Ostatnio ukrai\u0144ski sektor Facebooka „wysadzi\u0142” w powietrze sp\u00f3r o do\u015b\u0107 kontrowersyjne wypowiedzi papie\u017ca Franciszka na temat Rosjan i ich humanizmu. A tak\u017ce o Dostojewskim i o tym, jak „inspiruje chrze\u015bcijan do zrozumienia chrze\u015bcija\u0144stwa”.<\/p>\n
Zacytujmy dos\u0142ownie: „To mnie zadziwia \u2013 i dlatego u\u017cywam s\u0142owa „cierpliwy” [\u0434\u043e\u0441\u043b\u0456\u0432\u043d\u043e: \u201cmartoriata\u201d \u2013 \u201c\u043f\u0456\u0434\u0434\u0430\u043d\u0430 \u043c\u0443\u043a\u0430\u043c\u201d \u0432\u0456\u0434 \u201cmartoriare\u201d \u2013 \u201c\u043a\u0430\u0442\u0443\u0432\u0430\u0442\u0438, \u043c\u0443\u0447\u0438\u0442\u0438\u201d] \u2013 to okrucie\u0144stwo, kt\u00f3re nie jest nieod\u0142\u0105czne narodowi rosyjskiemu, by\u0107 mo\u017ce… bo nar\u00f3d rosyjski jest wielkim narodem; ten [\u0436\u043e\u0440\u0441\u0442\u043e\u043a\u0456\u0441\u0442\u044c] Najemnicy, \u017co\u0142nierze, kt\u00f3rzy id\u0105 na wojn\u0119 jako przygoda, najemnicy… Wol\u0119 tak my\u015ble\u0107, poniewa\u017c mam wielki szacunek dla narodu rosyjskiego, dla rosyjskiego humanizmu. Wystarczy przypomnie\u0107 Dostojewskiego, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c inspiruje, inspiruje chrze\u015bcijan do zrozumienia chrze\u015bcija\u0144stwa. Mam wielkie zobowi\u0105zanie wobec narodu rosyjskiego, a tak\u017ce wielkie zobowi\u0105zanie wobec narodu ukrai\u0144skiego”.<\/p>\n
C\u00f3\u017c, wola\u0142bym omin\u0105\u0107 kwesti\u0119 „cz\u0142owiecze\u0144stwa” Rosjan, aby nie ucieka\u0107 si\u0119 do pejoratywnego s\u0142ownictwa. Mog\u0119 zrozumie\u0107 papie\u017ca jako najbardziej autorytatywnego przedstawiciela nauki chrze\u015bcija\u0144skiej na ziemi, jego pragnienia pojednania wszystkich narod\u00f3w \u015bwiata, wroga i ofiary, agresora i m\u0119czennika. Jest to nauczanie ewangelii, kt\u00f3re ma na celu wyg\u0142adzenie rog\u00f3w, mi\u0142o\u015b\u0107 do wroga, zast\u0105pienie lewego policzka uderzeniem w prawy. Dla Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy teraz stawiaj\u0105 op\u00f3r okrutnemu naje\u017ad\u017acy, wydaje si\u0119 to wyj\u0105tkowo niestosowne. Ale chrze\u015bcija\u0144stwo takie jest i, jak m\u00f3wi\u0105, nie ma na to \u017cadnej rady.<\/p>\n
Porozmawiajmy lepiej o Fiodorze Michaj\u0142owiczu Dostojewskim (pomimo faktu, \u017ce naprawd\u0119 mnie dopad\u0142) i jego zdolno\u015bci do „inspirowania”. Komunikuj\u0105c si\u0119 z my\u015bl\u0105cymi lud\u017ami z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w europejskich, cz\u0119sto zauwa\u017ca\u0142em ich je\u015bli nie przeprosiny, to przynajmniej ca\u0142kiem przychylny stosunek do rosyjskiego pisarza. Wielu z nich t\u0142umaczy\u0142o mi, \u017ce czytaj\u0105c dzie\u0142a Dostojewskiego, pr\u00f3buj\u0105 zrozumie\u0107 Rosj\u0119, jej „szerok\u0105 dusz\u0119”. Nawet pomimo ostrze\u017ce\u0144 innego Fiodora, rosyjskiego pisarza XIX wieku, a mianowicie Tiutczewa: „Um Rosja nie ma poj\u0119\u0107”.<\/p>\n
Europejskim intelektualistom wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce po przeczytaniu Dostojewskiego, przede wszystkim „Zbrodni i kary”, zrobi\u0105 du\u017cy krok w zrozumieniu Rosji. W dyskusji z nimi pr\u00f3bowa\u0142em wyja\u015bni\u0107, \u017ce okrutnie si\u0119 mylili, \u017ce ca\u0142a ta dostojewicz dogania wi\u0119cej mg\u0142y, ni\u017c daje zrozumienie. \u017be nie ma ani jednej rosyjskiej „szerokiej duszy”. Wszystko to jest z\u0142udzeniem, „ponty dla odwiedzaj\u0105cych”.<\/p>\n
W ko\u0144cu szok wywo\u0142any u Europejczyk\u00f3w przez rosyjsk\u0105 agresj\u0119 w Ukrainie, a zw\u0142aszcza brutalne zbrodnie wojenne Rosjan, po raz kolejny dowiod\u0142y, \u017ce nic nie rozumiej\u0105.<\/p>\n