Jak zacz\u0105\u0142 si\u0119 dla ciebie poranek 24 lutego?<\/strong>\n<\/p>\nNa pocz\u0105tku byli\u015bmy pewni, \u017ce to nie zajdzie tak daleko. My\u015bleli\u015bmy, \u017ce b\u0119dzie tak jak osiem lat temu, to znaczy b\u0119dzie dla nas mniej wi\u0119cej cicho w Mariupolu. Chcia\u0142em wierzy\u0107, \u017ce to jaki\u015b \u017cart. Zamieszki rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 bli\u017cej godziny 12:00. Wiedzieli\u015bmy, \u017ce co\u015b leci w naszym kierunku, \u017ce gdzie\u015b s\u0142ycha\u0107 wybuchy.\n<\/p>\n
Tego ranka wielu ludzi natychmiast rzuci\u0142o si\u0119, by opu\u015bci\u0107 swoje miasta i wioski. Czy my\u015bla\u0142e\u015b o odej\u015bciu?\n<\/p>\n
My\u015bleli, ale okoliczno\u015bci by\u0142y takie, \u017ce nie mogli. M\u00f3j m\u0105\u017c poszed\u0142 do pracy o 7 rano, a o 12 zosta\u0142 zwolniony i poszed\u0142 na stacj\u0119 po bilety. Zobaczy\u0142 d\u0142ug\u0105 kolejk\u0119, wr\u00f3ci\u0142 do domu i m\u00f3wi, \u017ce zajrza\u0142 do aplikacji Privat24 i nie ma bilet\u00f3w. W ci\u0105gu kilku dni powiedziano nam, \u017ce s\u0105 poci\u0105gi ewakuacyjne, ale wtedy o tym nie wiedzieli\u015bmy i nie mieli\u015bmy w\u0142asnego transportu.\n<\/p>\n
Od 1 marca Mariupol jest faktycznie pod blokad\u0105. Jak w og\u00f3le wygl\u0105da\u0142y pierwsze dni wojny na pe\u0142n\u0105 skal\u0119? Jak zacz\u0119\u0142a si\u0119 dla ciebie ta blokada?<\/strong>\n<\/p>\nR\u00f3\u017cnie by\u0142o w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach miasta. Wygl\u0105da na to, \u017ce 2 marca znikn\u0105\u0142 Internet i komunikacja, nie wiedzieli\u015bmy ju\u017c, co si\u0119 dzieje. Mieszkali\u015bmy w dzielnicy Primorsky, ale pierwszego dnia wojny przenie\u015bli\u015bmy si\u0119 do 23. dzielnicy, poniewa\u017c na parterze dziewi\u0119ciopi\u0119trowego budynku by\u0142o mieszkanie, a w Primorsky mieszkali\u015bmy w pi\u0119ciopi\u0119trowym budynku – na pi\u0105tym pi\u0119trze w naro\u017cnym mieszkaniu. Poruszali\u015bmy si\u0119 tak, \u017ce szansa na trafienie by\u0142a mniejsza.\n<\/p>\n
Gdzie\u015b 12 marca wojska rosyjskie wkroczy\u0142y do 23. dzielnicy. Wiem, \u017ce do 15-go by\u0142a jeszcze ewakuacja z rejonu Primorsky, ale nie mogli\u015bmy si\u0119 tam dosta\u0107. Po prostu nie t\u0119sknili\u015bmy.\n<\/p>\n
„Nikt nie chcia\u0142 wyj\u015b\u0107 na zewn\u0105trz po ostrzale”<\/span><\/strong>\n<\/p>\nA jak dzieci zareagowa\u0142y na wszystko, co si\u0119 wydarzy\u0142o? Jak wyt\u0142umaczy\u0142e\u015b im, co si\u0119 sta\u0142o? W jaki spos\u00f3b zosta\u0142 uspokojony?<\/strong>\n<\/p>\nOni sami wszystko rozumieli. W pierwszych dniach wojny wyszli\u015bmy na zewn\u0105trz, na plac zabaw. Tam dostali\u015bmy si\u0119 pod ostrza\u0142 mo\u017adzierzowy.\n<\/p>\n
Byli\u015bmy w Mariupolu przez kolejny miesi\u0105c i wi\u0119cej dzieci nie wychodzi\u0142o na zewn\u0105trz. Nikt inny nie powiedzia\u0142, \u017ce chce wyj\u015b\u0107 na zewn\u0105trz. Oznacza to, \u017ce wszyscy wszystko rozumieli, samoloty ci\u0105gle lata\u0142y.\n<\/p>\n
Najstarszy syn zareagowa\u0142 normalnie, a mniejszy, mia\u0142a 4 lata, gdy tylko us\u0142ysza\u0142a samolot, od razu wybieg\u0142a na korytarz, bo bardziej si\u0119 ba\u0142a.\n<\/p>\n
„Zakry\u0142em uszy r\u0119kami i pr\u00f3bowa\u0142em zasn\u0105\u0107”<\/span><\/strong>\n<\/p>\nKiedy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 blokada i znikn\u0119\u0142a elektryczno\u015b\u0107, woda i gaz w mie\u015bcie. Jak uda\u0142o ci si\u0119 \u017cy\u0107 w takich warunkach? Czy mia\u0142e\u015b jakie\u015b zapasy \u017cywno\u015bci?<\/strong>\n<\/p>\nMieli\u015bmy gaz troch\u0119 d\u0142u\u017cej, gdzie\u015b przed 4 marca. Nie byli\u015bmy sami w mieszkaniu w 23. dzielnicy \u2013 by\u0142y trzy rodziny. Rodzice mojego m\u0119\u017ca, moi rodzice i ja natychmiast zebrali\u015bmy wszystkie zbo\u017ca, kt\u00f3re wszyscy mieli w domu. Pewnego dnia zobaczyli\u015bmy przez okno, \u017ce ludzie ze sklepu ci\u0105gn\u0105 jedzenie. Matka mojego m\u0119\u017ca powiedzia\u0142a, \u017ce nigdzie nie p\u00f3jdziemy, nie jeste\u015bmy barbarzy\u0144cami i nie b\u0119dziemy kra\u015b\u0107 ze sklepu.\n<\/p>\n
Potem przyszed\u0142 s\u0105siad i powiedzia\u0142, \u017ce nie ukradli jedzenia ze sklepu, ale wojsko przysz\u0142o i otworzy\u0142o go. A potem sklepy by\u0142y puste. W 23. dzielnicy by\u0142y jeszcze magazyny i wojsko je otworzy\u0142o. M\u00f3j m\u0105\u017c odszed\u0142. Wzi\u0105\u0142 zw\u0119glon\u0105 wod\u0119, by\u0142y jeszcze resztki jedzenia. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce nie jest to \u017cywno\u015b\u0107, ale nadal \u017cywno\u015b\u0107: mleko skondensowane, suszone owoce, suszone morele. To by\u0142o to. Nikt tego wtedy nie potrzebowa\u0142.\n<\/p>\n
W marcu by\u0142o do\u015b\u0107 zimno i wyst\u0119powa\u0142y silne mrozy. Jak mo\u017cna by\u0142o wtedy \u017cy\u0107 bez ogrzewania? By\u0142e\u015b w piwnicach lub w mieszkaniu podczas bombardowa\u0144?<\/strong>\n<\/p>\nMieli\u015bmy wielu ludzi mieszkaj\u0105cych w piwnicach. Mieszkali\u015bmy na parterze i nigdzie nie pojechali\u015bmy, bo kiedy\u015b powiedzia\u0142am m\u0119\u017cowi, \u017ce leci samolot i musz\u0119 i\u015b\u0107 do piwnicy, a on zapyta\u0142 mnie, czy widzia\u0142am, co zosta\u0142o po samolotach. Zapewni\u0142 mnie tak kiedy\u015b, \u017ce albo w piwnicy, albo na parterze, je\u015bli samolot uderzy w dom, po prostu „spasuje”.\n<\/p>\n
Spa\u0142em, zaciskaj\u0105c uszy d\u0142o\u0144mi, gdy lecia\u0142y samoloty. Ju\u017c wtedy nauczy\u0142em si\u0119, \u017ce samolot leci raz – zrzuca bomb\u0119, robi drugie okr\u0105\u017cenie – spada, a nast\u0119pnie odlatuje, a nast\u0119pnie wraca. Zna\u0142em tras\u0119 tego samolotu. C\u00f3\u017c, zamkn\u0119 uszy w ten spos\u00f3b i spr\u00f3buj\u0119 zasn\u0105\u0107.\n<\/p>\n
By\u0142o zimno, ale nie wygrzewali\u015bmy si\u0119 w ogniu, ale tam gotowali\u015bmy. W tym czasie w tym samym mieszkaniu by\u0142o nas ju\u017c oko\u0142o 13. Cz\u0142owiek ci\u0105gle gdzie\u015b chodzi\u0142, szuka\u0142 czego\u015b, wody, przesz\u0142o\u015bciklad. Potem poszed\u0142 do swoich przyjaci\u00f3\u0142, wr\u0119czy\u0142 mu klucze, powiedzia\u0142, \u017ce jest kocio\u0142 i mo\u017cna dosta\u0107 wod\u0119.\n<\/p>\n
Po raz pierwszy rano wyszed\u0142em na zewn\u0105trz \u2013 oko\u0142o 8 obudzili\u015bmy si\u0119, wyszed\u0142em i nala\u0142em wod\u0119 na herbat\u0119. Gotowali\u015bmy owsiank\u0119 na parze na noc, a rano trzeba by\u0142o j\u0105 tylko podgrza\u0107. Czasami mogli ugotowa\u0107 zup\u0119. Dwa razy dziennie gotowa\u0142em i tyle. Podgrzanie wody, ponowne podgrzanie i tak dalej zaj\u0119\u0142o 3-4 godziny.\n<\/p>\n
Dzieci ca\u0142y czas siedzia\u0142y w tym samym pokoju i nigdzie nie wychodzi\u0142y. Mieli dwie \u0142amig\u0142\u00f3wki i klocki Lego. Siedzieli zbieraj\u0105c go.\n<\/p>\n
Nie wierzyli, \u017ce odejdziemy”<\/strong><\/span>\n<\/p>\nJak uda\u0142o Ci si\u0119 opu\u015bci\u0107 Mariupol?<\/strong>\n<\/p>\nWyjechali\u015bmy z Mariupola 26 marca. Poszli\u015bmy pieszo, bo nie by\u0142o transportu. By\u0142o wiele pr\u00f3b odej\u015bcia, ale na pocz\u0105tku nie by\u0142o zwi\u0105zku. Potem znale\u017ali\u015bmy po\u0142\u0105czenie na dachach dziewi\u0119ciopi\u0119trowych budynk\u00f3w, zacz\u0119li\u015bmy dzwoni\u0107, ale natkn\u0119li\u015bmy si\u0119 tylko na oszust\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieli, aby\u015bmy wys\u0142ali im pieni\u0105dze. Zrozumieli\u015bmy, \u017ce ta osoba nie mo\u017ce wej\u015b\u0107 do Mariupola, poniewa\u017c nie mia\u0142a zezwolenia na pobyt w Mariupolu.\n<\/p>\n
Dlatego 26 marca zdecydowa\u0142em, \u017ce opuszczamy miasto. Wszyscy poszli ze mn\u0105, z wyj\u0105tkiem bab\u0107, kt\u00f3re nie posz\u0142y na zewn\u0105trz, wi\u0119c si\u0119 rozstali\u015bmy. Babcie zosta\u0142y zabrane, ale nieco p\u00f3\u017aniej. Zaplanowali\u015bmy to ju\u017c ze Lwowa, zdecydowali\u015bmy, jak to zrobi\u0107.\n<\/p>\n
Wyszli\u015bmy z dzie\u0107mi, poszli\u015bmy pieszo. Odebra\u0142 nas przyjaciel \u2013 W\u0142odzimierz. Nie zna\u0142em go, po prostu poszed\u0142 i powiedzia\u0142: „Pozw\u00f3l, \u017ce zabior\u0119 ci\u0119 gdzie\u015b, gdzie jest zwi\u0105zek”. Nie wzi\u0105\u0142 od nas \u017cadnych pieni\u0119dzy. W\u0142odzimierz zabra\u0142 nas na wybrze\u017ce morza i znale\u017ali\u015bmy tam przewo\u017anika, kt\u00f3ry zabra\u0142 nas do Berdia\u0144ska, jednak napompowa\u0142 nas na kursie, obliczy\u0142, \u017ce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest to oko\u0142o 3 tysi\u0119cy hrywien wi\u0119cej – nie znali\u015bmy kursu wymiany, ale mieli\u015bmy tylko dolary.\n<\/p>\n
Ju\u017c w Berdia\u0144sku dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o autobusach ewakuacyjnych. Poszli\u015bmy do rady miasta na kilka dni, nie wierzyli, \u017ce mo\u017cemy wyjecha\u0107, poniewa\u017c by\u0142o du\u017co ch\u0119tnych.\n<\/p>\n
Codziennie je\u017adzili\u015bmy do miejsca, z kt\u00f3rego codziennie odje\u017cd\u017ca\u0142y autobusy ewakuacyjne i generalnie sp\u0119dzali\u015bmy dok\u0142adnie tydzie\u0144 w podr\u00f3\u017cy. Zatrzymali\u015bmy si\u0119 w Zaporo\u017cu 1 kwietnia o 2 w nocy.\n<\/p>\n
„Dzieci s\u0105 chore, nie ma lekarstwa”<\/strong><\/span>\n<\/p>\nPo tym postanowi\u0142e\u015b opu\u015bci\u0107 miasto pieszo? Jaki by\u0142 pow\u00f3d tej decyzji?<\/strong>\n<\/p>\nWiesz, wr\u00f3ci\u0142bym trzeciego dnia. M\u00f3j m\u0105\u017c zawsze mnie powstrzymywa\u0142. Powiedzia\u0142, \u017ce mamy dzieci, \u017ce musimy poszuka\u0107 samochodu. Powiedzia\u0142, \u017ceby poczeka\u0107 kolejny dzie\u0144 i kolejny dzie\u0144.\n<\/p>\n
Temperatura wrzenia by\u0142a wysok\u0105 temperatur\u0105 dw\u00f3jki dzieci i nie by\u0142o lekarstwa. Powiedzia\u0142em: „Do widzenia, ju\u017c mnie nie ma. Co powinienem tutaj zrobi\u0107? Mam temperatur\u0119 40 stopni u moich dzieci”.\n<\/p>\n
A jak dzieci znios\u0142y t\u0119 podr\u00f3\u017c? Zw\u0142aszcza z temperatur\u0105.<\/strong>\n<\/p>\nSzli\u015bmy z Mariupola z pola na pole. Znale\u017ali\u015bmy tam kierowc\u0119. Przez ca\u0142\u0105 drog\u0119 spotykali\u015bmy dobrych ludzi, kt\u00f3rzy pomagali. Oznacza to, \u017ce tam, w Berdia\u0144sku, wszyscy kierowcy zabrali 1000-1,200 hrywien do \u0141unaczarskiego i znale\u017ali\u015bmy kierowc\u0119, kt\u00f3ry zawi\u00f3z\u0142 nas tam 250 i 250 z powrotem. Nie wzi\u0105\u0142em z tego zbyt wiele. Dzieci, czasami zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce chodzi\u0142y.\n<\/p>\n
Czy rodzice i rodzice Pani m\u0119\u017ca zostali wtedy w Mariupolu?<\/strong>\n<\/p>\nMatka mojego m\u0119\u017ca pojecha\u0142a z nami. Moja mama zachorowa\u0142a, a m\u00f3j tata przyszed\u0142 kilka dni przed naszym wyjazdem. Wcze\u015bniej nie mieli\u015bmy \u017cadnego zwi\u0105zku. Uda\u0142o mu si\u0119 przej\u015b\u0107, bo Rosjanie ju\u017c stali \u2013 z tamtej strony nie by\u0142o ostrza\u0142u. Samoloty te\u017c nic nie zrzuci\u0142y, bo byli tam Rosjanie. \u015acie\u017cka by\u0142a stosunkowo bezpieczna. Tata przyszed\u0142 i zabra\u0142 mam\u0119, poniewa\u017c w wiosce by\u0142o \u015bwiat\u0142o i ciep\u0142o, a moja mama te\u017c mia\u0142a temperatur\u0119. Wci\u0105\u017c tam s\u0105. Nie mog\u0105 odej\u015b\u0107, zasugerowa\u0142em, ale jest tam babcia, matka mojej matki, sparali\u017cowana le\u017c\u0105ca, wi\u0119c s\u0105 blisko niej.\n<\/p>\n
Ot\u00f3\u017c wie\u015b nie zosta\u0142a zniszczona. Oznacza to, \u017ce maj\u0105 nawet gaz. To by\u0142o co godzin\u0119, ale tak by\u0142o.\n<\/p>\n
„Lw\u00f3w przyj\u0105\u0142 nas bardzo dobrze”<\/span><\/strong>\n<\/p>\nJak trafi\u0142e\u015b do Lwowa? Czy by\u0142a to przemy\u015blana decyzja, czy tylko wypadek?<\/strong>\n<\/p>\nPrzyjechali\u015bmy najpierw do Zaporo\u017ca. Zostali\u015bmy osiedleni przez wolontariuszy w przedszkolu. Rano przyszed\u0142 do nas przyjaciel m\u0119\u017cczyzny z Kamenskoye. Zabra\u0142 nas tam. Mieszkali\u015bmy tam przez 3-4 dni. My\u015bleli nawet o pozostaniu. Tam fabryki i mojemu m\u0119\u017cowi ju\u017c zaproponowano prac\u0119.\n<\/p>\n
Zacz\u0119li my\u015ble\u0107 o tym, co robi\u0107, ale jako\u015b by\u0142o mi tam ci\u0119\u017cko moralnie. Kiedy przyje\u017cd\u017casz do nas na 2-3 dni, to jedno, a kiedy mieszkasz z osob\u0105, to drugie. Potem zaproponowa\u0142em, \u017ce wyjad\u0119 do Polski \u2013 m\u00f3j brat mieszka tam od ponad 10 lat. Zadzwoni\u0142a do swojego ojca chrzestnego, kt\u00f3ry by\u0142 w tym czasie we Lwowie \u2013 jej przyjaciele pozwolili jej zamieszka\u0107 w swoim mieszkaniu. Pozwolono mi te\u017c mieszka\u0107 tam przez kilka dni.\n<\/p>\n
Zacz\u0105\u0142em szuka\u0107 niedrogiego mieszkania gdzie\u015b do wynaj\u0119cia pokoju w akademiku, ale nie wysz\u0142o. W Internecie znalaz\u0142em wiele hosteli, zacz\u0105\u0142em dzwoni\u0107 i nikt nie podni\u00f3s\u0142 telefonu. Poszed\u0142em do ASC, zapyta\u0142em, czy s\u0105 jakie\u015b wolne miejsca w hostelu, ale powiedzieli, \u017ce nie. Jeden facet us\u0142ysza\u0142 nasz\u0105 rozmow\u0119 i zasugerowa\u0142 akademik, do kt\u00f3rego mo\u017cna p\u00f3j\u015b\u0107 i poprosi\u0107 o czynsz.\n<\/p>\n
Powiedzieli mi, \u017ce nie ma miejsca. M\u00f3wi\u0119, \u017ce mam przynajmniej jak\u0105\u015b przestrze\u0144 do przechowywania, mog\u0119bez okna, bez mebli. Tylko po to, by mie\u0107 miejsce do upadku i miejsce, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107. Zacz\u0119li si\u0119 ca\u0142owa\u0107, a ja zapyta\u0142em, ile to kosztuje, a oni powiedzieli mi, \u017ce to za darmo. Nie spodziewa\u0142em si\u0119, \u017ce b\u0119dzie za darmo.\n<\/p>\n
Nadal tu mieszkamy i nie wzi\u0119li\u015bmy od nas ani grosza. Sami nawet zaoferowali\u015bmy pieni\u0105dze, ale nikt ich nie przyjmuje. Ju\u017c tu pracujemy, stan\u0119li\u015bmy na nogi, doszli\u015bmy do siebie. Odm\u00f3wi\u0107. Nie chc\u0105 bra\u0107 pieni\u0119dzy. Dzi\u0119kujemy im za pomoc, gdy by\u0142o ci\u0119\u017cko.\n<\/p>\n
Czy trudno by\u0142o znale\u017a\u0107 prac\u0119, przystosowa\u0107 si\u0119 do nowego miasta po tym wszystkim, co musia\u0142o przej\u015b\u0107 w Mariupolu?<\/strong>\n<\/p>\nBy\u0142o mi ci\u0119\u017cko. Nadal jest ci\u0119\u017cko z pogod\u0105. Byli\u015bmy s\u0142oneczni i zawsze jest tu zimno. W zasadzie Lw\u00f3w przyj\u0105\u0142 mnie bardzo dobrze. Wszyscy ludzie zaakceptowali. M\u00f3j m\u0105\u017c pracowa\u0142 w Mariupolu, mia\u0142 jedn\u0105 pensj\u0119, wi\u0119cej \u2013 mniej normalnie, a tutaj troch\u0119 mniej. C\u00f3\u017c, na razie musisz tak \u017cy\u0107.\n<\/p>\n
Jest Pan we Lwowie od sze\u015bciu miesi\u0119cy. Czy mo\u017cesz powiedzie\u0107, \u017ce to miasto sta\u0142o si\u0119 twoim drugim domem?<\/strong>\n<\/p>\nTak. By\u0142em w kilku miastach Ukrainy przed wojn\u0105 i w czasie wojny. Tutaj, w Kamenskoye, w R\u00f3wnem, ale nigdzie nie czu\u0142em, \u017ce mog\u0119 tu mieszka\u0107. Oznacza to, \u017ce ci\u0105gle nie by\u0142em zadowolony z rytmu \u017cycia. Albo jest bardzo szybki, albo powolny.\n<\/p>\n
We Lwowie wszystko jest dla mnie bardzo powolne, ale musia\u0142em ju\u017c przyzwyczai\u0107 si\u0119 do tego, \u017ce nigdzie si\u0119 nie spiesz\u0119. Lubi\u0119 wszystko \u2013 ludzi, kultur\u0119, wychowanie, komunikacj\u0119, lubi\u0119 obserwowa\u0107 ludzi.\n<\/p>\n
Teraz jest troch\u0119 ci\u0119\u017cko. Rozpocz\u0105\u0142em studia na Uniwersytecie Mariupol. Zaproponowano mi wej\u015bcie bez EIT, zgodnie z wynikami egzamin\u00f3w. Teraz studiuj\u0119 i chc\u0119 zacz\u0105\u0107 pracowa\u0107. I chcesz, jedno i drugie, i to w ci\u0105gu dnia nie 36 godzin, ale tylko 24.\n<\/p>\n
Dlaczego zdecydowa\u0142e\u015b si\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107 na studia?<\/strong>\n<\/p>\nPrzyszed\u0142em do centrum „Jestem Mariupol” do przedstawiciela s\u0142u\u017cby podatkowej. Potem rozwi\u0105za\u0142em kwesti\u0119 podatk\u00f3w, bo by\u0142em przedsi\u0119biorc\u0105. W „Jestem Mariupol” pobieg\u0142em zapyta\u0107 jeszcze raz, bo zadzwoni\u0142em do prawnik\u00f3w i ka\u017cdy powiedzia\u0142 inaczej.\n<\/p>\n
Przyjecha\u0142em i zapytano mnie, czy pracuj\u0119. Odpowiedzia\u0142em, \u017ce nie. Specjalnie otworzy\u0142em jednoosobow\u0105 firm\u0119, aby zabra\u0107 dziecko do przedszkola, poniewa\u017c konieczne jest, aby oboje rodzice pracowali. Najpierw to zorganizuj\u0119, bo to jest ta sama prowizja, okres, a\u017c dziecko przyzwyczai si\u0119 do przedszkola. I pytaj\u0105 mnie, czy nie chc\u0119 si\u0119 uczy\u0107, po prostu sko\u0144czy\u0142a im si\u0119 rekrutacja. Poszed\u0142em do pracownika socjalnego.\n<\/p>\n
Podoba mi si\u0119. Zawsze m\u00f3wiono mi, \u017ce musz\u0119 sko\u0144czy\u0107 wolontariat i wzi\u0105\u0107 za to pieni\u0105dze. Du\u017co si\u0119 ucz\u0119: psychologii, ukrai\u0144skiego j\u0119zyka biznesu.\n<\/p>\n
„Nie mo\u017cna chodzi\u0107 po Mariupolu bez \u0142ez”<\/strong><\/span>\n<\/p>\nWiele os\u00f3b, zapytanych, czy odej\u015b\u0107, czy zosta\u0107, boi si\u0119 odej\u015b\u0107. Oczywi\u015bcie og\u0142oszenie przez Putina stanu wojennego na tymczasowo okupowanych terytoriach mo\u017ce nieco skomplikowa\u0107 wyjazd, ale je\u015bli jest okazja, ale jest te\u017c strach, to co by\u015b doradzi\u0142 ludziom?<\/strong>\n<\/p>\nBy\u0107 mo\u017ce nic nie mo\u017cna tutaj doradzi\u0107. C\u00f3\u017c, za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce dla wielu os\u00f3b najwa\u017cniejsze jest siedzenie na krze\u015ble. Nie to, \u017ce praca przynosi przyjemno\u015b\u0107, ale bycie szefem. Wielu rozumie, \u017ce je\u015bli tam pozostanie, odnajdzie siebie. Tutaj pracowa\u0142 jako \u015blusarz lub ochroniarz, a teraz mo\u017ce by\u0107 na przyk\u0142ad brygadzist\u0105.\n<\/p>\n
Szukaj\u0105 tam dla siebie nowych mo\u017cliwo\u015bci. Wiedz\u0105, \u017ce je\u015bli tu przyjad\u0105, to jest wielu specjalist\u00f3w, kt\u00f3rzy ju\u017c wyjechali. Co tu doradzi\u0107? Nawet nie wiem. Tutaj konieczne jest, aby istnia\u0142o pragnienie. Kiedy chcesz by\u0107 Ukrai\u0144cem, a nie Rosjaninem. Kiedy chcecie by\u0107 blisko swoich bli\u017anich, chcecie \u017cy\u0107 zgodnie z tymi nawykami i prawodawstwem. Tutaj jeste\u015bmy przyzwyczajeni do takiego \u017cycia.<\/p>\n
W swoich sieciach spo\u0142eczno\u015bciowych zamie\u015bci\u0142e\u015b post popieraj\u0105cy tych, kt\u00f3rzy pozostali w Mariupolu. Ilu twoich znajomych jest tam teraz?<\/strong>\n<\/p>\nMam wielu takich ludzi. Komunikujemy si\u0119 za po\u015brednictwem sieci spo\u0142eczno\u015bciowych. Mog\u0119 do nich zadzwoni\u0107, ale w Mariupolu „Feniks” jest rosyjskim operatorem, to znaczy nie mo\u017cna tam nic powiedzie\u0107. On s\u0142ucha. Mo\u017cesz tak\u017ce powiedzie\u0107 co\u015b za po\u015brednictwem sieci spo\u0142eczno\u015bciowych, ale nie przez Phoenix.\n<\/p>\n
Jak teraz mieszkaj\u0105 w Mariupolu?<\/strong>\n<\/p>\nPo prostu rozmawiam z lud\u017ami, kt\u00f3rzy Ukrai\u0144cy. Zerwa\u0142em kontakt ze wszystkimi lud\u017ami, kt\u00f3rzy wierz\u0105, \u017ce Putin broni\u0142 swojego narodu. Powiedzia\u0142em im wszystko otwarcie. Komunikuj\u0119 si\u0119 tylko z lud\u017ami, kt\u00f3rzy s\u0105 poza Ukrain\u0105.\n<\/p>\n
Mamy przyjaciela. Nie chc\u0119 go wymienia\u0107 z nazwiska. Wzywa nas codziennie i p\u0142acze. Po prostu p\u0142acze jak dziecko. Chce wyjecha\u0107, ale nie mo\u017ce, bo ma tam starych, chorych rodzic\u00f3w. Oni nie chc\u0105 odej\u015b\u0107, a on nie chce ich zostawi\u0107. Napoje. P\u0142acze.\n<\/p>\n
Jest jeszcze jeden przyjaciel. Dosta\u0142 prac\u0119 jako robotnik komunalny. Ma pensj\u0119 w wysoko\u015bci 2000 ka\u017cdego dnia i pracuje „dwa za dwa” przez 8 godzin. W ci\u0105gu miesi\u0105ca dostaje 30 000 Kwota wydaje si\u0119 by\u0107 ca\u0142kiem dobra, poniewa\u017c teraz w Mariupolu kurs rubla z hrywn\u0105 wynosi 1 do 1. Oznacza to, \u017ce 30 000 to 30 000 hrywien. Nie g\u0142oduje.\n<\/p>\n
Jego mieszkanie jest nienaruszone, ale wszyscy m\u00f3wi\u0105 mi, kto tam zosta\u0142, \u017ce nie mo\u017cna chodzi\u0107 po Mariupolu bez \u0142ez. Jak dot\u0105d ci, kt\u00f3rzy pozostaj\u0105, nie musz\u0105 si\u0119 zmienia\u0107da\u0107 paszporty lub inne dokumenty.\n<\/p>\n
„Nawet nie pomy\u015bla\u0142em, \u017ce wszyscy m\u00f3wi\u0105 gdzie\u015b po ukrai\u0144sku”<\/strong><\/span>\n<\/p>\nTrudno sobie wyobrazi\u0107, jak ludzie mog\u0105 \u017cy\u0107 w okupacji, gdy jej nie popieraj\u0105.<\/strong>\n<\/p>\nSzkoda ich. Wiem, s\u0142ysz\u0119 to, rozumiem. Ale w Mariupolu by\u0142, by\u0107 mo\u017ce, myl\u0119 si\u0119, ale wydaje mi si\u0119, \u017ce by\u0142o tam najwi\u0119cej prorosyjskich ludzi. Szkoda, \u017ce by\u0142o to dozwolone. Chodzili swobodnie i rozmawiali o tym. Nikt za to nie ukara\u0142. Powiedzieli, \u017ce nasz kraj ma racj\u0119 i nie mo\u017cemy za to kara\u0107, ale musieli\u015bmy.\n<\/p>\n
Rzadko ogl\u0105dam teraz filmy z Mariupolu. Nie chc\u0119 \u017cy\u0107 w ten spos\u00f3b. To dla mnie trudne. Kiedy zaczynam tam nurkowa\u0107, wszystko jest wspomniane. A kiedy obejrza\u0142em te filmy, zobaczy\u0142em kilku moich przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy powiedzieli, \u017ce to dobrze, \u017ce Rosjanie przyszli, poniewa\u017c byli tam „naciskani” i nie wolno im by\u0142o m\u00f3wi\u0107 po rosyjsku.\n<\/p>\n
Mieszka\u0142em w Mariupolu i nigdy nie pytano mnie: „Dlaczego nie po ukrai\u0144sku”. Nigdy nie s\u0142ysza\u0142em tego pytania od nikogo. Nawet je\u015bli we\u017amiemy przedszkola, w szko\u0142ach nawet mniej wi\u0119cej nauczycieli m\u00f3wi\u0142o po ukrai\u0144sku, w przedszkolach nauczyciele ca\u0142kowicie z\u0142amali j\u0119zyki, poniewa\u017c nie mogli normalnie m\u00f3wi\u0107 po ukrai\u0144sku. I nikt im nic nie powiedzia\u0142.\n<\/p>\n
Kiedy przeszed\u0142em na j\u0119zyk ukrai\u0144ski, mia\u0142em taki \u015blepy zau\u0142ek, poniewa\u017c nie mog\u0142em poprawnie przekaza\u0107 moich my\u015bli. Przerzuci\u0142em si\u0119 z ukrai\u0144skiego na rosyjski, ale kiedy rozmawia\u0142em przez dwa miesi\u0105ce, wszystko sta\u0142o si\u0119 mniej wi\u0119cej normalne.\n<\/p>\n
Wielu ma tylko wewn\u0119trzne l\u0119ki. Ludzie my\u015bl\u0105, \u017ce brzmi\u0105 jako\u015b \u017ale, \u017ce b\u0119d\u0105 wygl\u0105da\u0107 zabawnie, ale jest to dalekie od przypadku. A jak doszed\u0142e\u015b do decyzji o przej\u015bciu na ukrai\u0144ski?<\/strong>\n<\/p>\nZanim przyjecha\u0142em do Lwowa, zawsze s\u0142ysza\u0142em rosyjski. Byli\u015bmy w Kijowie w grudniu ubieg\u0142ego roku i tam te\u017c po rosyjsku. Nawet nie wiedzia\u0142em, \u017ce mamy region w Ukrainie, kt\u00f3ry m\u00f3wi ca\u0142kowicie po ukrai\u0144sku. Po prostu o tym nie my\u015bla\u0142em.\n<\/p>\n
Przyjecha\u0142em. Spotka\u0142em ojca chrzestnego i stoimy na dworcu, robi\u0105c zdj\u0119cia i przechodz\u0105c obok m\u0119\u017cczyzn\u0119. Mamrocze co\u015b pod nosem, \u017ce „dialekt jest natychmiast widoczny”. Nie od razu zrozumia\u0142em dlaczego. Potem poszed\u0142em do sklepu i spojrza\u0142em, a tam jest napisane: „Ukrai\u0144cy, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105 po rosyjsku, kiedy m\u00f3wisz po ukrai\u0144sku, nie jeste\u015b zabawny, ale bardzo w porz\u0105dku”. Co\u015b w tym stylu.\n<\/p>\n
Zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce wszyscy tutaj nie m\u00f3wi\u0105 tak jak my. Nie tylko w supermarkecie kasjer rozmawia z tob\u0105 po ukrai\u0144sku, ale ze wszystkimi.\n<\/p>\n
Ustalili\u015bmy tak\u0105 zasad\u0119 dla dzieci, \u017ce w domu mo\u017cesz m\u00f3wi\u0107 w j\u0119zyku, kt\u00f3ry chcesz, ale kiedy wychodzisz na zewn\u0105trz, mo\u017cesz m\u00f3wi\u0107 po ukrai\u0144sku. I to jakby znikn\u0119\u0142o. M\u00f3j m\u0105\u017c i ja rozmawiamy teraz, cz\u0119sto przechodzimy na ukrai\u0144ski, potem rosyjski, a potem znowu.\n<\/p>\n
„Po zwyci\u0119stwie wr\u00f3c\u0119 do domu i za\u0142o\u017c\u0119 wielk\u0105 flag\u0119”<\/strong><\/span>\n<\/p>\nCo zrobisz najpierw po wygranej?<\/strong>\n<\/p>\nWiecie, by\u0142o bardzo, bardzo wiele opcji. Na pocz\u0105tku my\u015bla\u0142em, \u017ce od razu wr\u00f3c\u0119 do domu. Potem pomy\u015bla\u0142em, \u017ce musz\u0119 i\u015b\u0107 sam. Chc\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do domu i wywiesi\u0107 tam wielk\u0105, wielk\u0105 flag\u0119. M\u00f3j m\u0105\u017c i ja \u017cartujemy, \u017ce ka\u017cdego ranka budzimy si\u0119 z g\u0142o\u015bnik\u00f3w przy hymnie Ukrainy.\n<\/p>\n
W rzeczywisto\u015bci rozumiem, \u017ce nie chodzi nawet o to, czy b\u0119d\u0119 mia\u0142 prac\u0119, czy nie, ale \u017ce nie rozumiem, jak mog\u0119 \u017cy\u0107 z lud\u017ami, kt\u00f3rzy s\u0105 dla „rosyjskiego \u015bwiata”, ale wielu z nich wr\u00f3ci.\n<\/p>\n
Je\u015bli wcze\u015bniej nie zwraca\u0142em uwagi, gdy m\u00f3wiono mi co\u015b dla Rosji, to po wojnie… Oznacza to, \u017ce 2-3 dni przed wojn\u0105 zacz\u0105\u0142em my\u015ble\u0107, \u017ce nie chc\u0119 komunikowa\u0107 si\u0119 z takimi lud\u017ami, ale by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano.\n<\/p>\n
Nie mam poj\u0119cia, jak tam przyjecha\u0107 i z nimi \u017cy\u0107. Wielu twierdzi, \u017ce to rzekomo nasze wojsko ponosi win\u0119 za ostrza\u0142 nas. Nie wiem, jak \u017cy\u0107 z takimi lud\u017ami. Nie wszyscy p\u00f3jd\u0105. B\u0119d\u0105 uczy\u0107 nasze dzieci, sprzedawa\u0107 nam produkty. Nie chc\u0119 dzieli\u0107 z nimi miasta, wi\u0119c jeszcze nie wiem.\n<\/p>\n
I chc\u0119 i\u015b\u0107 w morze. Nie jeste\u015bmy przyzwyczajeni do morza, ale mieszkali\u015bmy blisko niego. Specjalnie kupili\u015bmy mieszkanie, z kt\u00f3rego mo\u017cna uda\u0107 si\u0119 nad morze na 5 minut. Kiedy moja c\u00f3rka nie chodzi\u0142a jeszcze do przedszkola, codziennie byli\u015bmy na morzu. Od rana do godziny 11, a potem znowu wieczorem. Mieli\u015bmy morze dwa razy dziennie. A zim\u0105 tam pojechali. A na wiosn\u0119…<\/p>\n
\n
\nOrygina\u0142<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Poranek 24 lutego zmieni\u0142 \u017cycie wszystkich Ukrai\u0144c\u00f3w. W szczeg\u00f3lno\u015bci Olena Kovalenkova, kt\u00f3ra mieszka\u0142a w Mariupolu przed inwazj\u0105 Rosji na pe\u0142n\u0105 skal\u0119. Wraz z rodzicami, m\u0119\u017cem i dw\u00f3jk\u0105 ma\u0142ych dzieci musia\u0142a sp\u0119dzi\u0107 miesi\u0105c pod rosyjskim bombardowaniem i by\u0107 \u015bwiadkiem zniszczenia jej rodzinnego miasta przez naje\u017ad\u017ac\u00f3w. Olena Kovalenkova opowiedzia\u0142a o wyj\u015bciu ze zniszczonego Mariupolu, reakcji dzieci na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8269,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1379,37,92,9],"class_list":["post-8268","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-aktualnosci","tag-mariupol","tag-uchodzcow","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8268"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8268\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}