Dyktator W\u0142adimir Putin d\u0105\u017cy do przywr\u00f3cenia ZSRR, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludno\u015bci rosyjskiej r\u00f3wnie\u017c d\u0105\u017cy do tego, zgodnie z tamtejsz\u0105 socjologi\u0105. W rosyjskiej opinii publicznej cz\u0119sto mo\u017cna znale\u017a\u0107 statusy o tym, jak cudownie \u017cy\u0142o pod Uni\u0105, kt\u00f3ra wtedy wszyscy byli mili, jak wszystkie narody, kt\u00f3re zamieszkiwa\u0142y jedn\u0105 sz\u00f3st\u0105 ziemi, kocha\u0142y si\u0119 nawzajem. A co najwa\u017cniejsze: jak wtedy ca\u0142y \u015bwiat si\u0119 nas ba\u0142. A co mo\u017ce by\u0107 jeszcze wi\u0119kszym powodem do dumy?<\/p>\n
Rosjanie polubownie odebrali tez\u0119 Putina o rozpadzie ZSRR jako „najwi\u0119ksz\u0105 katastrof\u0119 geopolityczn\u0105 XX wieku”. Dlatego pragnienie przywr\u00f3cenia Zwi\u0105zku Radzieckiego w jego granicach od 1990 roku sta\u0142o si\u0119 obsesj\u0105 rosyjskiego turbo-patriotycznego spo\u0142ecze\u0144stwa. Trzeba by\u0142o tylko czeka\u0107 na „czas idei”, kt\u00f3ry mia\u0142 sta\u0107 si\u0119 si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 wojen ekspansjonistycznych.<\/p>\n
I ten czas nadszed\u0142. Kreml, pod entuzjastycznym okrzykiem Rosjan, rozpocz\u0105\u0142 wojn\u0119 o przywr\u00f3cenie ZSRR. „Nasz kraj zn\u00f3w b\u0119dzie du\u017cy i silny. Znowu b\u0119dzie Zwi\u0105zek Radziecki i nikt nigdzie nie p\u00f3jdzie” \u2013 powiedzia\u0142 rosyjski minister obrony Siergiej Szojgu, aby nikt nie w\u0105tpi\u0142 w intencje Rosji.<\/p>\n
Ostalgie \u2022<\/strong><\/p>\n Pod koniec lat 90. i na pocz\u0105tku 2000 roku istnia\u0142 taki program w niemieckiej telewizji. Ostalgie \u2022<\/em>. Nie mo\u017cna od razu przet\u0142umaczy\u0107 jego nazwy, poniewa\u017c jest to sztucznie utworzone s\u0142owo z dw\u00f3ch korzeni Ost<\/em> (Wsch\u00f3d) oraz Nostalgia<\/em> (nostalgia). To jest nostalgia za Wschodem. W konkretnym przypadku \u2013 dla NRD, czyli dla Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Program przypomnia\u0142 wszystko to urocze, zabawne, niezwyk\u0142e, co istnia\u0142o w NRD. Na przyk\u0142ad mali ludzie na \u015bwiat\u0142ach, pionierzy-telmantsi, legendarne samochody „Trabant”, pijani rosyjscy \u017co\u0142nierze na ulicach itp.<\/p>\n Czy obywatele NRD \u017cyli dobrze? Tak i nie \u2013 to wszystko jest bardzo wzgl\u0119dne. Gdyby jaka\u015b zwyk\u0142a osoba ze Zwi\u0105zku Radzieckiego mia\u0142a szcz\u0119\u015bcie odwiedzi\u0107 NRD, zw\u0142aszcza w „z\u0142otych czasach” panowania Erica Goneckera, to wydawa\u0142oby jej si\u0119, \u017ce wpad\u0142a do raju na Ziemi. Czyste, pozbawione \u017cycia poci\u0105gi, oczyszczone ulice, urocze knipes. C\u00f3\u017c, i oczywi\u015bcie marzeniem Sowieta jest sklep… Oczy rozproszone po sowieckim rzadkim handlu. A tutaj masz buty i stroje, kt\u00f3re chcesz, \u0142aziki do wyboru koloru, a co z tymi zabawkami i s\u0142odyczami. A zwyk\u0142e sklepy to dla ciebie za ma\u0142o, czyli system sklep\u00f3w Delikatesy<\/em>, gdzie jest dro\u017cszy, ale wyb\u00f3r produkt\u00f3w jest jeszcze wi\u0119kszy, lub Konsum \u2022<\/em>, gdzie sytuacja z ubraniami jest taka sama.<\/p>\n Ci Niemcy ze Wschodu byli molestowani. C\u00f3\u017c, po prostu \u017cyj i ciesz si\u0119 \u017cyciem. Ale z jakiego\u015b powodu sami Enderianie byli niezadowoleni z Goneckera lub og\u00f3lnie z ich standardu \u017cycia. Dlaczego? Bo dobrze wiedzieli, co tam jest, za p\u0142otem, za murem berli\u0144skim. Skontaktowali\u015bmy si\u0119 z krewnymi „stamt\u0105d”, sprawdzili\u015bmy telewizj\u0119 niemiec, umieszczaj\u0105c odpowiedni\u0105 anten\u0119 na dachu (tak jak kiedy\u015b zrobili\u015bmy „w Polsce”). \u017bycie, kt\u00f3re zosta\u0142o tam pokazane, cz\u0142owiek radziecki w og\u00f3le, wydawa\u0142oby si\u0119 by\u0107 czym\u015b ze sfery fikcji. Ale oni, Niemcy, wiedzieli, \u017ce to nie bajka, \u017ce ich bracia, vuikowie lub inna rodzina mieszkali tam, za murem, cieszyli si\u0119 dobrze od\u017cywion\u0105 egzystencj\u0105 i wysy\u0142ali od czasu do czasu paczki z gum\u0105 do \u017cucia i d\u017cinsami do biednych krewnych, kt\u00f3rych nieszcz\u0119\u015bciem by\u0142o to, \u017ce kiedy\u015b wpadli w niew\u0142a\u015bciw\u0105 stref\u0119 okupacyjn\u0105.<\/p>\n Kiedy\u015b musia\u0142em porozmawia\u0107 przy piwie z rosyjskim nauczycielem ze wschodnioniemieckiego miasta Gale. I tak wyla\u0142 moj\u0105 dusz\u0119, opowiedzia\u0142 mi o swoich \u017calach za \u017cycie w NRD. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w tym czasie by\u0142 bardzo szanowany przez lokalne w\u0142adze… Chodzi o bieg\u0142o\u015b\u0107 w j\u0119zyku rosyjskim. By\u0142 zabierany na r\u00f3\u017cne spotkania, przyj\u0119cia, imprezy z rosyjskimi go\u015b\u0107mi z dow\u00f3dztwem „ograniczonego kontyngentu”. Z \u0142atwo\u015bci\u0105 m\u00f3g\u0142 rozwi\u0105za\u0107 ka\u017cde pytanie „przez blat”.<\/p>\n Teraz nie ma czego\u015b takiego, honor znikn\u0105\u0142, blatt znikn\u0105\u0142. Nie ma znaczenia, \u017ce w NRD nauczyciel mieszka\u0142 w niewygodnym mieszkaniu w domu panelowym bez balkon\u00f3w. Je\u017adzi\u0142em star\u0105 „shkod\u0105”. A w ci\u0105gu pierwszych 10 lat po zjednoczeniu uda\u0142o mu si\u0119 zmieni\u0107 czwarte eleganckie „audi”. W ramach rz\u0105dowego programu odbudowy jego dom zosta\u0142 ocieplony, wyposa\u017cony w inteligentny system, uko\u0144czono balkony itp. Ale nie ma ju\u017c szacunku. Jest teraz tak samo zwyk\u0142ym Niemcem emerytem, jak jego nieutalentowany s\u0105siad.<\/p>\n Chocia\u017c og\u00f3lnie takie Ostalgie \u2013 <\/em>zjawisko to jest obecnie do\u015b\u0107 rzadkie w Niemczech. A sam program telewizyjny od dawna jest zamkni\u0119ty, zm\u0119czony. Tymczasem w by\u0142ym ZSRR ta nostalgia jest znacznie silniejsza.<\/p>\n T\u0119sknota za Uni\u0105<\/strong><\/p>\n Czy kto\u015b m\u00f3g\u0142 sobie wyobrazi\u0107 na prze\u0142omie 1980 roku\u2013<\/em>W 1990 roku, kiedy spo\u0142ecze\u0144stwo radzieckie entuzjastycznie zbudowa\u0142o trumn\u0119 dla ZSRR, nostalgia za zmar\u0142ymi wkr\u00f3tce rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 w gwa\u0142townym kolorze. Wtedy taki prorok plu\u0142by w twarz. W ko\u0144cu dla prawie 99% mieszka\u0144c\u00f3w „kraju rad” teza by\u0142a bezdyskusyjna: ZSRR jest z\u0142y, nigdzie gorszy, kropka.<\/p>\n Jednak po rozpadzie Unii nastrow zmieni\u0142 si\u0119 do\u015b\u0107 szybko. Utrata nawykowego stylu \u017cycia, niestabilno\u015b\u0107, inflacja. Miliony ludzi nie by\u0142y przygotowane do samodzielnej nawigacji bez „pariasa \u2013 naszego przyw\u00f3dcy”. Pod koniec lat 1990. liczba Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy \u017ca\u0142owali upadku Unii, waha\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy 40% a 50%. W Rosji poziom zwolennik\u00f3w odbudowy imperium radzieckiego przekroczy\u0142 w\u00f3wczas 50% i stale r\u00f3s\u0142. Na Bia\u0142orusi r\u00f3s\u0142 jeszcze szybciej.<\/p>\n Na szcz\u0119\u015bcie wi\u0119kszo\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w wyzdrowia\u0142a z tej choroby. W\u015br\u00f3d Rosjan, wr\u0119cz przeciwnie, nabra\u0142 form krytycznych.<\/p>\n Dla starszych ludzi ich najszcz\u0119\u015bliwsze lata przypad\u0142y na czasy sowieckie. Beztroskie dzieci\u0144stwo, weso\u0142e nastolatki, studenckie lata wype\u0142nione energi\u0105, mi\u0142o\u015bci\u0105 i bezkompromisowo\u015bci\u0105. Pracuj bez obawy o jego utrat\u0119.<\/p>\n To zrozumia\u0142e. Ale sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 to pragnienie przywr\u00f3cenia Unii we wsp\u00f3\u0142czesnej rosyjskiej m\u0142odzie\u017cy?<\/p>\n M\u0142odzie\u017c w ZSRR<\/strong><\/p>\n M\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rzy mog\u0105 wiedzie\u0107 o Unii tylko z opowie\u015bci swoich dziadk\u00f3w, z dekorowanych radzieckich film\u00f3w lub ze wsp\u00f3\u0142czesnych rosyjskich program\u00f3w telewizyjnych, kt\u00f3rych autorzy postanowili za wszelk\u0105 cen\u0119 umy\u0107 ska\u017con\u0105 chwalebn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107, wyznaj\u0105 na forach internetowych swoj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do „radzieckiego raju” i prychaj\u0105 na wszystkich krytyk\u00f3w sowieckiego stylu \u017cycia.<\/p>\n Czytaj\u0105c ich komentarze, zawsze \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce wci\u0105\u017c nie wymy\u015blili wehiku\u0142u czasu, wi\u0119c ci m\u0142odzi fani wszystkich sowieckich rzeczy powinni zosta\u0107 cofni\u0119ci o 40 lat, niech si\u0119 tym ciesz\u0105. Niech stoj\u0105 w d\u0142ugich kolejkach po wszystko, co mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 (a by\u0142o to mo\u017cliwe nie tak bardzo). Niech poczuj\u0105 deficyt czegokolwiek. Tak os\u0142awiona gospodarka planowa, \u017ce najbardziej nieoczekiwany produkt m\u00f3g\u0142 nagle znikn\u0105\u0107 z p\u00f3\u0142ek sklep\u00f3w: myd\u0142o, mas\u0142o, skarpetki, papier toaletowy, ko\u0142ki… Ku chwale Jego Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci niedostatku powsta\u0142o wiele anegdot i zabawnych rymowanek, w szczeg\u00f3lno\u015bci, \u017ce „jajka widzimy tylko w wannie \u2013 Szcz\u0119\u015bliwego Nowego Roku dla was, mieszka\u0144cy Lwowa!”.<\/p>\n Niech m\u0142odzi fani ZSRR sp\u0119dzaj\u0105 czas w kraju, w kt\u00f3rym banan jest czym\u015b fantastycznie niedost\u0119pnym, gdzie ska\u0142a jest zakazana, gdzie aby uda\u0107 si\u0119 nawet do kraju obozu socjalistycznego, musisz zebra\u0107 tak wiele r\u00f3\u017cnych certyfikat\u00f3w i cech, \u017ce ch\u0119\u0107 podr\u00f3\u017cowania zniknie automatycznie. Gdzie jakakolwiek krytyka pa\u0144stwa jest uwa\u017cana za przest\u0119pstwo, a prawa cz\u0142owieka s\u0105 uwa\u017cane za absolutn\u0105 fikcj\u0119.<\/p>\n Gdzie s\u0105 kolejki… Znowu te przysi\u0119g\u0142e kolejki wkradaj\u0105 si\u0119 do twojej g\u0142owy, co mo\u017cesz zrobi\u0107 \u2013 ten symbol epoki jest zbyt odci\u015bni\u0119ty w pami\u0119ci ka\u017cdej osoby urodzonej w ZSRR. Oto jeden cytat o radzieckiej kolejce:<\/p>\n „Ludzie od zawsze k\u0142\u00f3cili si\u0119 w kolejkach. Miasto krzyczy do ch\u0142op\u00f3w: „Paso\u017cyty, poch\u0142oni\u0119te przysi\u0119gi, nie mo\u017cecie wej\u015b\u0107 do sklepu z waszego powodu! Okradasz torbami”.<\/p>\n Ch\u0142opi nie s\u0105 zad\u0142u\u017ceni: „Falowniki \u015blubuj\u0105! Mo\u017ce to Ty uprawiasz ten chleb i mi\u0119so? Karmimy ci\u0119 i przynajmniej pewnego dnia poczujemy zapach ducha mi\u0119sa!”<\/p>\n Obaj pr\u00f3buj\u0105 wypchn\u0105\u0107 z kolejki prowincjonalist\u00f3w. Zastanawiaj\u0105 si\u0119: „Zosta\u0142by\u015b przeniesiony do nas! Dowiedzieliby\u015bmy si\u0119 o \u017cyciu szcz\u0119\u015bliwym!”<\/p>\n Wa\u017cki krzycz\u0105 do m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 skr\u0119ci\u0107 w tym samym czasie po kie\u0142bas\u0119, mas\u0142o i kasjera: „C\u00f3\u017c, ty, zara\u017caj, wszyscy s\u0105 przebiegli, wsz\u0119dzie z g\u00f3ry si\u0119 spieszysz! I stoimy tu przynajmniej do nocy!”<\/p>\n I odpowiadaj\u0105 im pian\u0105 w pobli\u017cu ust: „Kargi przysi\u0119ga! Emeryci, wasza matka! Co robisz w ci\u0105gu dnia, gdy jeste\u015bmy w pracy, nie idziesz na zakupy? Co poci\u0105ga ci\u0119 nieczysta si\u0142a wieczorem, kiedy musimy co\u015b wzi\u0105\u0107?”<\/p>\n Starzec, siwow\u0142osy ze staro\u015bci, wpada w kolejk\u0119 jak zagubiony szczeniak \u2013 zaj\u0105\u0142 jego miejsce i poszed\u0142 usi\u0105\u015b\u0107 na pude\u0142ku, wi\u0119c zapomnia\u0142, kogo wzi\u0105\u0142, a teraz pr\u00f3buje znale\u017a\u0107 sw\u00f3j staw w \u015bliskim od potu, \u017carze oddychaj\u0105cego w\u0119\u017ca. A w\u0105\u017c milczy. Jest cichym kamieniem, w tym murze nie ma p\u0119kni\u0119cia i j\u0119czy, trac\u0105c ju\u017c nadziej\u0119: „C\u00f3rki, kochanie, sta\u0142em tutaj, oto kobieta w zieleni, za mn\u0105 by\u0142a jeszcze dziewczyna z ch\u0142opcem. Gdzie oni s\u0105?”<\/p>\n „Nie musia\u0142e\u015b odchodzi\u0107! Wi\u0119c ka\u017cdy mo\u017ce dosta\u0107 si\u0119 do freebie \u2013 zaj\u0119li\u015bmy go tutaj!”<\/p>\n Ludzie wiecznie k\u0142\u00f3cili si\u0119 w kolejkach. Nie, nie s\u0105 gorsi od innych \u2013 Amerykan\u00f3w, Niemc\u00f3w czy Francuz\u00f3w. Ale s\u0105 biedni. Historia naszego \u017cycia jest dramatem ub\u00f3stwa nie do pokonania…”<\/p>\n Czy my\u015blisz, \u017ce chodzi o g\u0142odne lata 1930. czy trudne lata powojenne? W \u017cadnym wypadku nie opisuje \u017cycia b\u0142ogos\u0142awionego Bre\u017cniewa lat 70., o kt\u00f3rym najr\u00f3\u017cniejsi zwolennicy ZSRR pr\u00f3buj\u0105 nam powiedzie\u0107, co z latami dobrobytu. Czy wiesz, kto jest autorem tych linii? Mo\u017ce sarkastyczny informator sowieckiej rzeczywisto\u015bci, Wasilij Aksjonow? Mo\u017ce ironiczny antysowiecki Siergiej Dow\u0142atow lub niegdy\u015b agresywny anarchista Edichka Limonov (to, w co si\u0119 przekszta\u0142ci\u0142 w ostatnich latach \u017cycia w tym przypadku nie jest brane pod uwag\u0119)? Nie, nie i znowu nie. Jest to cytat z powie\u015bci „P\u0119tla i kamie\u0144 na zielonej trawie” s\u0142ynnych rosyjskich detektyw\u00f3w, szanowanych przez spo\u0142ecze\u0144stwo radzieckie i cenionych przez parti\u0119 i rz\u0105d braci Arkadija i Gieorgija Weinera. Czy znasz tych autor\u00f3w? Oczywi\u015bcie, kto nie by\u0142 w ich „miejscu spotka\u0144”. Nie s\u0142ysza\u0142e\u015b o tej powie\u015bci? I Dziwnego. Zosta\u0142 napisany w 1977 roku, ale nie do publicznego ogl\u0105dania, ale, \u017ce tak powiem, „na stole”. Bo w b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwie lat 70. taki bazgro\u0142 m\u00f3g\u0142 by\u0107 skazany na „najwy\u017cszy stopie\u0144 ochrony socjalnej” lub na psychik\u0119.<\/p>\n Tu\u017c po rozpadzie Unii ukaza\u0142a si\u0119 powie\u015b\u0107. Zdecydowanie radz\u0119 przeczyta\u0107 go ka\u017cdemu, kto chce stworzy\u0107 dla siebie prawdziwy obraz czas\u00f3w. Spo\u0142eczny kr\u00f3j prezentowany jest po prostu fantastycznie zar\u00f3wno w wymiarze artystycznym, jak i poznawczym.<\/p>\n ***<\/p>\n W grudniu tego roku Moskwa b\u0119dzie obchodzi\u0107 stulecie powstania ZSRR. Dlatego mo\u017cemy za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce Putin planowa\u0142 ca\u0142kowit\u0105 okupacj\u0119 i aneksj\u0119 Ukrainy do ko\u0144ca roku. Aby, \u017ce tak powiem, umie\u015bci\u0107 zdobycze terytorialne na \u015bwi\u0105tecznym stole. Dalej, oczywi\u015bcie, ekspansjonistyczne wojny o ca\u0142kowit\u0105 odbudow\u0119 ZSRR powinny by\u0107 kontynuowane. Ale, jak m\u00f3wi\u0105, co\u015b posz\u0142o nie tak. Si\u0142y Zbrojne Ukrainy rozpieszcza\u0142y sta\u0142ych bywalc\u00f3w Kremla przez ca\u0142e wakacje. I zamiast przywr\u00f3ci\u0107 Uni\u0119 na agend\u0119, upadek samej Rosji staje si\u0119 bardziej realny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dyktator W\u0142adimir Putin d\u0105\u017cy do przywr\u00f3cenia ZSRR, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludno\u015bci rosyjskiej r\u00f3wnie\u017c d\u0105\u017cy do tego, zgodnie z tamtejsz\u0105 socjologi\u0105. W rosyjskiej opinii publicznej cz\u0119sto mo\u017cna znale\u017a\u0107 statusy o tym, jak cudownie \u017cy\u0142o pod Uni\u0105, kt\u00f3ra wtedy wszyscy byli mili, jak wszystkie narody, kt\u00f3re zamieszkiwa\u0142y jedn\u0105 sz\u00f3st\u0105 ziemi, kocha\u0142y si\u0119 nawzajem. A co najwa\u017cniejsze: jak wtedy ca\u0142y […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7804,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[20,11,13,155,199,9,200],"class_list":["post-7803","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-najwazniejsze-wiadomosci","tag-rosja","tag-rosyjskie-zbrodnie-wojenne","tag-sankcje-przeciwko-rosji","tag-upadek-zsrr","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska","tag-zsrr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7803","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7803"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7803\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}