Od czasu pe\u0142nowymiarowej rosyjskiej inwazji 24 lutego nast\u0105pi\u0142a jedna ma\u0142a, niepozorna, ale bardzo charakterystyczna zmiana \u2013 przez ponad 9 miesi\u0119cy autor tych wers\u00f3w tylko raz us\u0142ysza\u0142 m\u0142odzie\u017c w wieku szkolnym g\u0142o\u015bno, przez g\u0142o\u015bniki, s\u0142uchaj\u0105c rosyjskiej muzyki na ulicy. A ostatnio, nawet po 2014 roku, w takich miejscach (plac zabaw, park, ulica), cz\u0119sto mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107, jak uczniowie w wieku gimnazjalnym lub \u015brednim ch\u0119tnie s\u0142uchaj\u0105 i \u015bpiewaj\u0105 szerok\u0105 palet\u0119 repertuaru rosyjskiej muzyki pop – od „popu” po hip-hop. A wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi wok\u00f3\u0142 nie zawraca\u0142a sobie tym g\u0142owy.<\/p>\n
Teraz w\u0142\u0105czaj\u0105 lub \u015bpiewaj\u0105 ukrai\u0144skie piosenki o r\u00f3\u017cnej jako\u015bci. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce oto jest \u2013 patriotyczny wzrost i derusyfikacja m\u0142odych ludzi w tym samym czasie. Radujcie si\u0119 i nie zastanawiajcie si\u0119. Ale to nie dzia\u0142a, poniewa\u017c pojawia si\u0119 wiele pyta\u0144. Czy taka zmiana jest tylko ho\u0142dem dla sytuacji, czy trwa\u0142\u0105? Jaka jest jako\u015b\u0107 zawarto\u015bci zast\u0119pczej? Czy rodzice tych dzieci przeszli podobn\u0105 derusyfikacj\u0119? Poniewa\u017c cz\u0119sto, szczeg\u00f3lnie w m\u0142odszym wieku, to oni okre\u015blaj\u0105 tre\u015bci, kt\u00f3re konsumuj\u0105 ich dzieci. Kto\u015b pilnie poszukuje Ty<\/em>Rura<\/em> Filmy w j\u0119zyku ukrai\u0144skim, a nawet w j\u0119zyku angielskim. A kto\u015b bez zawracania sobie g\u0142owy w\u0142\u0105cza rosyjski g\u0142os „Puppy Patrol” lub innej „\u015awinki Peppy” (chocia\u017c jest ukrai\u0144ski dubbing) dla pierwszego wyniku wyszukiwania).<\/p>\n Bez g\u0142\u0119bszego zrozumienia obecne procesy derusyfikacji, a raczej dekolonizacji Ukrai\u0144c\u00f3w raczej nie b\u0119d\u0105 tak g\u0142\u0119bokie i trwa\u0142e, jak by\u015bmy sobie tego \u017cyczyli. Obecny impuls jest prosty i jasny \u2013 w obecnych realiach moralnie niedopuszczalne jest konsumowanie rosyjskich tre\u015bci. Chocia\u017c dla wielu prawnik\u00f3w „wielkiej kultury rosyjskiej” wci\u0105\u017c nie jest to oczywiste. Ale musimy spojrze\u0107 poza horyzont, pomy\u015ble\u0107 strategicznie \u2013 co zast\u0119puje rosyjskie tre\u015bci, kt\u00f3re w taki czy inny spos\u00f3b musz\u0105 zosta\u0107 wyeliminowane z miejsca, w kt\u00f3rym jest to mo\u017cliwe?<\/p>\n Najbardziej oczywist\u0105 odpowiedzi\u0105 jest ukrai\u0144ski produkt. Co wi\u0119cej, w niekt\u00f3rych dziedzinach jest to od dawna zrozumia\u0142e: literatura ukrai\u0144ska, mimo wszystko, rozwija si\u0119 dynamicznie i stale oferuje czytelnikom nowe teksty i gatunki; Ukrai\u0144ska muzyka, dzi\u0119ki serii dobrych decyzji ostatnich o\u015bmiu lat (na przyk\u0142ad kwoty), otrzyma\u0142a wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci samorealizacji i wykorzystuje je. Ukrai\u0144skie kino r\u00f3wnie\u017c, mimo chronicznych problem\u00f3w z finansowaniem, do\u015b\u0107 regularnie cieszy si\u0119 filmami wysokiej jako\u015bci. Chocia\u017c kasowe najwi\u0119ksze sukcesy do tej pory odnios\u0142y prymitywne komedie a la „Crazy Wedding”. Ale to ju\u017c inny temat.<\/p>\n W dzisiejszych realiach zglobalizowanego \u015bwiata Internetu i sieci spo\u0142eczno\u015bciowych nigdy nie b\u0119dzie to wystarczaj\u0105ce. Oczywi\u015bcie jest Hollywood ze s\u0142ynnymi filmami i licznymi wykonawcami muzycznymi, g\u0142\u00f3wnie ameryka\u0144skimi i brytyjskimi, znanymi na ca\u0142ym \u015bwiecie. Ale opr\u00f3cz zagranicznych produkt\u00f3w medialnych, by\u0142oby bardzo w\u0142a\u015bciwe, aby skorzysta\u0107 z obecnej okazji i zwr\u00f3ci\u0107 wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na wektor zadeklarowany przez Niko\u0142aja Khvylyova podczas znanej dyskusji literackiej z 1920 roku, gdzie „Z dala od Moskwy!” zosta\u0142 uzupe\u0142niony has\u0142em „Give Europe!”. Na pocz\u0105tek mo\u017cemy ograniczy\u0107 si\u0119 do ram tej cz\u0119\u015bci „Starego \u015awiata”, do kt\u00f3rej Ukraina bezpo\u015brednio nale\u017cy historycznie \u2013 Europy \u015arodkowo-Wschodniej.<\/p>\n Polska, S\u0142owacja, Czechy, W\u0119gry \u2013 ile przeci\u0119tny Ukrainiec (nie mieszkaniec odpowiednich region\u00f3w przygranicznych) wie o tych krajach? O tamtejszych ludziach, ich programie; lokalne kino, muzyka lub literatura; przecie\u017c tamtejsi politycy i ich pogl\u0105dy w Ukrain\u0119 i inne kwestie? Czy Ukrai\u0144cy wiedz\u0105 o nich co najmniej jedn\u0105 dziesi\u0105t\u0105 tego, co wiedz\u0105 o Rosji dzi\u0119ki filmom „Zaporo\u017ce”, programom telewizyjnym lub muzycznym hitom? Jest to wysoce w\u0105tpliwe, je\u015bli wyjdziesz poza nieliczne kr\u0119gi artystyczne, literackie lub naukowe. Wydaje si\u0119, \u017ce wiele przek\u0142ad\u00f3w polskich autor\u00f3w ukazuje si\u0119 z roku na rok w ukrai\u0144skich wydawnictwach. Ale wydania ksi\u0105\u017cek w naszych realiach, a tak\u017ce og\u00f3lny poziom czytania, nie napawaj\u0105 zbytnio optymizmem. W ko\u0144cu nawet ukrai\u0144scy najlepsi autorzy rzadko mog\u0105 liczy\u0107 na jednorazowe (nie ca\u0142kowite) wydania o obj\u0119to\u015bci co najmniej dziesi\u0119ciu tysi\u0119cy egzemplarzy.<\/p>\n Pomimo o\u015bmiu lat rosyjskiej agresji, to w\u0142a\u015bnie ten kraj pozostaje g\u0142\u00f3wnym obiektem uwagi Ukrai\u0144c\u00f3w. Kana\u0142y telewizyjne s\u0105 przyci\u0105gane do fal radiowych „dobrych Rosjan”, opinia publiczna omawia wypowiedzi rosyjskich polityk\u00f3w lub osobisto\u015bci medialnych itp. Zachodnia granica Ukrainy w tym sensie nadal przypomina dawno nieistniej\u0105c\u0105 „\u017celazn\u0105 kurtyn\u0119”. Kt\u00f3rego z polskich (nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o czeskich i s\u0142owackich) politykach, opr\u00f3cz Andrzeja Dudy, wie przeci\u0119tny Ukrainiec? A piosenkarze, aktorzy, pisarze? I to jest wa\u017cne, bo integracja europejska to nie tylko ruch bezwizowy, tanie linie lotnicze, instytucje czy wysoki standard \u017cycia. Chodzi przede wszystkim o zrozumienie, czym Europa i jej r\u00f3\u017cne elementy by\u0142y w przesz\u0142o\u015bci i s\u0105 obecne.<\/p>\n Tradycyjny problem niskiej mobilno\u015bci Ukrai\u0144c\u00f3w zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo rozwi\u0105zany dzi\u0119ki wspomnianym ju\u017c bezwizowym podr\u00f3\u017com i tanim liniom lotniczym, kt\u00f3re sprawi\u0142y, \u017ce lot ze Lwowa do Krakowa lub Bratys\u0142awy by\u0142 ta\u0144szy ni\u017c podr\u00f3\u017c poci\u0105giem.om do Kijowa. Od ko\u0144ca lutego miliony Ukrai\u0144c\u00f3w zosta\u0142y zmuszone do znalezienia si\u0119 na terytorium r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w europejskich. Mamy nadziej\u0119, \u017ce pomimo oczywistych trudno\u015bci sytuacji, wykorzystaj\u0105 czas tam sp\u0119dzony na zapoznanie si\u0119 z tamtejszymi lud\u017ami i ich kultur\u0105.<\/p>\n Ale ze wzgl\u0119du na trwalszy i bardziej masowy efekt oddalenia od Moskwy podczas bycia cz\u0119\u015bci\u0105 Europy, warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad wype\u0142niaczami naszej ukrai\u0144skiej przestrzeni medialnej. Przeci\u0119tny widz konwencjonalnych „Swat\u00f3w” nie zacznie nagle ogl\u0105da\u0107 „Atlantydy” Valentina Vasyanovicha lub innych wysokiej jako\u015bci, ale nie masowych film\u00f3w krajowych. Opr\u00f3cz potrzeby tworzenia w\u0142asnych ukrai\u0144skoj\u0119zycznych tre\u015bci o nawet prymitywnej warto\u015bci kulturowej, kt\u00f3re zast\u0105pi\u0142yby podobn\u0105 rosyjsk\u0105, mo\u017cna upiec dwie pieczenie na jednym ogniu, promuj\u0105c produkty naszych zachodnich s\u0105siad\u00f3w. Po pierwsze, jest to alternatywa dla zwyk\u0142ych dla wielu „igie\u0142” rosyjskiej przestrzeni medialnej, a po drugie, takie podej\u015bcie skuteczniej ni\u017c liczne granty lub programy interakcji kulturowych (kt\u00f3re s\u0105 r\u00f3wnie\u017c bardzo wa\u017cne) zapozna Ukrai\u0144c\u00f3w z \u017cyciem tych, kt\u00f3rzy tam s\u0105. Pod innymi wzgl\u0119dami, w niekt\u00f3rych rzeczach bardzo podobnych.<\/p>\n B\u0119dzie poda\u017c na ten popyt. Na tygodniu polskiego kina, kt\u00f3ry odbywa\u0142 si\u0119 regularnie we Lwowie, zakup biletu by\u0142 cz\u0119sto trudnym zadaniem. I na tak popularne teraz Serwis Netflix<\/em> istnieje kilkadziesi\u0105t polskich film\u00f3w i seriali. A to jest przyk\u0142ad tylko jednego kraju. Nie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zapomina\u0107 o \u015brodkach rozwoju kultury czytania. Bo im wy\u017csze wydania ukrai\u0144skich lub przet\u0142umaczonych europejskich autor\u00f3w, tym dalej jeste\u015bmy od Moskwy i bli\u017cej Europy.<\/p>\n Dzi\u0119ki takiemu podej\u015bciu zmiana nazwy ulicy Twerskiej na cze\u015b\u0107 Jerzego Gedroyca nie tylko zyska symbolik\u0119 dla nielicznych skrywanych, ale tak\u017ce dla coraz wi\u0119kszej liczby Ukrai\u0144c\u00f3w stanie si\u0119 czym\u015b wa\u017cniejszym i zrozumia\u0142ym ni\u017c tylko zmiana znak\u00f3w na \u015bcianach dom\u00f3w. Poniewa\u017c chc\u0119 wierzy\u0107, \u017ce zmiana repertuaru z przeno\u015bnych g\u0142o\u015bnik\u00f3w na stronach nie b\u0119dzie tymczasowa. A nawet gdy fala patriotyczna opadnie (a kiedy\u015b tak si\u0119 stanie), powr\u00f3t muzyki rosyjskiej b\u0119dzie utrudniony przez zapoznanie si\u0119 z repertuarem europejskich i w\u0142asnych wykonawc\u00f3w.<\/p>\n Jednocze\u015bnie, oczywi\u015bcie, g\u0142\u00f3wny nacisk nale\u017cy po\u0142o\u017cy\u0107 na w\u0142asn\u0105 histori\u0119 i tradycje. W ko\u0144cu min\u0119\u0142o ponad p\u00f3\u0142tora wieku, odk\u0105d Szewczenko napisa\u0142: „I ucz si\u0119 kogo\u015b innego i nie unikaj w\u0142asnego”. A potem spr\u00f3buj zaprzeczy\u0107, \u017ce wszystko, co nowe, jest po prostu zapomniane stare. Ale je\u015bli kto\u015b pr\u00f3buje zastosowa\u0107 te s\u0142owa poety do Rosjan, warto pami\u0119ta\u0107 o jego innym cytacie. Ten, w kt\u00f3rym o mi\u0142o\u015bci, czarnych brwiach i przedstawicielach jednego s\u0105siedniego cz\u0142owieka nieprzyjaznych nam.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Od czasu pe\u0142nowymiarowej rosyjskiej inwazji 24 lutego nast\u0105pi\u0142a jedna ma\u0142a, niepozorna, ale bardzo charakterystyczna zmiana \u2013 przez ponad 9 miesi\u0119cy autor tych wers\u00f3w tylko raz us\u0142ysza\u0142 m\u0142odzie\u017c w wieku szkolnym g\u0142o\u015bno, przez g\u0142o\u015bniki, s\u0142uchaj\u0105c rosyjskiej muzyki na ulicy. A ostatnio, nawet po 2014 roku, w takich miejscach (plac zabaw, park, ulica), cz\u0119sto mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7190,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[726,729,154,566,20,1204,11,76,29],"class_list":["post-7189","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-film","tag-goskino","tag-jezyk-rosyjski","tag-muzyka","tag-najwazniejsze-wiadomosci","tag-roman-lekhniuk","tag-rosja","tag-rosyjska-agresja","tag-stosunki-ukrainsko-rosyjskie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7189"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7189\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}