{"id":5734,"date":"2022-08-30T19:01:02","date_gmt":"2022-08-30T17:01:02","guid":{"rendered":"https:\/\/razvedka.info\/pl\/2022-08-szesc-miesiecy-wojny-w-ukrainie\/"},"modified":"2022-08-30T19:01:02","modified_gmt":"2022-08-30T17:01:02","slug":"szesc-miesiecy-wojny-w-ukrainie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/2022-08-szesc-miesiecy-wojny-w-ukrainie\/","title":{"rendered":"Sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy wojny w Ukrainie"},"content":{"rendered":"

„Po\u0142o\u017cy\u0142em si\u0119 na kilka godzin w nocy, zamkn\u0105\u0142em oczy i pomy\u015bla\u0142em, \u017ce je\u015bli zostan\u0119 trafiony rosyjskim pociskiem, to b\u0119dzie dobrze. Bo umr\u0119 we \u015bnie. Potem obudzi\u0142em si\u0119 i zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce nic mnie nie zabi\u0142o, wi\u0119c zrobi\u0142bym swoje \u2013 uratowa\u0142bym ludzi” \u2013 powiedzia\u0142 anestezjolog Elizar Grankov Zoryanie Vareni o pracy w szpitalu w Mariupolu w pierwszych tygodniach po rosyjskiej inwazji.<\/em><\/p>\n

\u2013 Jeste\u015b z Doniecka, a w 2014 roku przeprowadzi\u0142e\u015b si\u0119 do Mariupola. Czy podczas rosyjskiej inwazji czu\u0142e\u015b si\u0119 tak samo jak osiem lat temu?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Nie, to s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne rzeczy, bo wtedy, w 2014 roku, nie by\u0142o jasne, co si\u0119 dzieje, czym jest Rosja. By\u0142y zamieszki, by\u0142 Krym, walki w kilku miastach, ale nie na tak\u0105 skal\u0119. A w tym roku by\u0142o zupe\u0142nie inaczej. Jeszcze przed 24 lutego napi\u0119cie by\u0142o bardzo, bardzo wysokie. Przez osiem lat mia\u0142em przeczucie, \u017ce wojna kiedy\u015b si\u0119 rozpocznie, ale sam nie chcia\u0142em w to uwierzy\u0107. Mia\u0142em nadziej\u0119, \u017ce Putin umrze. Nie wierzy\u0142em, \u017ce ludzie w Rosji po prostu zamieni\u0105 si\u0119 w nazist\u00f3w i.<\/p>\n

\u2013 Pami\u0119tacie okupacj\u0119 Mariupola w 2014 roku? Jak zmieni\u0142a si\u0119 od tego czasu?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Mariupol nie by\u0142 wtedy zaj\u0119ty, tak jak jest teraz. R\u00f3\u017cne grupy separatystyczne, wraz z armi\u0105 rosyjsk\u0105, pr\u00f3bowa\u0142y przez d\u0142ugi czas zaj\u0105\u0107 miasto, ale potem powsta\u0142 pu\u0142k Azov, kt\u00f3ry wraz z innymi jednostkami armii ukrai\u0144skiej po prostu wyzwoli\u0142 go miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej. Miasto prawie nie zosta\u0142o zniszczone, tylko kilka budynk\u00f3w zosta\u0142o zniszczonych.<\/p>\n

Kiedy osiem lat temu zaczyna\u0142em mieszka\u0107 w Mariupolu, wygl\u0105da\u0142o to jak ka\u017cde postsowieckie miasto. W ci\u0105gu tych o\u015bmiu lat wszystko zosta\u0142o odbudowane, zbudowano parki, drogi, naprawiono wszystkie szpitale. By\u0142o wiele plac\u00f3w zabaw dla dzieci. Z biegiem lat Mariupol sta\u0142 si\u0119 jednym z najlepszych miejsc do \u017cycia.<\/p>\n

Je\u015bli w 2014 roku by\u0142 du\u017cy odsetek os\u00f3b, kt\u00f3re wspiera\u0142y Rosjan, to osiem lat p\u00f3\u017aniej by\u0142y pojedyncze przypadki. Ukraina pokaza\u0142a, jak mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 Mariupol i 100 km do Doniecka, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 zamarzn\u0105\u0107 w 2014 roku. Rozwin\u0119li\u015bmy si\u0119, a Donieck, wr\u0119cz przeciwnie, nawet teraz patrz\u0119 na to, co si\u0119 tam dzieje, widz\u0119, \u017ce miasto upada nawet bez interwencji wojskowej. Po prostu si\u0119 zapada.<\/p>\n

\u2013 Jak si\u0119 pan czuje teraz, gdy Mariupol jest zniszczony? \u017bal, nienawi\u015b\u0107, agresja, nostalgia?<\/strong><\/p>\n

– Mam mieszank\u0119 uczu\u0107. Wszystkie te, o kt\u00f3rych wspomnia\u0142e\u015b, nostalgia i \u017cal, ale najbardziej \u017cywym uczuciem jest nienawi\u015b\u0107 do wszystkiego, co Rosjanie zrobili z naszym \u017cyciem. Prosperowali\u015bmy, \u017cyli\u015bmy, podr\u00f3\u017cowali\u015bmy, zarabiali\u015bmy pieni\u0105dze, po prostu \u017cyli\u015bmy. By\u0142o coraz lepiej. A teraz to wszystko znikn\u0119\u0142o, wszystko zosta\u0142o nam odebrane.<\/p>\n

Putin i jego otoczenie nie postrzegaj\u0105 Mariupola ani \u017cadnych innych miast jako miejsca do \u017cycia, chc\u0105 terytorium, chc\u0105 wi\u0119cej terytori\u00f3w na mapie i to wszystko. A zwykli Rosjanie dla mnie… S\u0105 badassem. Inteligentni ludzie opu\u015bcili Rosj\u0119, a tam by\u0142a biomasa, kt\u00f3ra s\u0142ucha telewizji i marzy o wielko\u015bci jej mieszka\u0144c\u00f3w. Te same metody, co w Niemczech w 1930 roku, teraz wp\u0142ywaj\u0105 na m\u00f3zgi zwyk\u0142ych Rosjan.<\/p>\n

\u2013 Gdzie zasta\u0142 ci\u0119 pocz\u0105tek rosyjskiej inwazji?<\/strong><\/p>\n

\u2013 By\u0142em na dy\u017curze w szpitalu i oko\u0142o 5:00 lub 5:30 rano us\u0142ysza\u0142em jakie\u015b ogniska. Zacz\u0105\u0142em czyta\u0107 wiadomo\u015bci, kt\u00f3re powiedzia\u0142 prezydent Federacji Rosyjskiej, a po p\u00f3\u0142 godzinie zacz\u0119\u0142y przyje\u017cd\u017ca\u0107 do nas karetki pogotowia, a my zacz\u0119li\u015bmy pracowa\u0107 \u2013 ratowa\u0107 ludzi.<\/p>\n

\u2013 To znaczy, \u017ce karetki zacz\u0119\u0142y przyje\u017cd\u017ca\u0107 do szpitala dos\u0142ownie w pierwszej godzinie wojny?<\/strong><\/p>\n

– 24 lutego Rosjanie uderzyli we wszystkie rodzaje cel\u00f3w wojskowych, ale nie zawsze. Zwykli ludzie stali si\u0119 ofiarami w swoich domach.<\/p>\n

Z wykszta\u0142cenia jestem anestezjologiem i odby\u0142em wiele r\u00f3\u017cnych kurs\u00f3w, w tym wojskowych. Mam wielu przyjaci\u00f3\u0142 w wojsku. By\u0142am gotowa, ale to nie by\u0142 dzie\u0144, nie dwa, ale ca\u0142y czas, kiedy tam byli\u015bmy, mieli\u015bmy dziesi\u0105tki, dziesi\u0105tki operacji ka\u017cdego dnia, nie wiem dok\u0142adnie ile, nikt tego nie liczy\u0142. Dlatego nikt na \u015bwiecie nie mo\u017ce by\u0107 przygotowany na tak\u0105 mas\u0119 rannych.<\/p>\n

– A „ca\u0142y czas” to ile?<\/strong><\/p>\n

\u2013 By\u0142em w szpitalu od 24 lutego do 12 marca. I nast\u0119pne trzy dni w rosyjskiej niewoli. 15 marca uda\u0142o nam si\u0119 uciec z kilkoma przyjaci\u00f3\u0142mi.<\/p>\n

„Jak zosta\u0142e\u015b z\u0142apany?”<\/strong><\/p>\n

„Rosjanie si\u0119 ze wszystkich stron, nasz szpital by\u0142 na skraju miasta. Zanim nas zaatakowali, zniszczyli wszystkie budynki wok\u00f3\u0142 szpitala, wszystkie domy. Nadal strzelali mo\u017adzierzami, gradem, pociskami, samolotami, wszystkim. Z okna mojego szpitala zobaczy\u0142em p\u0142on\u0105ce dziewi\u0119ciopi\u0119trowe budynki. Specjalnie opu\u015bcili nasz szpital stosunkowo bez szwanku, poniewa\u017c oni r\u00f3wnie\u017c musz\u0105 by\u0107 leczeni. Kiedy wszystko zosta\u0142o zniszczone i naszego terenu nie mo\u017cna by\u0142o ju\u017c broni\u0107, wojska ukrai\u0144skie wycofa\u0142y si\u0119 do miasta. Rosjanie po prostu wjechali czo\u0142gami, pr\u00f3bowali i\u015b\u0107 dalej, nasza armia zniszczy\u0142a ich czo\u0142gi, ale zaj\u0119li spalone tereny wok\u00f3\u0142 nas.<\/p>\n

\u2013 Traktowa\u0142 pan Rosjan?<\/strong><\/p>\n

„Mieli\u015bmy rosyjskich \u017co\u0142nierzy ze z\u0142amanymi ko\u0144czynami i r\u00f3\u017cnego rodzaju obra\u017ceniami. Lekarze musz\u0105 leczy\u0107 wszystkich ludzi bez wzgl\u0119du na ras\u0119, narodowo\u015b\u0107 lub Czy co\u015b jeszcze. Ale nie dotkn\u0105\u0142em \u017cadnego. Chocia\u017c gdyby wycelowano we mnie karabin maszynowy, to wykona\u0142bym swoj\u0105 prac\u0119, co mog\u0119 powiedzie\u0107.<\/p>\n

Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce \u0142\u0105cz\u0119 dwie osobowo\u015bci. Jednym z nich jest to, \u017ce jestem lekarzem. Kiedy dy\u017curuj\u0119 w szpitalu, musz\u0119 wykonywa\u0107 swoj\u0105 prac\u0119, ratowa\u0107 ludzi. Ale jako inna osoba, jako Ukrainiec, nie uratuj\u0119 ani jednego rosyjskiego \u017co\u0142nierza. Wr\u0119cz przeciwnie, jestem gotowy na wszystko, jestem got\u00f3w zabi\u0107.<\/p>\n

„Czy by\u0142e\u015b przera\u017cony?”<\/strong><\/p>\n

\u2013 Teraz boj\u0119 si\u0119 \u015bmierci, bo od kilku miesi\u0119cy \u017cyj\u0119 w do\u015b\u0107 spokojnych warunkach. Tak, s\u0105 rakiety, s\u0105 syreny, ale nie do, kt\u00f3re wtedy s\u0105. Wtedy, w szpitalu, nie czuli\u015bmy strachu. Kiedy wszystko ci\u0105gle eksploduje, nie wiesz, gdzie b\u0119dzie nast\u0119pna eksplozja i czy rakieta ci\u0119 uderzy. To zbieg okoliczno\u015bci. Kto\u015b ukry\u0142 si\u0119 w mieszkaniu lub piwnicy i tam zmar\u0142, a kto\u015b m\u00f3g\u0142 \u0142atwo chodzi\u0107 po ulicy. W nocy po\u0142o\u017cy\u0142em si\u0119 na kilka godzin, zamkn\u0105\u0142em oczy i pomy\u015bla\u0142em, \u017ce je\u015bli zostan\u0119 trafiony rosyjskim pociskiem, to b\u0119dzie dobrze. Bo umr\u0119 we \u015bnie. Potem obudzi\u0142em si\u0119 i zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce nic mnie nie zabi\u0142o, wi\u0119c zrobi\u0119 swoje \u2013 uratuj\u0119 ludzi.<\/p>\n

\u2013 A jacy to byli rosyjscy \u017co\u0142nierze? Wykonawcy czy poborowi?<\/strong><\/p>\n

\u2013 My, lekarze, zostali\u015bmy schwytani przez zawodowych wojskowych. By\u0142o to zauwa\u017calne po ich akcencie i sposobie ubierania si\u0119. Ale kiedy odeszli, wesz\u0142o mi\u0119so armatnie. Widzia\u0142em wielu przera\u017conych ludzi, kt\u00f3rzy zostali po prostu zabrani z ulicy, z Doniecka. Z\u0142apano ich w innych miastach, dano im bro\u0144 i kazano im odej\u015b\u0107: „I nie id\u017acie, zastrzelimy was”. Widzia\u0142em pustk\u0119 w ich oczach, ale by\u0142o te\u017c wielu ludzi, kt\u00f3rzy z przyjemno\u015bci\u0105 szli zabija\u0107. M\u00f3wili te\u017c, \u017ce Ukrai\u0144cy bombardowali Donbas przez osiem lat, ale to bajki dla Rosjan z Syberii, mo\u017ce z Moskwy.<\/p>\n

Kiedy nasz szpital zosta\u0142 schwytany, jeden oficer, nie wiem dok\u0142adnie, kto to by\u0142, obejrza\u0142 ca\u0142y budynek, obszed\u0142 si\u0119, zbada\u0142 wszystkich, aby pami\u0119ta\u0107. Zapyta\u0142em go, czy mog\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do domu, poniewa\u017c mam ma\u0142e dziecko. U\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 i powiedzia\u0142, \u017ce oczywi\u015bcie, \u017ce mog\u0119, ale wtedy Azow mo\u017ce mnie zabi\u0107. W ten spos\u00f3b po\u015brednio powiedzia\u0142 nam, lekarzom, \u017ce jak tylko wyjdziemy, zabij\u0105 nas. Poniewa\u017c nie by\u0142o ju\u017c „Azowa”, tylko Rosjanie.<\/p>\n

\u2013 Czy pr\u00f3bowa\u0142e\u015b rozmawia\u0107 z \u017co\u0142nierzami, kt\u00f3rzy ci\u0119 schwytali?<\/strong><\/p>\n

„Tak, pr\u00f3bowa\u0142em, dlaczego nie spr\u00f3bowa\u0107?” Wi\u0119kszo\u015b\u0107 nic nie m\u00f3wi\u0142a, inni m\u00f3wili, \u017ce Ukrai\u0144cy byli zabijani przez osiem lat, \u017ce Ukraina nie istnieje jako pa\u0144stwo, \u017ce Ukraina to Rosja. S\u0105 naprawd\u0119 jak zombie, bez wzgl\u0119du na to, jak zabawnie to wygl\u0105da, s\u0105 po prostu zombie.<\/p>\n

„Czy mia\u0142e\u015b szans\u0119 uciec?”<\/strong><\/p>\n

– Prawdopodobnie mo\u017cna by\u0142o wyjecha\u0107 kilka dni po rozpocz\u0119ciu inwazji. Ale nie wyjechali\u015bmy, bo by\u0142em potrzebny jako lekarz. I, szczerze m\u00f3wi\u0105c, nikt nie m\u00f3g\u0142 sobie wyobrazi\u0107, \u017ce Rosjanie mog\u0105 zniszczy\u0107 p\u00f3\u0142 miliona miast. My\u015bleli\u015bmy, \u017ce wojna nie oznacza zniszczenia wszystkiego. I wzi\u0119li i zniszczyli. Jeszcze przed wojn\u0105 m\u00f3wi\u0142em, \u017ce Mariupol mo\u017cna podbi\u0107 tylko wtedy, gdy zostanie zniszczony, ale nawet nie mog\u0142em uwierzy\u0107, \u017ce naprawd\u0119 mog\u0105 to zrobi\u0107.<\/p>\n

\u2013 Jaki by\u0142 pocz\u0105tek okupacji rosyjskiej? Czy by\u0142e\u015b \u015bwiadkiem zbrodni wojennych? Czy widzia\u0142e\u015b samochody zastrzelone na ulicach z napisem „Dzieci”?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Tak, widzia\u0142em to, m\u00f3wi\u0142em o wszystkim, co widzia\u0142em, prokuratur\u0119, ONZ, Human Rights Watch<\/em> i inne organizacje. Zeznawa\u0142em przed odpowiednimi w\u0142adzami o tym, co zrobili Rosjanie.<\/p>\n

Mog\u0119 poda\u0107 przyk\u0142ady. 12 marca o 10 rano na ulicy Matrosowa widzia\u0142em z okna sz\u00f3stego pi\u0119tra, jak Rosjanie zastrzelili trzy samochody, zabili co najmniej kilka os\u00f3b i ranili kilka innych, a nast\u0119pnie uratowali\u015bmy tych ludzi na stole operacyjnym.<\/p>\n

Je\u015bli s\u0142ysza\u0142e\u015b, \u017ce Rosjanie zniszczyli szpital po\u0142o\u017cniczy w Mariupolu, to wiedz, \u017ce stamt\u0105d transportowano do nas kobiety rodz\u0105ce. Wiedzieli, \u017ce mamy kobiety, mamy dzieci, mamy wielu pacjent\u00f3w, ale to nie powstrzyma\u0142o ich przed przekszta\u0142ceniem naszego szpitala w plac\u00f3wk\u0119 wojskow\u0105. Z jego terytorium wystrzelili czo\u0142gi i gradobicia w kierunku miasta, ukryli si\u0119 za naszym szpitalem, zastrzelili i wr\u00f3cili z powrotem na dziedziniec. Zawsze by\u0142y transportery opancerzone i czo\u0142gi. Ukrai\u0144ska armia nigdy nie ostrzela\u0142a naszego szpitala w odpowiedzi.<\/p>\n

To wyja\u015bnia, kto jest kim.<\/p>\n

\u2013 Czy m\u00f3wi\u0142a\u015b o kobietach w ci\u0105\u017cy, kt\u00f3re zosta\u0142y przywiezione do ciebie ze szpitala po\u0142o\u017cniczego, ile ich by\u0142o?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Oko\u0142o 10, w ci\u0105gu trzech dni wzi\u0119li\u015bmy oko\u0142o 10 porod\u00f3w.<\/p>\n

\u2013 By\u0142 marzec, by\u0142o -10 stopni, jak wygl\u0105da\u0142o \u017cycie w szpitalu?<\/strong><\/p>\n

„Mieli\u015bmy generator diesla, wi\u0119c kiedy nie by\u0142o \u015bwiat\u0142a w mie\u015bcie, mieli\u015bmy go i pracowali\u015bmy. Musia\u0142em operowa\u0107 ludzi, by\u0142y sztuczne urz\u0105dzenia oddechowe. Ale nie mieli\u015bmy okien, wszystkie zosta\u0142y wybite na pocz\u0105tku marca, musieli\u015bmy je przykry\u0107 kartonami, materacami, wszystkim, co by\u0142o. By\u0142o bardzo zimno. By\u0142o tak zimno, \u017ce norm\u0105 by\u0142y 3-4 pary spodni, kilka T-shirt\u00f3w, swetry, kurtki. A na wierzchu kombinezon covidowy.<\/p>\n

Nie mieli\u015bmy wystarczaj\u0105co du\u017co miejsca na sali operacyjnej. Operowali\u015bmy jeden, od razu musieli\u015bmy zrobi\u0107 nast\u0119pny, ale po prostu nie by\u0142o dok\u0105d p\u00f3j\u015b\u0107. Musieli\u015bmy przenie\u015b\u0107 ludzi po schodach na r\u00f3\u017cne pi\u0119tra. Nosili\u015bmy je wsz\u0119dzie tam, gdzie by\u0142o miejsce, szpital by\u0142 pe\u0142ny.<\/p>\n

\u2013 Jak zdoby\u0142e\u015b jedzenie i lekarstwa?<\/strong><\/p>\n

W pierwszych dniach wojny uda\u0142o nam si\u0119 kupi\u0107 wiele produkt\u00f3w w sklepach, wtedy jeszcze dzia\u0142a\u0142y, mo\u017cna by\u0142o nawet p\u0142aci\u0107 kart\u0105. Wiele os\u00f3b przynios\u0142o lekarstwa. Niekt\u00f3rzy lekarze, farmaceuci po prostu przynosili je z aptek, sami chodzili\u015bmy do lokalnych aptek i zabierali\u015bmy stamt\u0105d wszystko, co mogli\u015bmy zabra\u0107, wszystko, czego potrzebowali\u015bmy. Ale kiedy uciek\u0142em z miasta, ze szpitala, prawie nie by\u0142o ju\u017c lekarstw.<\/p>\n

\u2013 Jakie by\u0142y ostatnie dni w szpitalu przed wej\u015bciem Rosjan?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Do 10 marca ukrai\u0144scy \u017co\u0142nierze i ochotnicy codziennie przynosili \u017cywno\u015b\u0107, wod\u0119 i leki. P\u00f3\u017aniej, kiedy nasz teren by\u0142 mocno ostrzelany, nikt tam nic nie przyni\u00f3s\u0142. Zacz\u0105\u0142 si\u0119 du\u017cy problem z wod\u0105. Opr\u00f3\u017cnili\u015bmy go z ogrzewania, z rur. Uratowali\u015bmy ka\u017cd\u0105 kropl\u0119 najlepiej jak potrafili\u015bmy, poniewa\u017c jest to najwa\u017cniejsza rzecz, jaka mo\u017ce by\u0107.<\/p>\n

Znalaz\u0142em nawet cztery pi\u0119ciolitrowe butelki z wod\u0105 w jednym z pokoi do podlewania kwiat\u00f3w. Nie by\u0142o \u015bwie\u017ce, ale nic, co mo\u017cna by\u0142o wypi\u0107. Je\u015bli chodzi o jedzenie, nie gardzili\u015bmy mi\u0119sem, kt\u00f3re by\u0142o sp\u00f3\u017anione. Dusili i jedli, poniewa\u017c musieli je\u015b\u0107 przynajmniej raz dziennie. Wydali\u015bmy du\u017co energii. Kiedy wyszed\u0142em z niewoli, straci\u0142em ponad 10 kg wagi, czyli oko\u0142o 10%.<\/p>\n

„Co by\u0142o dla ciebie najgorsze?”<\/strong><\/p>\n

\u2013 Jednym z najtrudniejszych dni by\u0142 28 lutego, kiedy przyprowadzono do nas pierworodnego. Pr\u00f3bowali\u015bmy go uratowa\u0107, wskrzesi\u0107, ale to nie pomog\u0142o, jak m\u00f3wimy: rany by\u0142y nie do pogodzenia z \u017cyciem. A potem, do 15 marca, by\u0142o du\u017co dzieci, sam zrobi\u0142em tuzin operacji. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce przynosili ju\u017c martwe dzieci. Matki przynios\u0142y. Tego samego dnia prawie jednocze\u015bnie dwa. Jeden mia\u0142 2 lata, drugi 8 miesi\u0119cy. Pierwszy by\u0142 po zrzuceniu bomby powietrznej obok nas, du\u017co szk\u0142a p\u0119k\u0142o, a dziecko zosta\u0142o prawie przeci\u0119te na p\u00f3\u0142 tym szk\u0142em.<\/p>\n

To by\u0142o bardzo ma\u0142e dziecko.<\/p>\n

Nawet lekarzom bardzo trudno jest wytrzyma\u0107 tak\u0105 sytuacj\u0119: dziecko zostaje zabite, a matka, kt\u00f3ra b\u0142aga o pomoc. Ale nikt nie m\u00f3g\u0142 jej pom\u00f3c. I prawie jednocze\u015bnie inna matka wbiega z ni\u0105, ma co\u015b owini\u0119tego w p\u0142\u00f3tno, jej r\u0119ce s\u0105 we krwi, widz\u0119, \u017ce dziecko ma osobno rozdarte rami\u0119, widz\u0119 \u017cebra, a ona b\u0142aga: doktorze, zr\u00f3b co\u015b. I nic nie mog\u0142em zrobi\u0107.<\/p>\n

W tym momencie, jako osoba, jako lekarz, jako ojciec mojego dziecka, nie ba\u0142em si\u0119 niczego, rzuci\u0142em papierosa, kt\u00f3rego pali\u0142em, w twarz rosyjskiemu okupantowi. Nie obchodzi\u0142o mnie, czy do mnie strzela. Strzelaj\u0105, a potem strzelaj\u0105, je\u015bli nie, to nie. Niech tak b\u0119dzie.<\/p>\n

\u2013 Jak uda\u0142o si\u0119 panu uciec z niewoli?<\/strong><\/p>\n

„By\u0142em w szpitalu, nie widzia\u0142em krewnych przez tydzie\u0144, nie by\u0142o po\u0142\u0105czenia, nie wiedzia\u0142em, co robi\u0107. Chcia\u0142em wr\u00f3ci\u0107 do domu, m\u00f3j brat przyszed\u0142 po mnie, a kiedy chcieli\u015bmy si\u0119 przenie\u015b\u0107, przyjecha\u0142y rosyjskie czo\u0142gi i nie mogli\u015bmy si\u0119 nigdzie dosta\u0107. Zostali\u015bmy w szpitalu. M\u00f3j brat r\u00f3wnie\u017c pomaga\u0142 ludziom. A potem przysz\u0142a moja matka, poniewa\u017c jej dwaj synowie poszli gdzie\u015b i znikn\u0119li, wi\u0119c nie dba\u0142a ju\u017c o siebie, po prostu chcia\u0142a nas znale\u017a\u0107. I znalaz\u0142a nas. Byli\u015bmy w niewoli, m\u00f3j brat s\u0142u\u017cy\u0142 w wojsku. Wyjrzeli\u015bmy przez okno na to, co si\u0119 dzia\u0142o i zobaczyli\u015bmy, \u017ce gdzie\u015b s\u0105 ludzie przygotowuj\u0105cy co\u015b, \u017ce obok nas jest jakie\u015b \u017cycie. Byli\u015bmy jak oddzielny \u015bwiat, nie mogli\u015bmy wydosta\u0107 si\u0119 ze szpitala, bo po prostu zostaliby\u015bmy zastrzeleni. A w tym czasie w szpitalu by\u0142y setki czy tysi\u0105ce ludzi, nie wiem dok\u0142adnie ilu. I wszyscy pobiegli do tego samochodu, poniewa\u017c byli g\u0142odni, by\u0142 tam bardzo du\u017cy t\u0142um i trudno im by\u0142o go kontrolowa\u0107. I w tym momencie zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce teraz musz\u0119 po prostu wsta\u0107 i wyj\u015b\u0107. Wzi\u0105\u0142em pi\u0119ciolitrow\u0105 butelk\u0119 wody, wzi\u0105\u0142em przyjaciela, brata, mam\u0119 i po prostu po cichu opu\u015bcili\u015bmy szpital. Po drodze min\u0119li\u015bmy kilkudziesi\u0119ciu rosyjskich \u017co\u0142nierzy z karabinami maszynowymi. I po prostu poszli\u015bmy krok po kroku. Zrzucili\u015bmy nasze medyczne fartuchy, poniewa\u017c nie przegapiliby\u015bmy nas. Okr\u0105\u017cyli\u015bmy miasto, zobaczyli\u015bmy, \u017ce wszystko zosta\u0142o zniszczone, zobaczyli\u015bmy martwych ludzi, zobaczyli\u015bmy spalony rosyjski sprz\u0119t i poszli\u015bmy na chwil\u0119 do domu. Potem poszli\u015bmy w kierunku Berdia\u0144ska, by\u0142o du\u017co samochod\u00f3w, ludzie opu\u015bcili miasto, poniewa\u017c Rosjanie zgodzili si\u0119 na korytarz humanitarny. Dotarli\u015bmy do Zaporo\u017ca.<\/p>\n

\u2013 Czy my\u015bli Pan, \u017ce w Mariupolu b\u0119dzie mo\u017cna kiedykolwiek zamieszka\u0107, czy da si\u0119 go odbudowa\u0107, czy ju\u017c jest martwy?<\/strong><\/p>\n

– To jest pytanie filozoficzne. Dla mnie, w Mariupolu, w mie\u015bcie, w kt\u00f3rym mieszka\u0142em, ju\u017c nigdy nie b\u0119dzie tak, jak by\u0142o. Nie mo\u017cna go o\u017cywi\u0107. Ale je\u015bli zostanie odbudowany, b\u0119dzie to inne miasto. Nie trzeba go przebudowywa\u0107, trzeba go budowa\u0107 od nowa. Ale najpierw musisz go zwolni\u0107. Nast\u0119pnie musisz pomy\u015ble\u0107 o tym, co robi\u0107 dalej. Jako lekarz te\u017c mog\u0119 wiele wierzy\u0107, ale kiedy mam pacjenta, musz\u0119 go leczy\u0107. Wierz\u0119, \u017ce prze\u017cyje, ale wiara to jedno, a zrobienie czego\u015b, aby prze\u017cy\u0142, to drugie.<\/p>\n

T\u0142umaczenie z j\u0119zyka polskiego<\/em><\/p>\n

Tekst zosta\u0142 opublikowany w ramach projektu wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy nami a Polsk\u0105przez nowa Europa Wschodnia.<\/em><\/p>\n

Poprzednie artyku\u0142y projektu: Ukraina – UE: gor\u0105cy finisz negocjacji, Ukraina – ucieczka od wyboru, Partnerstwo Wschodnie po rewolucjach arabskich, W krzywym lustrze, Pogardzany, \u0141ukaszenka idzie na wojn\u0119 z Putinem, Mi\u0119dzy Moskw\u0105 a Kijowem, Kie\u0142basa to kie\u0142basa, M\u00f3j Lw\u00f3w, Putin na galerach, P\u00f3\u0142wysep strachu, Ukraina wymy\u015blona na Wschodzie, Nowe stare odkrycie, I powinno by\u0107 tak pi\u0119knie, Noworoczny prezent dla Rosji, Czy rozmawia\u0107 o historii, impasie w Mi\u0144sku<\/em><\/p>\n

Oryginalny tytu\u0142 artyku\u0142u: P\u00f3\u0142 roku wojny w Ukrainie. Rosjanie mogli Mariupol zdoby\u0107, tylko go niszcz\u0105c<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

„Po\u0142o\u017cy\u0142em si\u0119 na kilka godzin w nocy, zamkn\u0105\u0142em oczy i pomy\u015bla\u0142em, \u017ce je\u015bli zostan\u0119 trafiony rosyjskim pociskiem, to b\u0119dzie dobrze. Bo umr\u0119 we \u015bnie. Potem obudzi\u0142em si\u0119 i zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce nic mnie nie zabi\u0142o, wi\u0119c zrobi\u0142bym swoje \u2013 uratowa\u0142bym ludzi” \u2013 powiedzia\u0142 anestezjolog Elizar Grankov Zoryanie Vareni o pracy w szpitalu w Mariupolu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5733,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[37,20,11,13,9],"class_list":["post-5734","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-mariupol","tag-najwazniejsze-wiadomosci","tag-rosja","tag-rosyjskie-zbrodnie-wojenne","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5734","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5734"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5734\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}