{"id":4026,"date":"2022-08-16T16:13:02","date_gmt":"2022-08-16T14:13:02","guid":{"rendered":"https:\/\/razvedka.info\/pl\/2022-08-nie-musisz-nazywac-wszystkiego-ipso\/"},"modified":"2022-08-16T16:13:02","modified_gmt":"2022-08-16T14:13:02","slug":"nie-musisz-nazywac-wszystkiego-ipso","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/2022-08-nie-musisz-nazywac-wszystkiego-ipso\/","title":{"rendered":"„Nie musisz nazywa\u0107 wszystkiego IPSO”"},"content":{"rendered":"

Od pocz\u0105tku rosyjskiej inwazji w Ukrain\u0119 na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 skr\u00f3t IPSO, oznaczaj\u0105cy manipulacyjne i fa\u0142szywe wiadomo\u015bci, jest coraz bardziej widoczny w przestrzeni medialnej. IPSO \u2013 s\u0105 to operacje informacyjno-psychologiczne maj\u0105ce na celu <\/span>wp\u0142ywa\u0107 na emocje, zachowania ludzi, a tak\u017ce kszta\u0142towa\u0107 zachowanie autorytet\u00f3w, organizacji, grup itp. IPSO r\u00f3\u017cni si\u0119 od dezinformacji swoj\u0105 istot\u0105, ale ma podobny cel.<\/p>\n

Ekspert ds. Medi\u00f3w Dmytro Zolotukhin powiedzia\u0142 nam w wywiadzie, dlaczego zwykli Ukrai\u0144cy nie musz\u0105 wiedzie\u0107, czym jest IPSO, ale zamiast tego musz\u0105 by\u0107 w stanie odr\u00f3\u017cni\u0107 prawd\u0119 od fa\u0142szu i dlaczego Ukraina musi regulowa\u0107 komunikacj\u0119 rz\u0105dow\u0105.<\/p>\n

***<\/p>\n

Czym jest IPSO i dlaczego sta\u0142o si\u0119 tak bardzo obecne w przestrzeni medialnej?<\/strong><\/p>\n

Zwyk\u0142a osoba nie musi my\u015ble\u0107 o tym, czym jest IPSO i z czym jest spo\u017cywany. Moim zdaniem ukrai\u0144ska spo\u0142eczno\u015b\u0107 medyczna wybra\u0142a z\u0142\u0105 strategi\u0119 \u2013 przez siedem lat uczy\u0142a ludzi, czym jest dezinformacja, a potem nagle przestawi\u0142a si\u0119 i zacz\u0119\u0142a wyja\u015bnia\u0107, czym jest IPSO. Nie jest to poprawne, a nawet szkodliwe dla rozwoju ukrai\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa, umiej\u0119tno\u015bci korzystania z medi\u00f3w i krytycznego my\u015blenia. W\u0142a\u015bnie zobaczyli\u015bmy s\u0142odkie cukierki i spr\u00f3bowali\u015bmy to wszystko wci\u0105gn\u0105\u0107.<\/p>\n

IPSO jest wysoce wyspecjalizowan\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 zawodow\u0105 oddzielnie wyznaczonej liczby os\u00f3b, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci s\u0142u\u017c\u0105 w G\u0142\u00f3wnym Zarz\u0105dzie Wywiadu (DIU), Ministerstwie Obrony, Sztabie Generalnym i innych s\u0142u\u017cbach specjalnych. Cz\u0119sto u\u017cywaj\u0105 tej i innych definicji, na przyk\u0142ad „specjalnych operacji informacyjnych (SIO), „specjalnych dzia\u0142a\u0144 na rzecz dezinformacji”, „oszustwa” itp.<\/p>\n

Prawie wszystkie z tych definicji zawieraj\u0105 s\u0142owo „operacja”, czyli zestaw \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 pocz\u0105tek i koniec, pewne ograniczenie czasu, zasob\u00f3w, ludzi, osi\u0105gni\u0119\u0107. Je\u015bli por\u00f3wnamy IPSO z koncepcj\u0105 dezinformacji, to fa\u0142szywe nie ma pocz\u0105tku ani ko\u0144ca, nie jest jasne, kto je tworzy i rozpowszechnia. A jest jeszcze gorzej.<\/p>\n

Jednak przeci\u0119tny Ukrainiec nie musi wiedzie\u0107, jak to si\u0119 nazywa, IPSO lub dezinformacja, aby zrozumie\u0107, \u017ce k\u0142amie. Kiedy ogl\u0105damy telewizj\u0119, nie musimy wiedzie\u0107, jak kamera wsp\u00f3\u0142pracuje z operatorem. Dlatego prosz\u0119 nie u\u017cywa\u0107 tego terminu tam, gdzie jest to konieczne i gdy nie jest to konieczne. To nie wyja\u015bni og\u00f3\u0142owi spo\u0142ecze\u0144stwa, co si\u0119 dzieje, ale tylko zdezorientuje.<\/p>\n

Czy mo\u017cesz poda\u0107 przyk\u0142ady takich operacji psychologicznych?<\/strong><\/p>\n

Ponownie, musimy wymieni\u0107 przyk\u0142ady manipulacji, niezale\u017cnie od tego, jak nazywa je nauka, ale aby ludzie zrozumieli, \u017ce jest to manipulacja, a nie przeprowadzana na niej.<\/p>\n

Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 szum na pocz\u0105tku wojny, kt\u00f3ry rozwin\u0105\u0142 si\u0119 wok\u00f3\u0142 oznakowania dr\u00f3g i budynk\u00f3w. Nast\u0119pnie wszyscy zaniepokojeni obywatele zostali wezwani do ich zamalowania. Nie mia\u0142em okazji bada\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 tego zjawiska i nie mam dowod\u00f3w na to, \u017ce zosta\u0142o to zrobione celowo. Jednak \u015bledczy powiedzieli wtedy, \u017ce by\u0142y to tak specjalne \u015brodki, \u017ce rzekomo pomaga\u0142y kierowa\u0107 pociski przez satelity.<\/p>\n

Ze zdj\u0119\u0107 tych znak\u00f3w mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce zosta\u0142y one na\u0142o\u017cone specjaln\u0105 farb\u0105 odblaskow\u0105, kt\u00f3ra jest u\u017cywana w strzelaniu geodezyjnym. Oznacza to, \u017ce s\u0105 to wy\u0142\u0105cznie wysoce wyspecjalizowane rzeczy i nie maj\u0105 bezpo\u015bredniego zwi\u0105zku z operacjami wojskowymi.<\/p>\n

Ale potem wszyscy zacz\u0119li si\u0119 ich ba\u0107. Jedn\u0105 z hipotez, dla kt\u00f3rych to wszystko zosta\u0142o zrobione, mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce w ten spos\u00f3b kto\u015b pr\u00f3bowa\u0142 panikowa\u0107 w ukrai\u0144skim spo\u0142ecze\u0144stwie, aby ludzie bali si\u0119, \u017ce zwr\u00f3c\u0105 uwag\u0119 na wszystko, aby mieli chwiejne nerwy \u2013 pogr\u0105\u017cy\u0107 du\u017c\u0105 liczb\u0119 ludzi w niewygodnej sytuacji psychicznej.<\/p>\n

Wtedy ludzie zaczynaj\u0105 pope\u0142nia\u0107 b\u0142\u0119dy i mo\u017cna nimi \u0142atwo zarz\u0105dza\u0107. Aby wykry\u0107 takie manipulacje, ponownie nie musimy posiada\u0107 termin\u00f3w naukowych.<\/p>\n

Zamiast tego musisz zada\u0107 sobie pytanie, dlaczego czuj\u0119 si\u0119 w ten spos\u00f3b, dlaczego chc\u0119 zrobi\u0107 ten repost, dlaczego mi to powiedziano, co media chc\u0105, \u017cebym zrobi\u0142, czy jest to zach\u0119ta do dzia\u0142ania, czy jest to narzucone, czy chc\u0119 to zrobi\u0107 sam. Je\u015bli on sam, z jakich powod\u00f3w. Wszystkie te pytania do nas samych uchroni\u0105 nas przed manipulacj\u0105.<\/p>\n

Mo\u017cemy zada\u0107 sobie te pytania, ale jak pracowa\u0107 z krewnymi, zw\u0142aszcza ze starszym pokoleniem? Jak mog\u0105 wyja\u015bni\u0107, \u017ce na przyk\u0142ad przera\u017caj\u0105ce wiadomo\u015bci w sieciach spo\u0142eczno\u015bciowych mog\u0105 by\u0107 fa\u0142szywe?<\/strong><\/p>\n

Konieczne jest u\u017cywanie argument\u00f3w i emocji. Mia\u0142em sytuacje, kiedy musia\u0142em przekona\u0107 osoby starsze do ewakuacji ze strefy aktywnych dzia\u0142a\u0144 wojennych. Odm\u00f3wili. Aby si\u0119 przekona\u0107, musz\u0119 przypomnie\u0107 sobie specjalne wyk\u0142ady, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142em w SBU, kt\u00f3re mi\u0119dzy innymi m\u00f3wi\u0142y o tym, jak przekona\u0107 ludzi, zach\u0119ci\u0107 ich do dzia\u0142ania.<\/p>\n

Ale, niestety, je\u015bli dana osoba jest przekonana, \u017ce ma racj\u0119, to inna osoba, kt\u00f3ra nie ma specjalnych \u015brodk\u00f3w, aby si\u0119 przekona\u0107, nic z tym nie zrobi.<\/p>\n

Jak wi\u0119c radzi\u0107 sobie z dezinformacj\u0105, je\u015bli nie potrafimy przekona\u0107 do czego\u015b nawet naszych bliskich?<\/strong><\/p>\n

Ne trzwalczanie dezinformacji na poziomie pa\u0144stwowym, ustanowienie zakrojonego na szerok\u0105 skal\u0119 i systematycznego mechanizmu komunikacji rz\u0105dowej, kt\u00f3ry by\u0142by jak najbardziej przekonuj\u0105cy i konkurencyjny w por\u00f3wnaniu z innymi \u017ar\u00f3d\u0142ami informacji.<\/p>\n

Je\u015bli dana osoba otrzyma wiadomo\u015b\u0107 na czacie Viber, \u017ce zostanie dzi\u015b warunkowo zbombardowana, to w innym \u017ar\u00f3dle powinna otrzyma\u0107 uzasadnion\u0105 informacj\u0119 od np. naczelnego dow\u00f3dcy. Wtedy osoba b\u0119dzie mia\u0142a dwa odpowiednie \u017ar\u00f3d\u0142a i b\u0119dzie mog\u0142a wybra\u0107. Je\u015bli wybierze informacje od naczelnego wodza, jest to ju\u017c zwyci\u0119stwo.<\/p>\n

Teraz, moim zdaniem, g\u0142\u00f3wnym zagro\u017ceniem w ukrai\u0144skim spo\u0142ecze\u0144stwie jest deprywacja informacyjna \u2013 brak \u017ar\u00f3de\u0142 informacji, kt\u00f3re nios\u0105 alternatywne komunikaty. Z jednej strony jest to najwi\u0119ksze niebezpiecze\u0144stwo propagandy pa\u0144stwowej w warunkach proces\u00f3w niedemokratycznych, ale w krajach demokratycznych jest to zdrowa przestrze\u0144 medialna.<\/p>\n

Tak jest obecnie na terytoriach okupowanych. Na przyk\u0142ad na pocz\u0105tku wojny okupanci powiedzieli mieszka\u0144com Mariupola, \u017ce Ukrainy ju\u017c tam nie ma, a Kij\u00f3w jest pod rosyjsk\u0105 kontrol\u0105. Jest to r\u00f3wnie\u017c rodzaj operacji psychologicznej, poniewa\u017c ci ludzie nie mieli dost\u0119pu do alternatywnych informacji, poniewa\u017c ukrai\u0144ska telewizja zosta\u0142a wy\u0142\u0105czona.<\/strong><\/p>\n

Sta\u0142o si\u0119 tak, poniewa\u017c ludzie zostali doprowadzeni do sytuacji deprywacji informacji. Naprawd\u0119 nie mieli innych \u017ar\u00f3de\u0142 ni\u017c te dostarczone im przez naje\u017ad\u017ac\u00f3w. Mo\u017cna to uzna\u0107 za zbrodni\u0119 wojenn\u0105 i udokumentowa\u0107.<\/p>\n

Zgodnie z normami mi\u0119dzynarodowymi osoba ma prawo do otrzymywania niezale\u017cnych i obiektywnych informacji i dlatego wp\u0142ywy psychologiczne powinny by\u0107 uwa\u017cane za zbrodni\u0119 wojenn\u0105, poniewa\u017c szkodz\u0105 ludziom.<\/p>\n

Przest\u0119pstwa te powinny by\u0107 omawiane nie tylko w mediach, ale ustawodawstwo powinno by\u0107 rozwijane w taki spos\u00f3b, aby przest\u0119pstwa te mog\u0142y by\u0107 dokumentowane i karane przez sprawc\u00f3w.<\/p>\n

Kodeks karny Ukrainy ma artyku\u0142 przewiduj\u0105cy odpowiedzialno\u015b\u0107 za fa\u0142szywe doniesienia o g\u00f3rnictwie [\u0441\u0442. 259]. Mo\u017cliwe jest r\u00f3wnie\u017c karanie tych, kt\u00f3rzy celowo rozpowszechniaj\u0105 fa\u0142szywe informacje zagra\u017caj\u0105ce bezpiecze\u0144stwu obywateli.<\/p>\n

Jak ukrai\u0144skie media reaguj\u0105 na takie zarzuty?<\/strong><\/p>\n

Niestety, wiele medi\u00f3w nadal anga\u017cuje si\u0119 w szum i rozprasza takie manipulacyjne wiadomo\u015bci. Inny przyk\u0142ad jest jednym z ostatnich Wiadomo\u015bci<\/a> o rzekomych wezwaniach rosyjskiego genera\u0142a do wysadzenia zaporoskiej elektrowni j\u0105drowej. A media roz\u0142o\u017cy\u0142y to na strz\u0119py i nie my\u015bla\u0142y o tym, jak ten przekaz mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na obywateli.<\/p>\n

Niestety, w ukrai\u0144skiej przestrzeni medialnej nie ma kategorii autocenzury. Wolno\u015b\u0107 s\u0142owa polega na tym, \u017ce zw\u0142aszcza w warunkach wojny ka\u017cdy dziennikarz musi sam zdecydowa\u0107, czy co\u015b opublikowa\u0107, czy nie. Powinien przewidzie\u0107, czy te informacje nie wp\u0142yn\u0105 negatywnie na jego odbiorc\u00f3w.<\/p>\n

Materia\u0142 powsta\u0142 przy pomocy organizacji pozarz\u0105dowej „Lviv Media Forum” w ramach projektu „LMF Support to the Network of Journalists”.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od pocz\u0105tku rosyjskiej inwazji w Ukrain\u0119 na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 skr\u00f3t IPSO, oznaczaj\u0105cy manipulacyjne i fa\u0142szywe wiadomo\u015bci, jest coraz bardziej widoczny w przestrzeni medialnej. IPSO \u2013 s\u0105 to operacje informacyjno-psychologiczne maj\u0105ce na celu wp\u0142ywa\u0107 na emocje, zachowania ludzi, a tak\u017ce kszta\u0142towa\u0107 zachowanie autorytet\u00f3w, organizacji, grup itp. IPSO r\u00f3\u017cni si\u0119 od dezinformacji swoj\u0105 istot\u0105, ale ma podobny […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4027,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[133,20,81,215,9],"class_list":["post-4026","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-dezinformacja","tag-najwazniejsze-wiadomosci","tag-propaganda","tag-sieci-spolecznosciowe","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4026"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4026\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4027"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}