W ubieg\u0142ym tygodniu, 26 marca, sekretarz generalny NATO Mark Rutte, przebywaj\u0105cy z robocz\u0105 wizyt\u0105 w Warszawie, wyg\u0142osi\u0142 o\u015bwiadczenie, kt\u00f3re by\u0142o wa\u017cnym sygna\u0142em politycznym. Stwierdzi\u0142 bez ogr\u00f3dek: „Ka\u017cde zagro\u017cenie dla bezpiecze\u0144stwa kt\u00f3regokolwiek z pa\u0144stw NATO sprowokuje zdecydowan\u0105 reakcj\u0119 ca\u0142ego Sojuszu”. Takie stwierdzenia wymagaj\u0105 starannego rozwa\u017cenia.<\/p>\n
W istocie, gdyby s\u0142owa te zosta\u0142y wypowiedziane w fazie formowania si\u0119 NATO lub w pierwszych dekadach jego istnienia, mog\u0142yby one by\u0107 kluczem do absolutnego zaufania i poczucia wiarygodno\u015bci. Ale w dzisiejszych czasach sytuacja jest znacznie bardziej skomplikowana. \u015awiat si\u0119 zmieni\u0142. Dzi\u015b s\u0142owa te brzmi\u0105 z wyra\u017anym posmakiem niepewno\u015bci, delikatnie m\u00f3wi\u0105c, niebezpiecze\u0144stwa politycznego i strategicznego, jak ka\u017cde inne nieuzasadnione oczekiwania.<\/p>\n
Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie wyra\u017anie w sygna\u0142ach p\u0142yn\u0105cych z Bia\u0142ego Domu. Jego obecny w\u0142a\u015bciciel, Donald Trump, zacz\u0105\u0142 u\u017cywa\u0107 „antynatowskiej” retoryki podczas swojej pierwszej kadencji prezydenckiej. Wtedy jednak nikt nie traktowa\u0142 powa\u017cnie gro\u017aby wycofania si\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych z Sojuszu. Wraz z pocz\u0105tkiem drugiej kadencji Trump nie tylko powr\u00f3ci\u0142 do tego tematu, ale tak\u017ce poczyni\u0142 ostre kroki w kierunku zbli\u017cenia z jednym z g\u0142\u00f3wnych strategicznych przeciwnik\u00f3w NATO \u2013 Rosj\u0105 Putina, kt\u00f3ra ra\u017c\u0105co \u0142amie prawo mi\u0119dzynarodowe i prowadzi krwaw\u0105 wojn\u0119 przeciwko suwerennej Ukrainie.<\/p>\n
Zwrot Trumpa w stron\u0119 kraju-agresora nast\u0119puje w obliczu jego gr\u00f3\u017ab terytorialnych wobec cz\u0142onk\u00f3w NATO, takich jak Kanada i Dania, a tak\u017ce doniesie\u0144, \u017ce rozwa\u017ca on mo\u017cliwo\u015b\u0107 przerzucenia wojsk ameryka\u0144skich z Niemiec na przyjazne Rosji W\u0119gry. Wszystko to znacz\u0105co zmienia wojskowo-polityczny krajobraz Europy. S\u0105dz\u0105c po o\u015bwiadczeniach europejskich przyw\u00f3dc\u00f3w, nie s\u0105 oni tak pewni zaanga\u017cowania Ameryki w Sojusz.<\/p>\n
„Chc\u0119 wierzy\u0107, \u017ce Stany Zjednoczone b\u0119d\u0105 po naszej stronie, ale musimy by\u0107 przygotowani na to, \u017ce tak si\u0119 nie stanie” \u2013 ostrzeg\u0142 prezydent Francji Emmanuel Macron, poruszaj\u0105c temat potencjalnych zagro\u017ce\u0144 w niedawnym telewizyjnym or\u0119dziu do narodu. A to „Chc\u0119 wierzy\u0107” tylko podkre\u015bla, jak niewiarygodna sta\u0142a si\u0119 Ameryka wobec NATO.<\/p>\n
Spr\u00f3bujmy jednak, oceniaj\u0105c wypowied\u017a Ruttego, abstrahowa\u0107 od zmieniaj\u0105cych si\u0119 nastroj\u00f3w w Stanach Zjednoczonych i tych, kt\u00f3rzy zawsze ukrywali si\u0119 za plecami ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy. B\u0105d\u017amy bezstronni: co tak naprawd\u0119 kryje si\u0119 za s\u0142owami Macrona? Pewno\u015b\u0107 siebie? Gwarancja? Bezpo\u015brednia gro\u017aba dla jawnych i ukrytych agresor\u00f3w? Odrzu\u0107my te propagandowe klisze i sp\u00f3jrzmy na sprawy z uwzgl\u0119dnieniem nowych reali\u00f3w.<\/p>\n
Wszyscy wiedz\u0105, \u017ce artyku\u0142 5 Karty NATO jest swego rodzaju przeszkod\u0105, np. dla putinowskiej Rosji, do tej pory powstrzymywa\u0142 Kreml przed otwartym konfliktem z Zachodem. Ale co tak naprawd\u0119 si\u0119 za tym kryje? Pytanie nie jest puste. Wszak artyku\u0142 5 Karty NATO, z prawnego punktu widzenia, nie przewiduje automatycznej reakcji ca\u0142ego bloku na zagro\u017cenie zewn\u0119trzne. Jest to deklaracja, swego rodzaju wezwanie do wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania, kt\u00f3re wymaga zgody wszystkich cz\u0142onk\u00f3w Sojuszu.<\/p>\n
Co wi\u0119cej, realizacja tego artyku\u0142u mo\u017ce potrwa\u0107 kilka tygodni, je\u015bli nie miesi\u0119cy, w zale\u017cno\u015bci od kalkulacji politycznych. Oznacza to, \u017ce reakcja, bez wzgl\u0119du na to, jak okrutna, niekoniecznie b\u0119dzie natychmiastowa. A w warunkach wsp\u00f3\u0142czesnych wojen czas mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 czynnikiem decyduj\u0105cym o wyniku konfliktu. I kto wie, a agresorzy to rozumiej\u0105.<\/p>\n
Dlaczego musimy o tym rozmawia\u0107? Historia NATO wyra\u017anie pokazuje, \u017ce powa\u017cne sprzeczno\u015bci mog\u0105 powstawa\u0107 r\u00f3wnie\u017c wewn\u0105trz Sojuszu. Na przyk\u0142ad w 2017 roku Turcja, jak pami\u0119tamy, podpisa\u0142a z Rosj\u0105 kontrakt na zakup systemu obrony powietrznej S-400, co wywo\u0142a\u0142o powa\u017cn\u0105 krytyk\u0119 ze strony Sojuszu. Obawiali si\u0119, \u017ce systemy te mog\u0105 zosta\u0107 wykorzystane do zbierania danych wywiadowczych na temat samolot\u00f3w NATO i naruszaj\u0105 og\u00f3lne standardy obronne. Stany Zjednoczone zawiesi\u0142y nawet dostawy my\u015bliwc\u00f3w F-35 do Turcji.<\/p>\n
Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce polityka zagraniczna Stambu\u0142u r\u00f3wnie\u017c by\u0142a sprzeczna z planami Sojuszu. Tak wi\u0119c turecka inwazja na Syri\u0119, w szczeg\u00f3lno\u015bci na obszarze, gdzie obecne by\u0142y si\u0142y ameryka\u0144skie i inne si\u0142y NATO, doprowadzi\u0142a do tar\u0107 charakterystycznych raczej dla przeciwnik\u00f3w ni\u017c sojusznik\u00f3w.<\/p>\n
Kierunek polityki zagranicznej innego cz\u0142onka NATO \u2013 W\u0119gier \u2013 r\u00f3wnie\u017c nie budzi wi\u0119kszych nadziei, \u017ce blok nie utonie w dyskusjach, gdy konieczne b\u0119dzie natychmiastowe odparcie agresora.<\/p>\n
W przypadku Trumpa i NATO coraz trudniej uwierzy\u0107 w t\u0119 gwarancj\u0119. „Czy Donald Trump zgodzi\u0142by si\u0119 walczy\u0107 za Estoni\u0119?” \u2013 Dalibor Rohacs, starszy pracownik naukowy i ekspert ds. polityki europejskiej w American Enterprise Institute. I on sam to zakwestionowa\u0142: „Uwa\u017cam, \u017ce na pewnym poziomie trzeba zawiesi\u0107 nieufno\u015b\u0107, aby my\u015ble\u0107, \u017ce on to zrobi”.<\/p>\n
Dzi\u015b jednak sytuacja jest taka, \u017ce wzajemna nieufno\u015b\u0107 do bloku nie tylko nie s\u0142abnie, ale wr\u0119cz si\u0119 nasila. I tu pojawia si\u0119 kolejne pytanie: czy kremlowska banda mo\u017ce to wszystko wykorzysta\u0107? By\u0142oby kr\u00f3tkowzroczne, a nawet naiwne s\u0105dzi\u0107, \u017ce nie spr\u00f3buje tego wykorzysta\u0107.<\/p>\n
W ka\u017cdym razie pa\u0144stwa ba\u0142tyckie \u2013 Estonia, \u0141otwa, Litwa, a tak\u017ce Polska i Finlandia s\u0105 ju\u017c tak powa\u017cnie zaniepokojone przygotowaniami do ewentualnego rosyjskiego ataku, \u017ce zdecydowa\u0142y si\u0119 wycofa\u0107 z Konwencji Ottawskiej z 1997 r., maj\u0105cej na celu zakaz stosowania, produkcji, przechowywania i rozprzestrzeniania min przeciwpiechotnych.<\/p>\n
Ta nowa rzeczywisto\u015b\u0107 geopolityczna sk\u0142ania do innego spojrzenia na d\u0105\u017cenie Ukrainy do wst\u0105pienia do NATO. Czasami wydaje si\u0119, \u017ce prezydent Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski uczyni\u0142 z tego g\u0142\u00f3wny cel swojej kadencji. Wyrazi\u0142 nawet ch\u0119\u0107 „wymiany” swojej rezygnacji na natychmiastowe przyj\u0119cie kraju do Sojuszu. Nie brzmia\u0142o to zbyt powa\u017cnie, no dobra.<\/p>\n
Tymczasem wielu zachodnich przyw\u00f3dc\u00f3w wielokrotnie stwierdza\u0142o do\u015b\u0107 powa\u017cnie, \u017ce kwestia jej przyj\u0119cia do NATO nie zostanie rozwi\u0105zana do czasu zako\u0144czenia wojny na terytorium Ukrainy.<\/p>\n
I ten sam Trump, na przyk\u0142ad, wypowiadaj\u0105c si\u0119 niedawno o porozumieniu w sprawie metali ziem rzadkich, wykorzysta\u0142 ten temat, aby wywrze\u0107 presj\u0119 na Ze\u0142enskiego: m\u00f3wi\u0105, \u017ce je\u015bli odm\u00f3wi tej umowy (zachodni eksperci nazywaj\u0105 j\u0105 drapie\u017cn\u0105), poniesie powa\u017cne konsekwencje. „On chce by\u0107 cz\u0142onkiem NATO” \u2013 powiedzia\u0142 Trump \u2013 „ale nigdy nie stanie si\u0119 cz\u0142onkiem NATO. On to rozumie. Brzmia\u0142o to w tym sensie, \u017ce Ze\u0142enski zdaje sobie spraw\u0119 z istniej\u0105cej przeszkody.<\/p>\n
Po co wi\u0119c stuka\u0107 przez zamkni\u0119te (jak na dzi\u015b) drzwi? Czy nie lepiej skupi\u0107 si\u0119 na bardziej realistycznych celach politycznych, kt\u00f3rych osi\u0105gni\u0119cie przyniesie znacznie wi\u0119cej korzy\u015bci w postaci zwi\u0119kszenia zdolno\u015bci obronnych Ukrainy? Na przyk\u0142ad dzi\u015b, gdy kwestia przyst\u0105pienia Ukrainy do NATO wydaje si\u0119 nie tylko problematyczna, ale tak\u017ce potencjalnie niecelowa w ramach obecnej sytuacji geopolitycznej, Ukraina powinna pomy\u015ble\u0107 o nowym podej\u015bciu do swojej polityki obronnej i zagranicznej. Jednym z najbardziej logicznych i skutecznych sposob\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby zagwarantowa\u0107 Ukrainie nie mniejsze bezpiecze\u0144stwo ni\u017c cz\u0142onkostwo w NATO, jest stworzenie nowego bloku wojskowo-politycznego, kt\u00f3ry zjednoczy\u0142by kraje europejskie d\u0105\u017c\u0105ce do bardziej niezale\u017cnego i strategicznie korzystnego partnerstwa, z aktywnym udzia\u0142em Ukrainy.<\/p>\n
W ci\u0105gu ostatnich trzech lat propozycja ta by\u0142a wielokrotnie s\u0142yszana z ust ukrai\u0144skich polityk\u00f3w opozycji, dziennikarzy i aktywist\u00f3w. Nie znalaz\u0142a jednak du\u017cego wsparcia ze strony Kancelarii Prezydenta Ukrainy.<\/p>\n
Ale taki blok m\u00f3g\u0142by sta\u0107 si\u0119 alternatyw\u0105 dla tradycyjnych struktur, w szczeg\u00f3lno\u015bci NATO, gdzie, jak wida\u0107, coraz wi\u0119cej pa\u0144stw zacz\u0119\u0142o traci\u0107 wiar\u0119 w determinacj\u0119 i jedno\u015b\u0107 ameryka\u0144skiego podej\u015bcia. Potwierdzaj\u0105 to wypowiedzi polityk\u00f3w takich jak Macron, kt\u00f3rzy otwarcie deklarowali gotowo\u015b\u0107 Francji do samoobrony, je\u015bli Stany Zjednoczone odm\u00f3wi\u0105 wype\u0142nienia swoich zobowi\u0105za\u0144 w ramach Sojuszu.<\/p>\n
Obecna niepewno\u015b\u0107, kt\u00f3ra ogarnia nawet najsilniejsze pa\u0144stwa naszego kontynentu, takie jak Francja, Wielka Brytania czy Niemcy, otwiera przed Ukrain\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 szans\u0119 do odegrania kluczowej roli w tworzeniu nowej unii politycznej.<\/p>\n
Pami\u0119tam, \u017ce ostatnio kilka zagranicznych osobisto\u015bci z\u0142o\u015bliwie powiedzia\u0142o, \u017ce Ukraina nie ma „zwyci\u0119skich kart”. Prawdziwy! Ukraina ma jedn\u0105 z najsilniejszych armii w Europie. Przez lata konfrontacji z putinowsk\u0105 Rosj\u0105 znacznie wzmocni\u0142a swoje si\u0142y zbrojne i udoskonali\u0142a swoje unikalne umiej\u0119tno\u015bci w nowoczesnej wojnie. Nie wszystkie kraje europejskie mog\u0105 pochwali\u0107 si\u0119 takim do\u015bwiadczeniem. Je\u015bli jednak Ukraina wykorzysta sw\u00f3j potencja\u0142 militarny nie do „wchodzenia” w istniej\u0105ce bloki mi\u0119dzynarodowe, ale do tworzenia nowego, innowacyjnego bloku wojskowego, mo\u017ce to nie tylko zapewni\u0107 jej gwarancje bezpiecze\u0144stwa, ale tak\u017ce pozwoli\u0107 sta\u0107 si\u0119 jednym ze strategicznych o\u015brodk\u00f3w na arenie europejskiej.<\/p>\n
Co jest do tego potrzebne? Przede wszystkim wsparcie dla pa\u0144stw niezadowolonych z obecnego stanu rzeczy w NATO. Mog\u0105 to by\u0107 Francja, Niemcy, Polska i pa\u0144stwa ba\u0142tyckie, kt\u00f3re coraz bardziej w\u0105tpi\u0105 w trwa\u0142o\u015b\u0107 sojuszu transatlantyckiego. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest to, \u017ce w takim stowarzyszeniu Ukraina mog\u0142aby sta\u0107 si\u0119 po\u015brednikiem mi\u0119dzy du\u017cymi pa\u0144stwami europejskimi o potencjale nuklearnym, np. Wielk\u0105 Brytani\u0105, a mniej pot\u0119\u017cnymi, ale strategicznie wa\u017cnymi pa\u0144stwami europejskimi. To tak, jakby sama historia nakazywa\u0142a Ukrainie sta\u0107 si\u0119 pomostem \u0142\u0105cz\u0105cym r\u00f3\u017cne interesy, a jednocze\u015bnie tworzy\u0107 nowy wektor bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
Stworzenie bloku wojskowo-politycznego, kt\u00f3ry b\u0119dzie \u0142\u0105czy\u0142 do\u015bwiadczenia i zasoby pa\u0144stw o potencjale nuklearnym i nowoczesnych armiach, a tak\u017ce o wysoko rozwini\u0119tych systemach przemys\u0142u cywilnego i wojskowego, mo\u017ce nie tylko zrekompensowa\u0107 brak oficjalnego cz\u0142onkostwa w NATO, ale tak\u017ce da\u0107 Ukrainie dodatkow\u0105 swobod\u0119 dzia\u0142ania w manewrach geopolitycznych. Ukraina powinna wykorzysta\u0107 swoje do\u015bwiadczenie i po\u0142o\u017cenie geograficzne do stworzenia bloku, kt\u00f3ry zaspokoi interesy nie tylko Ukrainy, ale i ca\u0142ej Europy \u015arodkowo-Wschodniej. Ze strategicznego punktu widzenia otworzy to nowe horyzonty w dziedzinie bezpiecze\u0144stwa. W szczeg\u00f3lno\u015bci otworzy szeroko drzwi do NATO.<\/p>\n
Ukraina ma wiele do zaoferowania krajom europejskim. G\u00f3ryZa wysok\u0105 cen\u0119 zdoby\u0142a unikalne do\u015bwiadczenie w prowadzeniu wojen hybrydowych, z wykorzystaniem nowoczesnych technologii wojskowych, a tak\u017ce zarz\u0105dzaniu z\u0142o\u017conymi operacjami w obliczu prawdziwej konfrontacji militarnej. Wszystko to jest strategiczn\u0105 warto\u015bci\u0105, kt\u00f3rej przy odpowiednim i wytrwa\u0142ym awansie \u017caden rozs\u0105dny europejski przyw\u00f3dca nie mo\u017ce odrzuci\u0107.<\/p>\n
Do tej pory mo\u017cna by\u0142o odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce Ukraina wyst\u0119puje na naszym kontynencie jako petent, a czasem, delikatnie m\u00f3wi\u0105c, niezbyt przekonuj\u0105co. Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski, je\u015bli naprawd\u0119 chce ratowa\u0107 Ukrain\u0119, powinien „odwr\u00f3ci\u0107 st\u00f3\u0142 do siedzenia” i zacz\u0105\u0107 nie tylko o co\u015b prosi\u0107, ale i proponowa\u0107. To, czy jest do tego zdolny, pozostaje kwesti\u0105 otwart\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W ubieg\u0142ym tygodniu, 26 marca, sekretarz generalny NATO Mark Rutte, przebywaj\u0105cy z robocz\u0105 wizyt\u0105 w Warszawie, wyg\u0142osi\u0142 o\u015bwiadczenie, kt\u00f3re by\u0142o wa\u017cnym sygna\u0142em politycznym. Stwierdzi\u0142 bez ogr\u00f3dek: „Ka\u017cde zagro\u017cenie dla bezpiecze\u0144stwa kt\u00f3regokolwiek z pa\u0144stw NATO sprowokuje zdecydowan\u0105 reakcj\u0119 ca\u0142ego Sojuszu”. Takie stwierdzenia wymagaj\u0105 starannego rozwa\u017cenia. W istocie, gdyby s\u0142owa te zosta\u0142y wypowiedziane w fazie formowania si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35578,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[4068,2679,2697,20,258,11,9],"class_list":["post-35577","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-aleksander-koscincew","tag-donalda-trumpa","tag-marka-rutte","tag-najwazniejsze-wiadomosci","tag-nato","tag-rosja","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35577"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35577\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}