Czy pami\u0119tasz, jak w kwietniu ubieg\u0142ego roku prezydent Francji Emmanuel Macron zaproponowa\u0142 „rozejm olimpijski”? Pary\u017c by\u0142 w\u00f3wczas gospodarzem Letnich Igrzysk Olimpijskich, wi\u0119c wezwa\u0142 ca\u0142y \u015bwiat, a przede wszystkim Ukrain\u0119 i Rosj\u0119, do zgody na tymczasowe zawieszenie broni. Przynajmniej na razie, p\u00f3ki w stolicy Francji trwa\u0142 \u015bwiatowy festiwal sportu \u2013 od 26 lipca do 11 sierpnia.<\/p>\n
Oczywiste jest, \u017ce pomys\u0142 Macrona by\u0142 do\u015b\u0107 utopijny, cho\u0107 pi\u0119kny. Czy pami\u0119tacie, co prezydent Ukrainy Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski odpowiedzia\u0142 swojemu francuskiemu odpowiednikowi? Odm\u00f3wi\u0142 i poda\u0142 nast\u0119puj\u0105ce uzasadnienie: „Nie wierz\u0119 w to z Rosj\u0105. Nie w tym formacie – w rozejmie jako ca\u0142o\u015bci. Nie wierz\u0119 w \u017cadn\u0105 form\u0119 rozejmu z Rosj\u0105. Jest to k\u0142amstwo i Emmanuel o tym wie, a on sam jest jego \u015bwiadkiem. Byli\u015bmy razem w formacie normandzkim, razem przeszli\u015bmy przez proces mi\u0144ski. Francja, Niemcy, Ukraina \u2013 wszyscy jeste\u015bmy \u017cywymi \u015bwiadkami tego, \u017ce nie ma zamro\u017conego konfliktu z Rosj\u0105.<\/p>\n
Czy wypowied\u017a Ze\u0142enskiego jest prawdziwa? Zdecydowanie. Ale czy to jest m\u0105dre? W tym miejscu pojawiaj\u0105 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci. M\u0105dro\u015b\u0107 domaga\u0142a si\u0119 nieco innej odpowiedzi. Nawet zupe\u0142nie inn\u0105. Kim jestem, \u017ceby doradza\u0107 prezydentowi Ukrainy, ale mimo to, gdybym by\u0142 doradc\u0105 prezydenta, poleci\u0142bym mu, aby natychmiast zgodzi\u0142 si\u0119 na wezwanie Macrona.<\/p>\n
W ko\u0144cu by\u0142o z g\u00f3ry jasne, \u017ce rosyjski dyktator W\u0142adimir Putin i tak nie zgodzi si\u0119 na ten rozejm. Jego armia zdoby\u0142a w\u00f3wczas ukrai\u0144ski bastion \u2013 miasto Awdijiwka \u2013 a Kreml, zainspirowany zwyci\u0119stwem, d\u0105\u017cy\u0142 do umocnienia swoich sukces\u00f3w na tym kierunku. Oczywiste jest, \u017ce \u017cadne telefony ani od Macrona, ani od kogokolwiek innego nie powstrzymaj\u0105 Rosjan. Ale Putin postanowi\u0142 by\u0107 m\u0105dry i nie spieszy\u0107 si\u0119 z g\u0142o\u015bnymi o\u015bwiadczeniami. I c\u00f3\u017c, Ze\u0142enski wykona\u0142 za niego ca\u0142\u0105 prac\u0119. Jak w ukrai\u0144skim dowcipie ludowym: „Gwi\u017cd\u017c, Iwan, bo jeste\u015b g\u0142upszy”. Sta\u0142ym bywalcom Kremla pozostaje udawa\u0107 niewinnych, wzrusza\u0107 ramionami, m\u00f3wi\u0107: mo\u017ce by\u015bmy chcieli, ale widzicie, „agresywna Ukraina”, „re\u017cim Ze\u0142enskiego” jest temu przeciwny.<\/p>\n
Mo\u017cna te\u017c pami\u0119ta\u0107, jak w\u0119gierski premier Viktor Orb\u00e1n wezwa\u0142 do „bo\u017conarodzeniowego rozejmu” w grudniu 2014 roku. Oczywi\u015bcie nie przepadamy za Orb\u00e1nem, ale pami\u0119tajmy, \u017ce m\u00f3g\u0142 on wykonywa\u0107 polecenia ameryka\u0144skiego prezydenta-elekta (w tamtym czasie) Donalda Trumpa. Dzie\u0144 wcze\u015bniej w\u0119gierski premier spotka\u0142 si\u0119 z nowo wybranym prezydentem USA w jego posiad\u0142o\u015bci Mar-a-Lago. Jest wi\u0119c bardzo prawdopodobne, \u017ce nie by\u0142a to inicjatywa samego Orb\u00e1na, ale testowy strza\u0142 Trumpa. A Ze\u0142enski nie zd\u0105\u017cy\u0142, arogancko odrzucaj\u0105c ofert\u0119. A Putin zn\u00f3w zachowa\u0142 si\u0119 bardziej przebiegle, zn\u00f3w czekaj\u0105c, a\u017c jego przeciwnik „zagwizduje pierwszy”.<\/p>\n
Potem byli\u015bmy \u015bwiadkami kompletnego fiaska dyplomatycznego Ze\u0142enskiego w Gabinecie Owalnym. I znowu ze wzgl\u0119du na to, \u017ce ukrai\u0144ski prezydent uparcie nie chcia\u0142 przychylnie reagowa\u0107 na pokojowe inicjatywy Trumpa. Podkre\u015blam: nie po to, \u017ceby do nich pojecha\u0107, ale po prostu po to, \u017ceby odpowiedzie\u0107 przychylnie \u2013 to wszystko, czego ameryka\u0144ski odpowiednik oczekiwa\u0142 przed kamerami telewizyjnymi. Co stanie si\u0119 dalej, nie wiadomo jeszcze. Po pierwsze, mo\u017cna by\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce Putin i tak si\u0119 nie zgodzi, a tak\u017ce b\u0119dzie mo\u017cna postawi\u0107 kilka warunk\u00f3w, ale dopiero p\u00f3\u017aniej. W Gabinecie Owalnym nikt ju\u017c teraz nie domaga\u0142 si\u0119 od Ze\u0142enskiego podpisania traktatu pokojowego.<\/p>\n
Co wi\u0119cej, zaledwie kilka dni po k\u0142\u00f3tni w Bia\u0142ym Domu Ze\u0142enski, kt\u00f3ry powinien by\u0142 w ko\u0144cu przeanalizowa\u0107 i zda\u0107 sobie spraw\u0119 ze swoich b\u0142\u0119d\u00f3w w zachowaniu, tylko pogorszy\u0142 sytuacj\u0119. W rozmowach z dziennikarzami w Londynie powiedzia\u0142: „Porozumienie w sprawie zako\u0144czenia wojny jest wci\u0105\u017c bardzo, bardzo odleg\u0142e. Nikt nie rozpocz\u0105\u0142 tych wszystkich krok\u00f3w”. Ta wypowied\u017a jeszcze bardziej rozz\u0142o\u015bci\u0142a Trumpa. „To najgorsze stwierdzenie, jakie Ze\u0142enski m\u00f3g\u0142 wyg\u0142osi\u0107, a Ameryka nie b\u0119dzie tego tolerowa\u0107 przez d\u0142ugi czas! To jest to, o czym m\u00f3wi\u0142em, ten facet nie chce pokoju tak d\u0142ugo, jak ma poparcie Ameryki” \u2013 powiedzia\u0142 Trump. I nie tylko stwierdzi\u0142, ale nakaza\u0142 Pentagonowi wstrzymanie pomocy wojskowej dla Ukrainy i wymiany informacji wywiadowczych.<\/p>\n
Kreml obserwowa\u0142 taki rozw\u00f3j stosunk\u00f3w ukrai\u0144sko-ameryka\u0144skich i po prostu nie wierzy\u0142 w ich szcz\u0119\u015bcie. Szampan by\u0142 odkorkowany butelka po butelce.<\/p>\n
Putin z kolei obsypywa\u0142 si\u0119 komplementami pod adresem Trumpa. Albo nazwie go „genialnym”, albo powie, \u017ce „zwyci\u0119stwo Trumpa zosta\u0142o skradzione” w wyborach w 2020 r., ale „gdyby Trump by\u0142 prezydentem, nie by\u0142oby wojny”. Nowy ameryka\u0144ski przyw\u00f3dca tylko s\u0142ucha\u0142 i umiera\u0142 z przyjemno\u015bci\u0105. A szczeg\u00f3lnie spodoba\u0142y mu si\u0119 s\u0142owa kremlowskiego mistrza, \u017ce europejscy przyw\u00f3dcy, jak szczeni\u0119ta, b\u0119d\u0105 s\u0142ucha\u0107 polece\u0144 Trumpa: „Zapewniam was: Trump swoim charakterem, swoj\u0105 wytrwa\u0142o\u015bci\u0105, do\u015b\u0107 szybko zrobi tam porz\u0105dek. Wszystkie stan\u0105 u st\u00f3p w\u0142a\u015bciciela i delikatnie pomachaj\u0105 ogonami. I wszystko si\u0119 u\u0142o\u017cy”. Ameryka\u0144ski prezydent opublikowa\u0142 nawet te s\u0142owa na swoim portalu spo\u0142eczno\u015bciowym Prawda spo\u0142eczna<\/a>.<\/p>\n Czy Ze\u0142enski te\u017c musia\u0142 non stop komplementowa\u0107 Trumpa? Nie jestem pewien. A oto co jest zdecydowanie Trzeba by\u0142o to czyni\u0107, a potem przy ka\u017cdej nadarzaj\u0105cej si\u0119 okazji zapewnia\u0107: „Jeste\u015bmy za pokojem! Rozejm, zawieszenie broni? Przynajmniej ju\u017c! Gdzie mog\u0119 podpisa\u0107 umow\u0119?” Tak, aby nie\u017cyczliwi nie mieli najmniejszego powodu, by oskar\u017ca\u0107 Ukrain\u0119 w og\u00f3le, a jej prezydenta w szczeg\u00f3lno\u015bci, o agresywno\u015b\u0107 i ch\u0119\u0107 kontynuowania wojny.<\/p>\n Wszak teza, \u017ce „Ze\u0142enskiemu wojna jest potrzebna, bo inaczej straci w\u0142adz\u0119” jest aktywnie wykorzystywana przez rosyjskich propagandyst\u00f3w, op\u0142acanych kremlowskich piosenkarzy na Zachodzie i po prostu po\u017cytecznych idiot\u00f3w. Dlatego prezydent Ukrainy i wszyscy rzecznicy Ukrainy musz\u0105 jasno wyartyku\u0142owa\u0107 jedn\u0105 tez\u0119: „D\u0105\u017cymy do pokoju! Jeste\u015bmy za rozejmem! Jeste\u015bmy za zawieszeniem broni, nawet tymczasowym, nawet wiecznym!” Te s\u0142owa powinny, jak m\u00f3wi\u0105, odbi\u0107 si\u0119 od z\u0119b\u00f3w wszystkim przedstawicielom Ukrainy na arenie mi\u0119dzynarodowej \u2013 od prezydenta po ostatniego urz\u0119dnika MSZ.<\/p>\n I bardzo dobrze, \u017ce zrozumienie tej prostej prawdy zosta\u0142o w ko\u0144cu zademonstrowane podczas ukrai\u0144sko-ameryka\u0144skich negocjacji w D\u017cuddzie. Spotkanie by\u0142o wi\u0119c nie tylko udane, ale i urzekaj\u0105co udane. W rzeczywisto\u015bci natychmiast po jej zako\u0144czeniu wznowiono zar\u00f3wno pomoc wojskow\u0105, jak i wymian\u0119 informacji wywiadowczych z Ukrain\u0105. Dlaczego? Bo przedstawiciele Ukrainy na negocjacjach przekonuj\u0105co zapewniali: jeste\u015bmy za pokojem!<\/p>\n Ale po co jest Rosja, przekonamy si\u0119 teraz. Jak s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142 szef ameryka\u0144skiej delegacji negocjacyjnej w D\u017cuddzie, sekretarz stanu USA Marco Rubio „teraz pi\u0142ka jest po stronie Moskwy”. A Rosjanie zacz\u0119li mie\u0107 teraz problemy. Wszak od razu by\u0142o jasne, \u017ce Moskwa nie chce rozejmu. Putin jest przekonany, \u017ce w jego armii dzieje si\u0119 znakomicie, wywiera presj\u0119 na wszystkich frontach. Dlatego w \u017cadnym wypadku nie powiniene\u015b si\u0119 zatrzymywa\u0107.<\/p>\n To jest dok\u0142adnie to, co jako pierwszy stwierdzi\u0142 doradca Putina Jurij Uszakow, \u017ce wed\u0142ug nich tymczasowy rozejm z Ukrain\u0105 nie jest interesuj\u0105cy dla Rosji. Potem przem\u00f3wi\u0142 sam Putin, troch\u0119 bardziej przebieg\u0142y, ale istota jest ta sama. „Zgadzamy si\u0119 z propozycjami zaprzestania dzia\u0142a\u0144 wojennych. Ale wychodzimy z za\u0142o\u017cenia, \u017ce to zako\u0144czenie powinno by\u0107 tym, co doprowadzi do d\u0142ugotrwa\u0142ego pokoju i wyeliminuje pierwotne przyczyny tego kryzysu” \u2013 powiedzia\u0142 Putin.<\/p>\n Przypomnia\u0142o mi to legendarne powiedzenie pierwszego prezydenta III RP Lecha Wa\u0142\u0119sy: „Jestem za, a nawet przeciw”. Chocia\u017c w j\u0119zyku rosyjskim istnieje odpowiedni odpowiednik: „Tak, nie, prawdopodobnie”.<\/p>\n Jest wi\u0119c jasne, \u017ce Putin zamierza zawr\u00f3ci\u0107 Ameryce w g\u0142owie. Czy mu si\u0119 to uda? Raczej nie, nawet przy ca\u0142ej s\u0142abo\u015bci Trumpa do komplement\u00f3w i podatno\u015bci na sztuczki Kremla. Przypomnijmy sobie, jak zachowywa\u0142 si\u0119 podczas swojej pierwszej kadencji jako prezydent USA. Nazywa\u0142 te\u017c Putina „przyjacielem”, przytula\u0142 go, zapewnia\u0142, \u017ce ufa mu bardziej ni\u017c w\u0142asnym s\u0142u\u017cbom specjalnym. Ale jednocze\u015bnie nie zawaha\u0142 si\u0119 wyda\u0107 rozkazu strzelania do rosyjskich \u017co\u0142nierzy w Syrii, na\u0142o\u017cy\u0142 najsurowsze sankcje antyrosyjskie, a co najwa\u017cniejsze, by\u0142 pierwszym ameryka\u0144skim prezydentem, kt\u00f3ry dostarczy\u0142 Ukrainie \u015bmierciono\u015bn\u0105 bro\u0144, te legendarne „oszczepy”.<\/p>\n