{"id":33496,"date":"2025-02-15T10:00:20","date_gmt":"2025-02-15T09:00:20","guid":{"rendered":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/2025-02-rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia\/"},"modified":"2025-02-15T10:00:20","modified_gmt":"2025-02-15T09:00:20","slug":"rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/2025-02-rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia\/","title":{"rendered":"&#8222;Rosyjski system jest zbudowany na manipulacji \u015bmierci\u0105&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>&#8222;Cz\u0142owiek mo\u017ce wierzy\u0107, \u017ce co\u015b prze\u017cyje, ale dop\u00f3ki to si\u0119 nie stanie, nigdy nie wie, jak jego cia\u0142o faktycznie zareaguje na ten czy inny bodziec, nacisk, b\u00f3l. W niewoli najtrudniej by\u0142o mi poradzi\u0107 sobie ze strachem. Strach jest czym\u015b, co przenika ca\u0142\u0105 atmosfer\u0119 przebywania w niewoli, zw\u0142aszcza w pierwszych miesi\u0105cach, kiedy wywierano ci\u0105g\u0142y wp\u0142yw fizyczny. I to jest strach czysto fizjologiczny&#8221; \u2013 m\u00f3wi Maksym Butkewycz, dzia\u0142acz na rzecz praw cz\u0142owieka, jeniec wojenny.<\/p>\n<p>Maksym Butkiewicz jest dziennikarzem, dzia\u0142aczem na rzecz praw cz\u0142owieka, osob\u0105 publiczn\u0105, wojskowym, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Centrum Praw Cz\u0142owieka ZMINA. W pierwszych dniach pe\u0142noskalowej inwazji broni\u0142 Ukrainy z broni\u0105 w r\u0119ku. W czerwcu 2022 r. zosta\u0142 schwytany przez armi\u0119 rosyjsk\u0105 jako oficer Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy, gdzie sp\u0119dzi\u0142 dwa lata i 4 cztery miesi\u0105ce. Przeciwko Maksymowi Butkewyczowi sfabrykowano spraw\u0119 karn\u0105, zosta\u0142 on skazany na 13 lat wi\u0119zienia w kolonii o zaostrzonym rygorze. 18 pa\u017adziernika 2024 r. zosta\u0142 zwolniony z rosyjskiej niewoli.<\/p>\n<p>Dzi\u015b Maksym Butkiewicz jest g\u0142osem Ukrainy na \u015bwiecie, ambasadorem pojmanych obywateli Ukrainy, wojskowych i cywil\u00f3w nielegalnie przetrzymywanych przez Rosj\u0119. Dzia\u0142aczka na rzecz praw cz\u0142owieka zabiera g\u0142os na mi\u0119dzynarodowych platformach, w mediach i w przestrzeni publicznej Ukrainy, porusza kwesti\u0119 ochrony praw cz\u0142owieka i wolno\u015bci, opowiada si\u0119 za uwolnieniem wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/p>\n<p>Mieli\u015bmy okazj\u0119 nagra\u0107 wywiad z Maksymem Butkevichem podczas jego <a rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/ucu.edu.ua\/news\/maksym-butkevych-u-poloni-meni-dopomagaly-vira-ta-vidchuttya-sensu\/\">Odwiedza\u0107<\/a> Ukrai\u0144skiemu Uniwersytetowi Katolickiemu jako honorowy m\u00f3wca na uroczysto\u015bci wr\u0119czenia dyplom\u00f3w. Rozmawiali o niewoli, wojnie, propagandzie i nadziei.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center;\"><strong>***<\/strong><\/p>\n<p><strong>Maksymie, opowiedz nam o byciu w niewoli. Jak potraktowa\u0142 ci\u0119 personel kolonii? <\/strong><\/p>\n<p>W rzeczywisto\u015bci reagowali bardzo r\u00f3\u017cnie. W wi\u0119kszo\u015bci miejscowi kolaboranci odnosili si\u0119 do nas bardziej emocjonalnie ni\u017c do Rosjan w kolonii. Niekt\u00f3rzy s\u0105 bardzo negatywni, zw\u0142aszcza ci, kt\u00f3rzy walczyli z nami po 2014 roku. Byli\u015bmy dla nich wrogami, z kt\u00f3rymi bezpo\u015brednio toczyli starcia bojowe. Niekt\u00f3rzy, wr\u0119cz przeciwnie, zdawali si\u0119 nam sympatyzowa\u0107. A inni traktowali nas jak prac\u0119. Byli\u015bmy przedmiotem ich pracy, z kt\u00f3r\u0105 trzeba si\u0119 upora\u0107, aby\u015bmy zgodzili si\u0119 na wszystko, czego potrzebuj\u0105.<\/p>\n<p>By\u0142y momenty, w kt\u00f3rych reakcje by\u0142y r\u00f3\u017cne. Na przyk\u0142ad, gdy pytali, czy jestem zmobilizowany. Od 4 marca 2022 r. jestem formalnie zmobilizowany, a 24 lutego wieczorem uda\u0142em si\u0119 do wojskowego biura rejestracji i poboru. I niekt\u00f3rzy zadowolili si\u0119 odpowiedzi\u0105 &#8222;zmobilizowany od 4 marca&#8221;. A niekt\u00f3rzy chcieli dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o tym, czy zosta\u0142em zabrany si\u0142\u0105, czy te\u017c dor\u0119czono mi wezwanie. Nigdy niczego nie ukrywa\u0142em, nie widzia\u0142em takiej potrzeby. Odpowiedzia\u0142, \u017ce sam przyszed\u0142 do wojskowego biura rejestracji i poboru wieczorem 24 lutego 2022 roku. Wtedy niekt\u00f3rzy \u015bledczy zacz\u0119li m\u00f3wi\u0107: &#8222;tak, chcieli\u015bcie zabi\u0107 Rosjan, wyszli\u015bcie sami&#8221; i sytuacja si\u0119 pogorszy\u0142a. A inni pytali: &#8222;Dlaczego? Dlaczego odszed\u0142e\u015b sam? Odpowiedzia\u0142em, \u017ce wyjecha\u0142em, bo rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 inwazja i rakiety lata\u0142y na moje miasto, bo jestem obywatelem swojego kraju. Czasami m\u00f3wili: &#8222;To jest godne&#8221;.<\/p>\n<div class=\"media_embed \">\n<div class=\"responsive-embed\">\n<div class=\"perfmatters-lazy-youtube\" data-src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/scBki3s3Pns\" data-id=\"scBki3s3Pns\" data-query=\"feature=oembed\" onclick=\"perfmattersLazyLoadYouTube(this);\">\n<div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-perfmatters-preload src=\"https:\/\/ruwar.org\/pl\/media\/2025\/02\/Rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia.jpg\" alt=\"Filmy na YouTube\" width=\"480\" height=\"360\" data-pin-nopin=\"true\" nopin=\"nopin\"><\/p>\n<div class=\"play\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><noscript><\/p>\n<div class=\"jeg_video_container jeg_video_content\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447: \u0434\u0443\u0436\u0435 \u0432\u0430\u0436\u043b\u0438\u0432\u043e \u043d\u0435 \u0437\u0430\u0442\u0435\u0440\u0442\u0438 \u043b\u044e\u0434\u0441\u044c\u043a\u0438\u0439 \u0432\u0438\u043c\u0456\u0440 \u0432\u0456\u0439\u043d\u0438\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/scBki3s3Pns?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<p><\/noscript> <\/div>\n<\/div>\n<p>U niekt\u00f3rych przes\u0142uchuj\u0105cych mo\u017cna by\u0142o zauwa\u017cy\u0107 przejaw pow\u015bci\u0105gliwego szacunku, je\u015bli wi\u0119zie\u0144 nie stara\u0142 si\u0119 pokazywa\u0107 jako kto\u015b, kim nie by\u0142, ale spokojnie, grzecznie, bez \u017cadnej agresji. Ale by\u0142a ich mniejszo\u015b\u0107. W wi\u0119kszo\u015bci, zw\u0142aszcza je\u015bli by\u0142y to pierwsze przes\u0142uchania w do\u015bwiadczeniu stra\u017cnik\u00f3w, uwa\u017cali, \u017ce maj\u0105 do czynienia z &#8222;przekonanym ukrai\u0144skim nazist\u0105&#8221;. Propaganda dobrze wypra\u0142a im m\u00f3zgi. Co prawda zauwa\u017cam, \u017ce w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w kolonii by\u0142o wiele os\u00f3b, kt\u00f3re w\u0142a\u015bciwie wszystko doskonale rozumiej\u0105, ale nie wp\u0142ywa to w \u017caden spos\u00f3b na ich dzia\u0142ania. Nie pr\u00f3buj\u0105 oceni\u0107, co si\u0119 dzieje, ale po prostu wykonuj\u0105 rozkazy i to wszystko.<\/p>\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce wynika to z faktu, \u017ce nasi wrogowie nie czuj\u0105, \u017ce kiedykolwiek ponios\u0105 jak\u0105kolwiek kar\u0119. Odnios\u0142em wra\u017cenie, \u017ce zrezygnowali z w\u0142asnej wolno\u015bci wyboru, ale po prostu wykonuj\u0105 rozkazy i s\u0105 pewni, \u017ce to zwalnia ich z odpowiedzialno\u015bci. Ale tak nie jest. W pewnym momencie wyartyku\u0142owa\u0142em sobie, \u017ce jest to w pewnym sensie &#8222;pakt z diab\u0142em&#8221;. Przychodzi i proponuje: &#8222;Zrzeknij si\u0119 swojej wolno\u015bci, a w zamian wezm\u0119 na siebie od ciebie odpowiedzialno\u015b\u0107. Nie jeste\u015b za nic odpowiedzialny&#8221;. Ale to jest pakt z diab\u0142em, on odbierze wolno\u015b\u0107, a odpowiedzialno\u015b\u0107 pozostaje. To jest dok\u0142adnie to, co mia\u0142em w tym odczuciu.<\/p>\n<p><strong>Rosjanie brutalnie torturuj\u0105 i poddaj\u0105 ukrai\u0144skich je\u0144c\u00f3w wojennych przemocy moralnej, staraj\u0105 si\u0119 ich z\u0142ama\u0107. Co jest trudniejsze do wytrzymania, presja fizyczna czy psychiczna? Czy mo\u017cna si\u0119 temu oprze\u0107 w niewoli? <\/strong><\/p>\n<p>Te rzeczy s\u0105 ze sob\u0105 powi\u0105zane i my\u015bl\u0119, \u017ce zale\u017cy to w du\u017cej mierze od osoby, na kt\u00f3r\u0105 wywiera si\u0119 presj\u0119. O wiele trudniej by\u0142o mi wytrzyma\u0107 presj\u0119 fizyczn\u0105. Bo tu dzia\u0142a fizjologia, kt\u00f3r\u0105 bardzo trudno kontrolowa\u0107.<\/p>\n<p>Cz\u0142owiek mo\u017ce wierzy\u0107, \u017ce co\u015b zniesie, ale dop\u00f3ki to si\u0119 nie stanie, nigdy nie wie, jak jego cia\u0142o faktycznie zareaguje na ten czy inny bodziec, nacisk lub b\u00f3l. To by\u0142a dla mnie najtrudniejsza rzecz, z kt\u00f3r\u0105 musia\u0142em sobie poradzi\u0107Ahom. Strach jest tym, co przenika ca\u0142\u0105 atmosfer\u0119 bycia w niewoli, zw\u0142aszcza w pierwszych miesi\u0105cach, kiedy istnia\u0142 ci\u0105g\u0142y wp\u0142yw fizyczny. I to jest strach czysto fizjologiczny: s\u0142yszysz kroki stra\u017cnik\u00f3w w swojej celi, wszystko si\u0119 uspokaja, wszyscy czekaj\u0105, czy przejd\u0105 lub wejd\u0105 do \u015brodka. Wi\u0119\u017aniowie rozumiej\u0105, \u017ce je\u015bli drzwi zostan\u0105 otwarte, nic dobrego si\u0119 nie stanie \u2013 b\u0119dzie \u017ale, wi\u0119c wszyscy zamarzaj\u0105.<\/p>\n<p>By\u0142o kilka miesi\u0119cy, kiedy praktykowano codzienne tak zwane &#8222;pompowanie&#8221; lub jogging. Wykopano nas z celi na korytarz i zmuszano do robienia pompek, przysiad\u00f3w, przyjmowania r\u00f3\u017cnych pozycji, zak\u0142adania rozst\u0119p\u00f3w. Przebywa\u0142em wtedy w ma\u0142ej celi na ko\u0144cu korytarza. By\u0142o nas trzech, a potem czterech. A du\u017ce wsp\u00f3lne cele, w kt\u00f3rych znajdowa\u0142o si\u0119 ponad 20 os\u00f3b, w tym ranni, znajdowa\u0142y si\u0119 na pocz\u0105tku korytarza.<\/p>\n<p>Z pewno\u015bci\u0105 s\u0142yszeli\u015bmy, co si\u0119 dzieje, jak ludzie s\u0105 zmuszani do robienia pompek lub przysiad\u00f3w dziesi\u0105tek, czasem setki razy. S\u0142yszeli\u015bmy, jak ludzie padaj\u0105, jak s\u0105 bici, jak polewali wod\u0105 tych, kt\u00f3rzy mdleli. A potem zap\u0119dzono ich z powrotem do celi, poszli do s\u0105siednich drzwi, i do kolejnych \u2013 to wszystko si\u0119 zbli\u017ca\u0142o&#8230; W takich momentach bardzo trudno jest poradzi\u0107 sobie ze swoim wewn\u0119trznym uczuciem, poniewa\u017c jest to strach, kt\u00f3ry parali\u017cuje. Tak naprawd\u0119 ba\u0142am si\u0119, \u017ce w pewnym momencie nie b\u0119d\u0119 w stanie zapanowa\u0107 nad swoim strachem, \u017ce on mn\u0105 zapanuje. Nie by\u0142am pewna, czy nie zrobi\u0119 czego\u015b, czego p\u00f3\u017aniej nie b\u0119d\u0119 w stanie sobie wybaczy\u0107. Na szcz\u0119\u015bcie tak si\u0119 nie sta\u0142o, ale by\u0142o to trudne.<\/p>\n<p>Ten strach by\u0142 bardzo wyra\u017anie zwi\u0105zany ze zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 b\u00f3lem, cierpieniem fizycznym. A zbli\u017canie si\u0119 cierpienia fizycznego by\u0142o bardzo wyra\u017anie identyfikowane jako sygna\u0142 zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 \u015bmierci. \u017be podesz\u0142a o krok bli\u017cej, dwa, trzy. To jest to, co tortury i z\u0142e traktowanie robi\u0105 z wi\u0119\u017aniami. W j\u0119zyku prawniczym nazywa si\u0119 to manipulacj\u0105 \u015bmierci\u0105. Na tym zbudowany jest rosyjski system.<\/p>\n<p>Potem praktyki te usta\u0142y, ale od czasu do czasu stosowano te\u017c przemoc do tzw. niepos\u0142usze\u0144stwa. Kiedy sprawa karna przeciwko mnie zosta\u0142a sfabrykowana, nie by\u0142o bicia, ale ta mo\u017cliwo\u015b\u0107 zawsze pozosta\u0142a. Od czasu do czasu, gdy przyprowadzano mnie do podpisywania dokument\u00f3w, na stole le\u017ca\u0142y kajdanki i r\u0119kawica taktyczna, na pami\u0105tk\u0119. Podczas pierwszego przes\u0142uchania w sprawie karnej zosta\u0142em pobity w w\u0105trob\u0119 r\u0119k\u0105 w r\u0119kawicy taktycznej \u2013 to jest bardzo nieprzyjemne, nikomu nie radz\u0119. By\u0142a to manipulacja strachem.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"lazyload-holder\" style=\"padding-bottom: 66.68889629876625%;\"><br \/>  <noscript><br \/>   <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Maksym Butkiewicz na Ukrai\u0144skim Uniwersytecie Katolickim. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban\" caption=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0432 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0441\u044c\u043a\u043e\u043c\u0443 \u043a\u0430\u0442\u043e\u043b\u0438\u0446\u044c\u043a\u043e\u043c\u0443 \u0443\u043d\u0456\u0432\u0435\u0440\u0441\u0438\u0442\u0435\u0442\u0456. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" description=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0432 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0441\u044c\u043a\u043e\u043c\u0443 \u043a\u0430\u0442\u043e\u043b\u0438\u0446\u044c\u043a\u043e\u043c\u0443 \u0443\u043d\u0456\u0432\u0435\u0440\u0441\u0438\u0442\u0435\u0442\u0456. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" original-height=\"2000\" original-width=\"2999\" src=\"https:\/\/ruwar.org\/pl\/media\/2025\/02\/1739628609_953_Rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia.jpg\" width=\"640\" height=\"427\" title=\"Rosyjski system jest zbudowany na manipulacji \u015bmierci\u0105\" \"><br \/>  <\/noscript><img loading=\"lazy\" data-perfmatters-preload decoding=\"async\" alt=\"Maksym Butkiewicz na Ukrai\u0144skim Uniwersytecie Katolickim. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban\" src=\"https:\/\/ruwar.org\/pl\/media\/2025\/02\/1739628609_953_Rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia.jpg\" width=\"640\" height=\"427\" class=\"lazyload lazy-img-blur-up\" caption=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0432 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0441\u044c\u043a\u043e\u043c\u0443 \u043a\u0430\u0442\u043e\u043b\u0438\u0446\u044c\u043a\u043e\u043c\u0443 \u0443\u043d\u0456\u0432\u0435\u0440\u0441\u0438\u0442\u0435\u0442\u0456. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" description=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0432 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0441\u044c\u043a\u043e\u043c\u0443 \u043a\u0430\u0442\u043e\u043b\u0438\u0446\u044c\u043a\u043e\u043c\u0443 \u0443\u043d\u0456\u0432\u0435\u0440\u0441\u0438\u0442\u0435\u0442\u0456. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" title=\"Rosyjski system jest zbudowany na manipulacji \u015bmierci\u0105\" \"><\/span><span class=\"news-page-photo-name\">Maksym Butkiewicz na Ukrai\u0144skim Uniwersytecie Katolickim. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban<\/span><\/p>\n<p>Je\u015bli chodzi o przemoc moraln\u0105, to by\u0142o mi o wiele \u0142atwiej j\u0105 znie\u015b\u0107, bo ich metody na mnie nie dzia\u0142a\u0142y, zawsze mia\u0142am co\u015b do powiedzenia. Czasami nie musia\u0142em odpowiada\u0107, bo to by\u0142o troch\u0119 niebezpieczne. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce byli\u015bmy w tak r\u00f3\u017cnych \u015bwiatach z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 przes\u0142uchuj\u0105cych, \u017ce moje odpowiedzi po prostu zrujnowa\u0142y ich strategi\u0119.<\/p>\n<p>Przyk\u0142adowo, gdyby mi powiedziano, \u017ce to tragedia &#8222;kiedy S\u0142owianie zabijaj\u0105 S\u0142owian&#8221;, odpowiada\u0142em, \u017ce &#8222;dla mnie tragedi\u0105 jest, kiedy ludzie zabijaj\u0105 ludzi, kimkolwiek s\u0105&#8221;.<\/p>\n<p>I patrz\u0105c na przes\u0142uchuj\u0105cego, kt\u00f3ry mi to opowiedzia\u0142, by\u0142o jasne, \u017ce on w og\u00f3le nie my\u015bla\u0142 w tej perspektywie, nie my\u015bla\u0142 o ludziach, tylko patrzy\u0142 na wojn\u0119 z punktu widzenia etniczno\u015bci i identyfikacji. Moje s\u0142owa przerwa\u0142y ten w\u0105tek rozmowy.<\/p>\n<p>Niezbyt bystrzy \u015bledczy cz\u0119sto wywierali presj\u0119 na wi\u0119\u017aniach z powodu narracji o &#8222;ludach adin, j\u0119zyku adin, wierze prawos\u0142awnej, walkach dziadk\u00f3w&#8221;. Ale to nie dzia\u0142a\u0142o z prawie ka\u017cdym. Ale co m\u0105drzejsi z nich pr\u00f3bowali jako\u015b oszukiwa\u0107 z powodu problem\u00f3w spo\u0142eczno-ekonomicznych: korupcji, oligarchii, niesprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. I dzia\u0142a\u0142o to lepiej w przypadku wielu os\u00f3b. Ludzie si\u0119 nie \u0142amali, nie, ale byli troch\u0119 wstrz\u0105\u015bni\u0119ci. Prawie wszyscy, z kt\u00f3rymi by\u0142em w niewoli, to byli ludzie, kt\u00f3rzy pracowali r\u0119kami: co\u015b produkowali, transportowali, uprawiali, niekt\u00f3rzy mieli swoje ma\u0142e firmy. Oczywi\u015bcie, przez ca\u0142e \u017cycie nieustannie stykali si\u0119 z korupcj\u0105, niesprawiedliwymi procesami, nier\u00f3wno\u015bciami spo\u0142ecznymi i dlatego wiedzieli, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie jest.<\/p>\n<p>Cz\u0119sto mi m\u00f3wiono: wasi politycy, deputowani, oligarchowie, ich dzieci nie walcz\u0105. Dlaczego siedz\u0105 z tob\u0105 traktorzy\u015bci, rolnicy, kierowcy, \u015blusarze i mechanicy? Dlaczego je chronisz? Dlaczego o nie walczysz? Mia\u0142e\u015b teraz le\u017ce\u0107 na stepie \u0142uga\u0144skim, ale masz szcz\u0119\u015bcie, \u017ce tu siedzisz. Powiedzia\u0142em to, oczywi\u015bcie, my\u015bla\u0142em o tym i w og\u00f3le nie obchodzi\u0142o mnie, co robi\u0105 inni. Wa\u017cne jest dla mnie, jaka jest moja odpowiedzialno\u015b\u0107. Wtedy przypomnia\u0142 mi si\u0119 cytat, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 w jednym z list\u00f3w Aposto\u0142a Paw\u0142a: &#8222;Ka\u017cdy stoi lub upada przed swoim Bogiem&#8221;. I tak naprawd\u0119 musz\u0119 wiedzie\u0107, gdzie stoj\u0119 i gdzie upadam. Oni odpowiedz\u0105 za siebie, a ja odpowiem za siebie, wi\u0119c nie obchodzi mnie, kto co robi. Potem nie mieli mi nic do powiedzenia.<\/p>\n<p>Zawsze pytano mnie, czy g\u0142osowa\u0142em na Ze\u0142enskiego, dlaczego go broni\u0119, jak go traktuj\u0119. Odpowiedzia\u0142em, \u017ce traktuj\u0119 Ze\u0142enskiego tak, jak oficer Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy traktuje Naczelnego Wodza w czasie wojny. I ta linia rozmowy r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142a przerwana.<\/p>\n<p>Ta technika dzia\u0142a\u0142a dla mnie ca\u0142y czas. Chocia\u017c wielu trudno by\u0142o oprze\u0107 si\u0119 tej presji. Zwracam uwag\u0119, \u017ce \u015brodki fizycznego oddzia\u0142ywania r\u00f3wnie\u017c by\u0142y r\u00f3\u017cne. Mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie, bo by\u0142em mniej bity i torturowany ni\u017c inni. Wielu z tych, kt\u00f3rzy byli ze mn\u0105 w niewoli, w tym skazani je\u0144cy wojenni, przesz\u0142o przez znacznie okrutniejsze tortury, przez prawdziwe piek\u0142o. B\u00f3g mnie zbawi\u0142.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"lazyload-holder\" style=\"padding-bottom: 66.68889629876625%;\"><br \/>  <noscript><br \/>   <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Maksym Butkiewicz zosta\u0142 zwolniony z niewoli 18 pa\u017adziernika 2024 roku. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban\" caption=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c\u0430 \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447\u0430 \u0437\u0432\u0456\u043b\u044c\u043d\u0438\u043b\u0438 \u0437 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0443 18 \u0436\u043e\u0432\u0442\u043d\u044f 2024 \u0440\u043e\u043a\u0443. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" description=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c\u0430 \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447\u0430 \u0437\u0432\u0456\u043b\u044c\u043d\u0438\u043b\u0438 \u0437 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0443 18 \u0436\u043e\u0432\u0442\u043d\u044f 2024 \u0440\u043e\u043a\u0443. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" original-height=\"2000\" original-width=\"2999\" src=\"https:\/\/ruwar.org\/pl\/media\/2025\/02\/1739628610_33_Rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia.jpg\" width=\"640\" height=\"427\" title=\"Rosyjski system jest zbudowany na manipulacji \u015bmierci\u0105\" \"><br \/>  <\/noscript><img data-perfmatters-preload loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Maksym Butkiewicz zosta\u0142 zwolniony z niewoli 18 pa\u017adziernika 2024 roku. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban\" src=\"https:\/\/ruwar.org\/pl\/media\/2025\/02\/1739628610_33_Rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia.jpg\" width=\"640\" height=\"427\" class=\"lazyload lazy-img-blur-up\" caption=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c\u0430 \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447\u0430 \u0437\u0432\u0456\u043b\u044c\u043d\u0438\u043b\u0438 \u0437 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0443 18 \u0436\u043e\u0432\u0442\u043d\u044f 2024 \u0440\u043e\u043a\u0443. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" description=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c\u0430 \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447\u0430 \u0437\u0432\u0456\u043b\u044c\u043d\u0438\u043b\u0438 \u0437 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0443 18 \u0436\u043e\u0432\u0442\u043d\u044f 2024 \u0440\u043e\u043a\u0443. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" title=\"Rosyjski system jest zbudowany na manipulacji \u015bmierci\u0105\" \"><\/span><span class=\"news-page-photo-name\">Maksym Butkiewicz zosta\u0142 zwolniony z niewoli 18 pa\u017adziernika 2024 roku. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban<\/span><\/p>\n<p><strong>Maxime, w <a rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=MSrO7Kp6e3Y\">wywiad<\/a> DW, wspomnia\u0142e\u015b, \u017ce tw\u00f3j pradziadek zosta\u0142 zabity przez NKWD w 1938 roku. On, podobnie jak ty, zosta\u0142 skazany przez moskwian w sfabrykowanej sprawie kryminalnej. Wydaje si\u0119, \u017ce Ukrai\u0144cy znale\u017ali si\u0119 w b\u0142\u0119dnym kole tragicznej historii. Jak mo\u017cesz to wyt\u0142umaczy\u0107? <\/strong><\/p>\n<p>Wiesz, nie my\u015bla\u0142em o tym jako o b\u0142\u0119dnym kole. Bardzo dobrze pami\u0119ta\u0142em mojego pradziadka, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie wr\u00f3ci\u0142 z pierwszego przes\u0142uchania w mojej &#8222;sprawie karnej&#8221;, kt\u00f3ra nie by\u0142a uj\u0119ta w samej sprawie. Sprawa zosta\u0142a oficjalnie otwarta 19 sierpnia 2022 roku, a przes\u0142uchanie odby\u0142o si\u0119 13 sierpnia. By\u0142a to swego rodzaju sesja zastraszania z u\u017cyciem przemocy. Przedstawiono mi moje perspektywy na to, co si\u0119 stanie, je\u015bli si\u0119 zgodz\u0119 lub nie zgodz\u0119 i podpisz\u0119 dokument. Gdzie\u015b po jakich\u015b czterech, pi\u0119ciu godzinach tego przes\u0142uchania wr\u00f3ci\u0142em do celi. Nie mog\u0142em utrzyma\u0107 g\u0142owy, ale opieraj\u0105c si\u0119 o \u015bcian\u0119, pierwsz\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra przysz\u0142a mi do g\u0142owy, by\u0142 m\u00f3j pradziadek, kt\u00f3ry zosta\u0142 zastrzelony w 1938 roku jako wr\u00f3g ludu.<\/p>\n<p>Wcze\u015bniej uzyska\u0142em dost\u0119p do akt mojego pradziadka, w kt\u00f3rych znajduje si\u0119 protok\u00f3\u0142 z jego przes\u0142uchania. I pojawia si\u0119 pytanie, kiedy i w jaki spos\u00f3b m\u00f3j pradziadek zosta\u0142 zwerbowany do kontrrewolucyjnej siatki, kt\u00f3ra mia\u0142a dokonywa\u0107 sabota\u017cu, przygotowywa\u0107 si\u0119 do wojny i pracowa\u0107 jako siatka szpiegowska obcego wywiadu. Odpowiedzia\u0142, \u017ce nie zosta\u0142 przez nikogo zwerbowany, nie bra\u0142 udzia\u0142u w czym\u015b takim i nie wie, o czym m\u00f3wi. Nast\u0119pna uwaga \u015bledczego brzmi: &#8222;wiemy, \u017ce k\u0142amiesz, \u017ce tak naprawd\u0119 wszystko by\u0142o tak i tak&#8221;. A potem jego odpowied\u017a na to pytanie: &#8222;Tak, przyznaj\u0119, \u017ce sk\u0142ama\u0142em, naprawd\u0119 zosta\u0142em zwerbowany&#8221;. Wcze\u015bniej teoretycznie zgadywa\u0142em, ale teraz, z w\u0142asnego praktycznego do\u015bwiadczenia, doskonale rozumiem, co wydarzy\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy jego pierwsz\u0105 odpowiedzi\u0105 a nast\u0119pnym pytaniem a drug\u0105 odpowiedzi\u0105 mojego pradziadka.<\/p>\n<p>W niewoli mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce 84 lata po egzekucji mojego pradziadka, jego prawnuk w s\u0105siednim regionie podpisa\u0142 \u015bwiadectwo, \u017ce zrobi\u0142 to, czego nie zrobi\u0142. Zosta\u0142em skazany na 13 lat surowego re\u017cimu. To nie tylko kolejne stulecie, ale i kolejne tysi\u0105clecie. Ale to ta sama maszyna i dok\u0142adnie te same metody.<\/p>\n<p>Up\u00f3r tej rosyjskiej machiny karnej, kt\u00f3ra nie zosta\u0142a zniszczona, nie zosta\u0142a zatrzymana za nasz\u0105 p\u00f3\u0142nocno-wschodni\u0105 granic\u0105, nie tylko pozosta\u0142a nietkni\u0119ta, ale tak\u017ce odzyska\u0142a si\u0142y, pi\u0142a krew, p\u0119cznia\u0142a, panowa\u0142a nad wszystkim i kontynuowa\u0142a swoje istnienie. Ten kr\u0105g mo\u017ce zosta\u0107 przerwany tylko poprzez jego zniszczenie.<\/p>\n<p>Teraz, kiedy Ukrai\u0144cy broni\u0105 si\u0119 i broni\u0105 tego, co dla nas najwa\u017cniejsze: wolno\u015bci, godno\u015bci, mo\u017cliwo\u015bci wyboru swojego przysz\u0142ego \u017cycia, jednym z naszych zada\u0144 jest zniszczenie tej machiny. Je\u015bli, nie daj Bo\u017ce, nie prze\u017cyjemy, to b\u0119dzie ona nadal istnie\u0107. A potem, kto wie, za ile dziesi\u0119cioleci czyje\u015b wnuki lub prawnuki zn\u00f3w b\u0119d\u0105 zmuszone do podpisywania zezna\u0144 przeciwko sobie, a wtedy ta ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 b\u0119dzie trwa\u0142a. Naszym zadaniem jest go zatrzyma\u0107 i zniszczy\u0107.<\/p>\n<p><strong>Niedawno wr\u00f3ci\u0142e\u015b ze Stan\u00f3w Zjednoczonych i gra\u0142e\u015b tam wyst\u0119py. Czy czu\u0142 Pan\/Pani zrozumienie tych ludzi, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142\/a, \u017ce rosyjska machina terroru musi zosta\u0107 zniszczona? Czy oni naprawd\u0119 rozumiej\u0105, czym jest Rosja i co to za wojna?<\/strong><\/p>\n<p>I tak, i nie. Z jednej strony spotka\u0142em ludzi, kt\u00f3rzy zdaj\u0105 si\u0119 rozumie\u0107, o czym m\u00f3wimy. Oczywi\u015bcie, nie prze\u017cywaj\u0105 tego tak jak my, ale przynajmniej na poziomie racjonalnej analizy rozumiej\u0105 istot\u0119.<\/p>\n<p>S\u0105 te\u017c inni ludzie, kt\u00f3rzy nam wsp\u00f3\u0142czuj\u0105 i maj\u0105 ch\u0119\u0107 pomocy i wsparcia tych, kt\u00f3rzy walcz\u0105 o s\u0142uszn\u0105 spraw\u0119 i broni\u0105 si\u0119. Wydaje mi si\u0119 jednak, \u017ce brakuje im \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce to nie jest lokalna rosyjsko-ukrai\u0144ska historia gdzie\u015b w Europie Wschodniej. Nie do ko\u0144ca rozumiej\u0105, \u017ce jest to o wiele bardziej globalne. Amerykanie wiedz\u0105, \u017ce rosyjska propaganda przedstawia wojn\u0119 jako konfrontacj\u0119 mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Zachodem, Rosj\u0105 a Stanami Zjednoczonymi, Rosj\u0105 a Europ\u0105. Ale moim zdaniem nie traktuj\u0105 tego zbyt powa\u017cnie. Ale na pr\u00f3\u017cno. Bo w tej wojnie nie chodzi o to, \u017ceby Terytoria, a ju\u017c na pewno nie o zasoby, to o wiele bardziej globalna historia. Wydaje mi si\u0119, \u017ce ludziom na Zachodzie brakuje zrozumienia, \u017ce s\u0105 ju\u017c w\u0142\u0105czeni w ten proces, czy tego chc\u0105, czy nie, i \u017ce nasze straty s\u0105 naszymi wsp\u00f3lnymi stratami z nimi, a nasze zwyci\u0119stwa s\u0105 naszymi wsp\u00f3lnymi zwyci\u0119stwami.<\/p>\n<p><strong>Wspomnia\u0142 Pan o rosyjskiej propagandzie, kt\u00f3ra jak wirus ogarn\u0119\u0142a przestrze\u0144 informacyjn\u0105. Jak mo\u017cna temu przeciwdzia\u0142a\u0107 w kraju i za granic\u0105, bo to propaganda na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105, kt\u00f3ra zdaje si\u0119 ju\u017c przewy\u017csza\u0107 nawet propagand\u0119 Hitlera? <\/strong><\/p>\n<p>Wydaje mi si\u0119, \u017ce takiej machiny propagandowej zbudowanej przez Rosj\u0119 nie widzieli\u015bmy nie tylko my, ale i pokolenia przed nami. Jest to by\u0107 mo\u017ce najwi\u0119ksza machina propagandowa we wsp\u00f3\u0142czesnej historii.<\/p>\n<p>W 2008 roku, jako dziennikarz, by\u0142em z kamerzyst\u0105 podczas wojny rosyjsko-gruzi\u0144skiej w Suchumi w Abchazji. A w hotelu, w kt\u00f3 rym si\u0119 zatrzyma\u0142em, by\u0142 telewizor z dwoma kana\u0142ami telewizyjnymi: jeden lokalny abchaski (nadawa\u0142 kilka godzin dziennie i by\u0142 y g\u0142 \u00f3 wnie wiadomo\u015bci w j\u0119zyku rosyjskim lub abchaskim, jakie\u015b ta\u0144ce etniczne), a drugi kana\u0142 to Rossijja-24, kt\u00f3 ry odpowiednio nadawa\u0142 przez ca\u0142 \u0105 \u0105 dob\u0119. Ogl\u0105da\u0142em go w przerwach mi\u0119dzy zdj\u0119ciami. Mniej wi\u0119cej trzeciego dnia z\u0142apa\u0142am si\u0119 na tym, \u017ce my\u015bl\u0119, \u017ce mo\u017ce czego\u015b nie rozumiem, a mo\u017ce naprawd\u0119 jest jakie\u015b racjonalne ziarno w tym, \u017ce oni [\u0440\u043e\u0441\u0456\u0439\u0441\u044c\u043a\u0456 \u043c\u0435\u0434\u0456\u0430] Powiedzie\u0107&#8230; Z\u0142apa\u0142em si\u0119 na tym, \u017ce to robi\u0119 i pomy\u015bla\u0142em: &#8222;Wow, nie\u017ale&#8221;.<\/p>\n<p>Wtedy doszed\u0142em do wniosku, \u017ce mam do czynienia i odbieram efekty pracy najwi\u0119kszej machiny propagandowej, jak\u0105 kiedykolwiek widzia\u0142em.<\/p>\n<p>W maju 2014 roku by\u0142em w Doniecku i tam rosyjskie kana\u0142y telewizyjne nadawa\u0142y w telewizji. I zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce w por\u00f3wnaniu z tym, co by\u0142o w maju 2014 roku, 2008 rok by\u0142 przedszkolem. Bo w 2014 roku by\u0142a to ju\u017c znacznie wi\u0119ksza machina propagandowa, w kt\u00f3rej media by\u0142y tylko jej cz\u0119\u015bci\u0105. W praktyce mo\u017cna by\u0142o zaobserwowa\u0107 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie propagandyst\u00f3w, haker\u00f3w i grup dywersyjnych w terenie, kt\u00f3rzy koordynowali swoje dzia\u0142ania.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"lazyload-holder\" style=\"padding-bottom: 66.68889629876625%;\"><br \/>  <noscript><br \/>   <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Maksym Butkiewicz m\u00f3wi\u0142 o rosyjskiej propagandzie w czasie niewoli. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban\" caption=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0440\u043e\u0437\u043f\u043e\u0432\u0456\u0432 \u043f\u0440\u043e \u0440\u043e\u0441\u0456\u0439\u0441\u044c\u043a\u0443 \u043f\u0440\u043e\u043f\u0430\u0433\u0430\u043d\u0434\u0443 \u043f\u0456\u0434 \u0447\u0430\u0441 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0443. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" description=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0440\u043e\u0437\u043f\u043e\u0432\u0456\u0432 \u043f\u0440\u043e \u0440\u043e\u0441\u0456\u0439\u0441\u044c\u043a\u0443 \u043f\u0440\u043e\u043f\u0430\u0433\u0430\u043d\u0434\u0443 \u043f\u0456\u0434 \u0447\u0430\u0441 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0443. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" original-height=\"2000\" original-width=\"2999\" src=\"https:\/\/ruwar.org\/pl\/media\/2025\/02\/1739628611_932_Rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia.jpg\" width=\"640\" height=\"427\" title=\"Rosyjski system jest zbudowany na manipulacji \u015bmierci\u0105\" \"><br \/>  <\/noscript><img data-perfmatters-preload loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Maksym Butkiewicz m\u00f3wi\u0142 o rosyjskiej propagandzie w czasie niewoli. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban\" src=\"https:\/\/ruwar.org\/pl\/media\/2025\/02\/1739628611_932_Rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia.jpg\" width=\"640\" height=\"427\" class=\"lazyload lazy-img-blur-up\" caption=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0440\u043e\u0437\u043f\u043e\u0432\u0456\u0432 \u043f\u0440\u043e \u0440\u043e\u0441\u0456\u0439\u0441\u044c\u043a\u0443 \u043f\u0440\u043e\u043f\u0430\u0433\u0430\u043d\u0434\u0443 \u043f\u0456\u0434 \u0447\u0430\u0441 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0443. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" description=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0440\u043e\u0437\u043f\u043e\u0432\u0456\u0432 \u043f\u0440\u043e \u0440\u043e\u0441\u0456\u0439\u0441\u044c\u043a\u0443 \u043f\u0440\u043e\u043f\u0430\u0433\u0430\u043d\u0434\u0443 \u043f\u0456\u0434 \u0447\u0430\u0441 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0443. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" title=\"Rosyjski system jest zbudowany na manipulacji \u015bmierci\u0105\" \"><\/span><span class=\"news-page-photo-name\">Maksym Butkiewicz m\u00f3wi\u0142 o rosyjskiej propagandzie w czasie niewoli. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban<\/span><\/p>\n<p>A to, co mamy teraz, jest nadal znacznie pot\u0119\u017cniejsze ni\u017c w 2014 roku. Te same narracje w r\u00f3\u017cnych formu\u0142ach s\u0105 wciskane do r\u00f3\u017cnych odbiorc\u00f3w, r\u00f3\u017cnymi kana\u0142ami. Wykorzystuje si\u0119 sieci spo\u0142eczno\u015bciowe, czasami analfabet\u00f3w, a cz\u0119sto bardzo kompetentnie pracuje nad stanem moralnym i psychicznym ludzi, zw\u0142aszcza tych zm\u0119czonych wojn\u0105 na wyczerpanie.<\/p>\n<p>Ukraina nie jest ju\u017c w centrum uwagi mi\u0119dzynarodowych medi\u00f3w. Pod koniec trzeciego roku wojny, dla zagranicznej publiczno\u015bci jest to po prostu kolejna wojna, z kt\u00f3rej, mimo sympatii do jednej ze stron, wszyscy s\u0105 zm\u0119czeni. Niestety, nie jeste\u015bmy pierwszymi, kt\u00f3rzy prze\u017cywaj\u0105 tragiczne wydarzenia. Przypomnijcie sobie, co sta\u0142o si\u0119 z wojn\u0105 w Syrii \u2013 to jest gra zm\u0119czenia tymi samymi wiadomo\u015bciami. Je\u015bli grasz kompetentnie (a Rosja gra w kompetentn\u0105 gr\u0119), pozwala ci to na forsowanie tych narracji.<\/p>\n<p>Co z tym zrobi\u0107? Nigdy nie by\u0142em zwolennikiem tego, \u017ce w przeciwie\u0144stwie do rosyjskiej machiny propagandowej musimy zbudowa\u0107 w\u0142asn\u0105 lustrzan\u0105 machin\u0119 propagandow\u0105, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142aby w ten sam spos\u00f3b, tylko ze znakiem plus. S\u0105 ku temu dwa powody. Pierwszym z nich jest nieproporcjonalno\u015b\u0107 zasob\u00f3w. Niestety, rosyjska machina propagandowa jest zbudowana na wielu konfliktach regionalnych i lokalnych, okraszona ogromnymi pieni\u0119dzmi z ropy naftowej. Nie mamy takich zasob\u00f3w i na szcz\u0119\u015bcie nie byli\u015bmy stron\u0105 w konfliktach zbrojnych w innych krajach.<\/p>\n<p>Po drugie, pr\u00f3ba odtworzenia takiej propagandy raczej nie zako\u0144czy si\u0119 sukcesem tylko dlatego, \u017ce wr\u00f3g buduje wszystko wy\u0142\u0105cznie na k\u0142amstwach. Wydaje mi si\u0119 jednak, \u017ce mamy przewag\u0119. Nasza przewaga jest asymetryczna, bo mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na to, na co oni nie sta\u0107: na publiczn\u0105 dyskusj\u0119, dyskusj\u0119, r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 pogl\u0105d\u00f3w. I tam faktycznie linia partyjna, jak m\u00f3wili, jest zakryta. Zamiast tego nasze narracje pochodz\u0105 z do\u0142u, a nie z g\u00f3ry. W naszym kraju ludzie, spo\u0142eczno\u015bci same generuj\u0105 i rozpowszechniaj\u0105 te wiadomo\u015bci.<\/p>\n<p>Bardzo wa\u017cne jest teraz, zw\u0142aszcza w komunikacji zewn\u0119trznej, a tak\u017ce w komunikacji wewn\u0119trznej, aby nie dopu\u015bci\u0107 do wymazania ludzkiego wymiaru tego, co si\u0119 dzieje. Kiedy m\u00f3wimy o kolejnej zaginionej osadzie, o tych, kt\u00f3rzy byli lub s\u0105 przetrzymywani w niewoli, lub o tych, kt\u00f3rzy zgin\u0119li, wtedy ludzkie historie s\u0105 wymazywane przez liczby. Dlatego niezwykle wa\u017cne jest utrzymanie ludzkiego wymiaru wojny, pokazanie, jak wa\u017cni i warto\u015bciowi s\u0105 dla nas ludzie. Dla nas ta wojna nie toczy si\u0119 o ziemi\u0119, ale przede wszystkim o ludzi. I z tej perspektywy ludzie w r\u00f3\u017cnych spo\u0142eczno\u015bciach i w r\u00f3\u017cnych krajach mog\u0105 si\u0119 z nami por\u00f3wnywa\u0107. Wtedy nagle historia przestaje by\u0107 odleg\u0142a, ale staje si\u0119 indywidualna, kt\u00f3r\u0105 druga osoba mo\u017ce jej narzuci\u0107by\u0107 i przynajmniej z grubsza zrozumie\u0107, co si\u0119 dzieje.<\/p>\n<p>Kolejnym wa\u017cnym aspektem s\u0105 warto\u015bci. Musimy m\u00f3wi\u0107 o warto\u015bciach nie jako o jakiej\u015b abstrakcji, ale jako o tym, za czym si\u0119 opowiadamy i czego bronimy. Wtedy dla \u015bwiata stanie si\u0119 jasne, \u017ce to nie jest lokalna rosyjsko-ukrai\u0144ska, wschodnioeuropejska historia, ale \u017ce ta historia jest globalna, wa\u017cna dla ka\u017cdego, kto chce \u017cy\u0107 swobodnie i bez strachu. Musimy pracowa\u0107 z tym pewnie i uparcie, niezale\u017cnie od tego, co si\u0119 dzieje. Mamy si\u0119 na czym oprze\u0107, musimy na tym stan\u0105\u0107.<\/p>\n<p><strong>Maksymie, od prawie dw\u00f3ch i p\u00f3\u0142 roku jeste\u015b poza kontekstem informacyjnym i nie wiedzia\u0142e\u015b, co si\u0119 dzieje w Ukrainie. Jakie by\u0142y Twoje wra\u017cenia po powrocie, jak bardzo zmieni\u0142a si\u0119 Ukraina przez ten czas? Jak zmieni\u0142a si\u0119 wojna, nas, a ostatecznie naszego wroga? <\/strong><\/p>\n<p>W kolonii nie wiedzia\u0142am, co si\u0119 dzieje w Ukrainie. M\u00f3g\u0142bym sobie co\u015b wyobrazi\u0107, kiedy by\u0142 ju\u017c dost\u0119p do medi\u00f3w, a raczej rosyjskiej propagandy, ale jakie\u015b ziarna informacji mo\u017cna by\u0142o stamt\u0105d wykrzesa\u0107. Przyk\u0142adowo, ju\u017c w kolonii wszelkie dzia\u0142ania krewnych wi\u0119\u017ani\u00f3w by\u0142y regularnie pokazywane w programie Skabeevej. Rosjanie przedstawiali to tak, jakby nasi bliscy byli zrozpaczeni, ukrai\u0144skie &#8222;tzw. w\u0142adze&#8221; zapomnia\u0142y o wi\u0119\u017aniach, wykorzysta\u0142y ich, wyrzuci\u0142y i tak dalej. Wiedzieli\u015bmy jednak, \u017ce my i ludzie tacy jak my jeste\u015bmy pami\u0119tani, aby walczy\u0107 za nas. W sercu ogarni\u0119tego wojn\u0105 kraju odbywa si\u0119 masowa impreza, a w\u0142a\u015bciwie masowy protest, nawet w warunkach wojny \u2013 to oznacza\u0142o, \u017ce Ukraina jest wolna. W Rosji jest to niemo\u017cliwe. Nie mog\u0142am sobie jednak wyobrazi\u0107, co tak naprawd\u0119 si\u0119 dzieje.<\/p>\n<p>Po powrocie z kolonii mia\u0142am wielowarstwowy wycisk z wieloma r\u00f3\u017cnymi sk\u0142adnikami, kt\u00f3ry by\u0142 stale uzupe\u0142niany. Ba\u0142am si\u0119 znacznie gorszych zmian, w szczeg\u00f3lno\u015bci tego, \u017ce Ukraina b\u0119dzie biedniejsza, twardsza, \u017ce prawa i swobody obywatelskie zostan\u0105 okrojone do minimum pod pretekstem wojny, \u017ce wszystko dooko\u0142a b\u0119dzie szare i zm\u0119czone. I wr\u00f3c\u0119 do kraju, w kt\u00f3rym oczywi\u015bcie obowi\u0105zuj\u0105 ograniczenia praw i wolno\u015bci, co jest nieuniknione w czasie wojny, ale jest r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 pogl\u0105d\u00f3w, dyskusja publiczna, wolno\u015b\u0107 prasy.<\/p>\n<p>Pami\u0119tam jedn\u0105 z moich pierwszych rozm\u00f3w z rodzicami po wyj\u015bciu na wolno\u015b\u0107, w kt\u00f3rej powiedzieli, \u017ce byli zdenerwowani wiadomo\u015bciami, kt\u00f3re przeczytali w mediach. Odpowiedzia\u0142em, \u017ce wiadomo\u015b\u0107 jest bardzo smutna, ale jest w niej pozytyw. Nie rozumieli mnie, ale im to wyja\u015bni\u0142em. Przez bardzo d\u0142ugi czas by\u0142em w polu informacyjnym rosyjskiej propagandy, gdzie wszystko jest \u015bwietne: Rosjanie wygrywaj\u0105, id\u0105 naprz\u00f3d, otoczeni przez wrog\u00f3w, kt\u00f3rzy ich nienawidz\u0105, bo s\u0105 tacy fajni, a dowodzi nimi m\u0105dry przyw\u00f3dca. Wszystko jest z nimi w porz\u0105dku. A potem wr\u00f3ci\u0142em do domu, otworzy\u0142em media, a tam by\u0142y okropno\u015bci, korupcja, skandale i rozumiem, \u017ce znalaz\u0142em si\u0119 w wolnym kraju, gdzie mo\u017cna o tym m\u00f3wi\u0107. W Rosji jest to niemo\u017cliwe, ale w Ukrainie jest to mo\u017cliwe. To by\u0142o dla mnie bardzo wa\u017cne.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"lazyload-holder\" style=\"padding-bottom: 66.68889629876625%;\"><br \/>  <noscript><br \/>   <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Butkewycz opowiedzia\u0142 o swoich wra\u017ceniach ze zmian na Ukrainie, kt\u00f3re zobaczy\u0142 po powrocie z niewoli. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban\" caption=\"\u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0440\u043e\u0437\u043f\u043e\u0432\u0456\u0432 \u043f\u0440\u043e \u0432\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u043d\u044f \u0432\u0456\u0434 \u0437\u043c\u0456\u043d \u0432 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0456, \u044f\u043a\u0456 \u0432\u0456\u043d \u043f\u043e\u0431\u0430\u0447\u0438\u0432 \u043f\u0456\u0441\u043b\u044f \u043f\u043e\u0432\u0435\u0440\u043d\u0435\u043d\u043d\u044f \u0437 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0443. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" description=\"\u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0440\u043e\u0437\u043f\u043e\u0432\u0456\u0432 \u043f\u0440\u043e \u0432\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u043d\u044f \u0432\u0456\u0434 \u0437\u043c\u0456\u043d \u0432 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0456, \u044f\u043a\u0456 \u0432\u0456\u043d \u043f\u043e\u0431\u0430\u0447\u0438\u0432 \u043f\u0456\u0441\u043b\u044f \u043f\u043e\u0432\u0435\u0440\u043d\u0435\u043d\u043d\u044f \u0437 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0443. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" original-height=\"2000\" original-width=\"2999\" src=\"https:\/\/ruwar.org\/pl\/media\/2025\/02\/1739628611_171_Rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia.jpg\" width=\"640\" height=\"427\" title=\"Rosyjski system jest zbudowany na manipulacji \u015bmierci\u0105\" \"><br \/>  <\/noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Butkewycz opowiedzia\u0142 o swoich wra\u017ceniach ze zmian na Ukrainie, kt\u00f3re zobaczy\u0142 po powrocie z niewoli. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban\" src=\"https:\/\/ruwar.org\/pl\/media\/2025\/02\/1739628611_171_Rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia.jpg\" width=\"640\" height=\"427\" class=\"lazyload lazy-img-blur-up\" caption=\"\u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0440\u043e\u0437\u043f\u043e\u0432\u0456\u0432 \u043f\u0440\u043e \u0432\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u043d\u044f \u0432\u0456\u0434 \u0437\u043c\u0456\u043d \u0432 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0456, \u044f\u043a\u0456 \u0432\u0456\u043d \u043f\u043e\u0431\u0430\u0447\u0438\u0432 \u043f\u0456\u0441\u043b\u044f \u043f\u043e\u0432\u0435\u0440\u043d\u0435\u043d\u043d\u044f \u0437 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0443. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" description=\"\u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0440\u043e\u0437\u043f\u043e\u0432\u0456\u0432 \u043f\u0440\u043e \u0432\u0440\u0430\u0436\u0435\u043d\u043d\u044f \u0432\u0456\u0434 \u0437\u043c\u0456\u043d \u0432 \u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0456, \u044f\u043a\u0456 \u0432\u0456\u043d \u043f\u043e\u0431\u0430\u0447\u0438\u0432 \u043f\u0456\u0441\u043b\u044f \u043f\u043e\u0432\u0435\u0440\u043d\u0435\u043d\u043d\u044f \u0437 \u043f\u043e\u043b\u043e\u043d\u0443. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" title=\"Rosyjski system jest zbudowany na manipulacji \u015bmierci\u0105\" \"><\/span><span class=\"news-page-photo-name\">Butkewycz opowiedzia\u0142 o swoich wra\u017ceniach ze zmian w Ukrainie, kt\u00f3re zobaczy\u0142 po powrocie z niewoli. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban<\/span><\/p>\n<p>Rozbawi\u0142 mnie te\u017c prawdziwy boom we wszystkich dziedzinach kultury i sztuki. Dzi\u015b nie ma mo\u017cliwo\u015bci zakupu bilet\u00f3w nie tylko na premiery spektakli teatralnych, ale tak\u017ce na koncerty muzyki klasycznej, barokowej. By\u0142em zdumiony niesamowit\u0105 liczb\u0105 ksi\u0119gar\u0144, kt\u00f3re zosta\u0142y otwarte. Jestem cz\u0142owiekiem ksi\u0105\u017cek i tekst\u00f3w \u2013 to dla mnie bardzo wa\u017cne. Zanim zosta\u0142em schwytany, zobaczy\u0142em niezwykle pesymistyczn\u0105 prognoz\u0119 ukrai\u0144skiego wydawnictwa ksi\u0105\u017ckowego. Wiosn\u0105 2022 roku pisano, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 zak\u0142ad\u00f3w produkcyjnych zosta\u0142a zniszczona, a poza tym w czasie wojny ludzie nie kupuj\u0105 ksi\u0105\u017cek, ale kupuj\u0105, relatywnie rzecz bior\u0105c, kamizelki kuloodporne. Ale nie, ludzie kupuj\u0105 ksi\u0105\u017cki i wydaj\u0105 ksi\u0105\u017cki, ich asortyment jest ogromny i to jest absolutnie niesamowite.<\/p>\n<p>Z pewno\u015bci\u0105 stali\u015bmy si\u0119 twardsi i bardziej zm\u0119czeni &#8211; to nieuniknione. Ludzie o pesymistycznych pogl\u0105dach m\u00f3wili mi, \u017ce Kij\u00f3w \u017cyje tak, jakby nie by\u0142o wojny, jakby by\u0142 gdzie\u015b daleko, a tutaj jest jakie\u015b \u017cycie klubowo-bohemowo-barowe, gdzie tylko poborowi s\u0105 w pe\u0142nym rozkwicie. Absolutnie nie mia\u0142am takiego wra\u017cenia, gdy wraca\u0142am do stolicy. Kij\u00f3w by\u0142 w szaro-czarnych odcieniach nie tylko w ubraniach, ale tak\u017ce w nastrojach. To bardzo opanowane miasto &#8211; stolica kraju, kt\u00f3ry toczy wojn\u0119 o przetrwanie. Szczeg\u00f3lny stosunek panuje do personelu wojskowego. W 2022 roku by\u0142o niesamowicie, by\u0142o ci\u0105g\u0142e uczucie wdzi\u0119czno\u015bci ludzi za to, co chronimy. Teraz wszystko jest bardziej skomplikowane, ale nadal tam jest.<\/p>\n<p>Widz\u0119, \u017ce jest pewien hedonizm w czasie kryzysu. Wiele os\u00f3b celebruje \u017cycie po prostu dlatego, \u017ce rozumiej\u0105, \u017ce nie ma gdzie odk\u0142ada\u0107 na p\u00f3\u017aniej: mo\u017ce ono nadej\u015b\u0107 w ka\u017cdej chwili. Ale w ka\u017cdym lokalu rozrywkowym, barze czy kawiarni pierwsz\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3r\u0105 widzisz, jest plakat z kodem QR na datki na brygad\u0119, pu\u0142k lub jednostk\u0119. Wolontariat sta\u0142 si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym elementemb\u0142oto \u017cycia. Darowizny sta\u0142y si\u0119 regu\u0142\u0105 dla setek tysi\u0119cy ludzi. Dziej\u0105 si\u0119 absolutnie niewiarygodne rzeczy, a wszystko to na tle zm\u0119czenia, wyczerpania, straszliwego smutku, kt\u00f3ry nas poch\u0142on\u0105\u0142. Ale jako\u015b sobie z tym radzimy, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce nikt nie s\u0105dzi\u0142, \u017ce wojna potrwa trzy lata. W pewnym sensie to cud, \u017ce stoimy. Dlatego w por\u00f3wnaniu z tym, czego si\u0119 obawia\u0142em, by\u0142em raczej mile zaskoczony tym, co zobaczy\u0142em.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie w kraju zasz\u0142y zmiany w systemie podejmowania decyzji, nast\u0105pi\u0142a pewna centralizacja. Bior\u0105c pod uwag\u0119 warunki wojenne, by\u0142o to nieuniknione. Mam tylko nadziej\u0119, \u017ce ci, kt\u00f3rzy teraz podejmuj\u0105 decyzje w pa\u0144stwie, zrozumiej\u0105, \u017ce jest to tymczasowe pa\u0144stwo przymusowe. I \u017ce nikt nie b\u0119dzie kurczowo trzyma\u0142 si\u0119 w\u0142adzy, kt\u00f3r\u0105 de facto otrzyma\u0142 w zwi\u0105zku z tragedi\u0105 obronnej wojny wyzwole\u0144czej i jak najszybciej powr\u00f3ci do pluralistycznego, bardziej elastycznego mechanizmu podejmowania decyzji.<\/p>\n<p><strong>Jak widzi Pan koniec tej wojny? <\/strong><\/p>\n<p>Koniec wojny to bardzo trudna sprawa. Wszystkie wojny ko\u0144cz\u0105 si\u0119 negocjacjami, z wyj\u0105tkiem tych, w kt\u00f3rych jedna strona ca\u0142kowicie niszczy drug\u0105 (instytucjonalnie lub fizycznie, niestety to te\u017c jest mo\u017cliwe). Pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej, w ten czy inny spos\u00f3b, negocjacje si\u0119 odb\u0119d\u0105. W wyniku tych negocjacji Ukraina i my, jako wsp\u00f3lnota, powinni\u015bmy otrzyma\u0107 realne gwarancje bezpiecze\u0144stwa z technicznie przewidzianymi mechanizmami. Dlaczego nie mog\u0105 nas zaatakowa\u0107 ponownie i co si\u0119 stanie, je\u015bli zaatakuj\u0105? Kto i z jakimi zasobami przyjdzie nam z pomoc\u0105?<\/p>\n<p>Je\u015bli nie b\u0119dzie takich gwarancji, wojna si\u0119 nie sko\u0144czy. Nast\u0105pi rozejm, wytchnienie, kt\u00f3re pozwoli wrogowi zmobilizowa\u0107 si\u0119, zebra\u0107 si\u0142y, przeci\u0105gn\u0105\u0107 na swoj\u0105 stron\u0119 najbardziej obrzydliwe dyktatury \u015bwiata (co ju\u017c cz\u0119\u015bciowo si\u0119 sta\u0142o) i wznowi\u0107 wojn\u0119 ze znacznie wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105, moc\u0105 i smutkiem, jakie to przynosi. Dlatego jedynym ko\u0144cem wojny, przynajmniej na pewien czas, s\u0105 gwarancje bezpiecze\u0144stwa. Czy b\u0119dzie to cz\u0142onkostwo w NATO, czy te\u017c szereg dwustronnych um\u00f3w o wzajemnej pomocy i wsparciu w razie ataku \u2013 nie wiem. Nie jestem politykiem ani strategiem obronnym. Ale je\u015bli tak si\u0119 nie stanie, wojna si\u0119 nie sko\u0144czy, mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 przerwa.<\/p>\n<p>Mam nadziej\u0119, \u017ce w d\u0142u\u017cszej perspektywie pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej uda si\u0119 ochroni\u0107 naszych obywateli, kt\u00f3rzy pozostali na okupowanych terytoriach. Mo\u017ce nie \u015brodkami militarnymi, ale mam nadziej\u0119, \u017ce tak si\u0119 stanie. Jestem bardzo zaniepokojony tym, co si\u0119 teraz m\u00f3wi \u2013 \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 okupowanych terytori\u00f3w pozostanie de facto pod kontrol\u0105 Rosji. Nie mam fetyszyzmu integralno\u015bci terytorialnej, ale utrata kontroli nad cz\u0119\u015bci\u0105 terytorium jest ostatecznym zniszczeniem europejskiego systemu bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3ry powsta\u0142 po II wojnie \u015bwiatowej. Najwa\u017cniejsze jest jednak to, \u017ce setki tysi\u0119cy naszych wsp\u00f3\u0142obywateli pozostan\u0105 w rzeczywisto\u015bci zak\u0142adnikami pa\u0144stwa-agresora. Bardzo mnie to martwi. Mam nadziej\u0119, \u017ce pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej ci ludzie do nas wr\u00f3c\u0105.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie, czy nam si\u0119 to podoba, czy nie, tak d\u0142ugo, jak Rosja b\u0119dzie z nami graniczy\u0107 w takiej formie, w jakiej jest, lub w innej podobnej formie, b\u0119dziemy stale zagro\u017ceni. B\u0119dziemy musieli st\u0105pa\u0107 po bardzo cienkiej linii mi\u0119dzy ci\u0105g\u0142\u0105 gotowo\u015bci\u0105 do obrony i dysponowaniem odpowiednimi zasobami dla siebie, a zachowaniem wolno\u015bci i poszanowania praw cz\u0142owieka w kraju. Jest to bardzo trudne, ale mo\u017cliwe.<\/p>\n<p>Wierz\u0119, \u017ce mo\u017cemy to zrobi\u0107. Przez te trzy lata wojny na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 nieustannie stoimy przed zadaniami prawie niemo\u017cliwymi do wykonania. Dzi\u0119ki Bogu udaje nam si\u0119 poradzi\u0107 sobie z wi\u0119kszo\u015bci\u0105. Mam nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dziemy w stanie kontynuowa\u0107 t\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107.<\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center;\"><span class=\"lazyload-holder\" style=\"padding-bottom: 66.68889629876625%;\"><br \/>  <noscript><br \/>   <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Maksym Butkiewicz podczas swojego wyst\u0105pienia na UCU. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban\" caption=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u043f\u0456\u0434 \u0447\u0430\u0441 \u0432\u0438\u0441\u0442\u0443\u043f\u0443 \u0432 \u0423\u041a\u0423. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" description=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u043f\u0456\u0434 \u0447\u0430\u0441 \u0432\u0438\u0441\u0442\u0443\u043f\u0443 \u0432 \u0423\u041a\u0423. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" original-height=\"2000\" original-width=\"2999\" src=\"https:\/\/ruwar.org\/pl\/media\/2025\/02\/1739628612_865_Rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia.jpg\" width=\"640\" height=\"427\" title=\"Rosyjski system jest zbudowany na manipulacji \u015bmierci\u0105\" \"><br \/>  <\/noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Maksym Butkiewicz podczas swojego wyst\u0105pienia na UCU. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban\" src=\"https:\/\/ruwar.org\/pl\/media\/2025\/02\/1739628612_865_Rosyjski-system-jest-zbudowany-na-manipulacji-smiercia.jpg\" width=\"640\" height=\"427\" class=\"lazyload lazy-img-blur-up\" caption=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u043f\u0456\u0434 \u0447\u0430\u0441 \u0432\u0438\u0441\u0442\u0443\u043f\u0443 \u0432 \u0423\u041a\u0423. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" description=\"\u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c \u0411\u0443\u0442\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447 \u043f\u0456\u0434 \u0447\u0430\u0441 \u0432\u0438\u0441\u0442\u0443\u043f\u0443 \u0432 \u0423\u041a\u0423. \u0424\u043e\u0442\u043e \u041e\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u0423\u0440\u0431\u0430\u043d\u0430\" title=\"Rosyjski system jest zbudowany na manipulacji \u015bmierci\u0105\" \"><\/span><span class=\"news-page-photo-name\">Maksym Butkiewicz podczas swojego wyst\u0105pienia na UCU. Zdj\u0119cie: Oleksandr Urban<\/span><\/p>\n<p><strong>Maxim, zosta\u0142e\u015b honorowym m\u00f3wc\u0105 na <a rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/ucu.edu.ua\/news\/maksym-butkevych-u-poloni-meni-dopomagaly-vira-ta-vidchuttya-sensu\/\">uroczysto\u015bci uko\u0144czenia szko\u0142y<\/a> na Ukrai\u0144skim Uniwersytecie Katolickim. To dla nas ogromne wyr\u00f3\u017cnienie. Dzi\u0119kujemy za znalezienie mo\u017cliwo\u015bci przybycia na UCU. Jakie s\u0105 Twoje wra\u017cenia z tego spotkania i uczelni?<\/strong><\/p>\n<p>Mam \u015bwietne wra\u017cenie na uniwersytecie. To nie jest m\u00f3j pierwszy raz na UCU, ale jestem tu ju\u017c od dawna. W tym czasie uczelnia rozros\u0142a si\u0119 i rozros\u0142a. Nie tylko ekspansja fizyczna (wzrost liczby uczni\u00f3w), cho\u0107 to te\u017c jest odczuwalne, ale tak\u017ce rozw\u00f3j jako\u015bciowy. I to w\u0142a\u015bnie nale\u017cy doceni\u0107, poniewa\u017c jest to jedna z najlepszych praktyk, na kt\u00f3rych nale\u017cy si\u0119 skupi\u0107. Nie ma tu uczucia inercji, a tym bardziej stagnacji (co\u015b, co jest nieod\u0142\u0105czne dla wielu innych zak\u0142ad\u00f3w). W UCU panuje poczucie ruchu, dynamiki, a co najwa\u017cniejsze, reakcji, czasem nawet proaktywnej, na wyzwania stawiane przez tera\u017aniejszo\u015b\u0107. Chodzi o nowoczesny Ukrai\u0144ski Uniwersytet Katolicki.<\/p>\n<p>Szacunek dla r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i otwarto\u015b\u0107 na ka\u017cdego, kto chce tu studiowa\u0107, by\u0142y i s\u0105 charakterystyczne dla UCU. Mam nadziej\u0119, \u017ce mimo czas\u00f3w wojny i specyfiki uczelni to b\u0119dzie kontynuowane. Mimo, \u017ce mia\u0142em tylko kr\u00f3tkiPilny kontakt ze spo\u0142eczno\u015bci\u0105 uniwersyteck\u0105, ale mia\u0142em wra\u017cenie otwarto\u015bci i jako\u015bci. Bardzo mi si\u0119 podoba.<\/p>\n<p><em>Zdj\u0119cie g\u0142\u00f3wne: Alexander Urban<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8222;Cz\u0142owiek mo\u017ce wierzy\u0107, \u017ce co\u015b prze\u017cyje, ale dop\u00f3ki to si\u0119 nie stanie, nigdy nie wie, jak jego cia\u0142o faktycznie zareaguje na ten czy inny bodziec, nacisk, b\u00f3l. W niewoli najtrudniej by\u0142o mi poradzi\u0107 sobie ze strachem. Strach jest czym\u015b, co przenika ca\u0142\u0105 atmosfer\u0119 przebywania w niewoli, zw\u0142aszcza w pierwszych miesi\u0105cach, kiedy wywierano ci\u0105g\u0142y wp\u0142yw fizyczny. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":33497,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2495,3944,20,101,81,11,134,204,4253,1673,9],"class_list":["post-33496","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-jency-wojenni","tag-maksym-butkiewicz","tag-najwazniejsze-wiadomosci","tag-prawa-czlowieka","tag-propaganda","tag-rosja","tag-srodki-masowego-przekazu","tag-tortura","tag-uniwersytet-kalifornijski-ucu","tag-usa","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33496","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33496"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33496\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33497"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33496"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33496"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}