W lutym 1994 roku mia\u0142em szcz\u0119\u015bliw\u0105 okazj\u0119 jako cz\u0142onek delegacji „Bractwa Studenckiego” odwiedzi\u0107 belgijskie Leuven. To wspania\u0142y kampus uniwersytecki w pobli\u017cu Brukseli. Zostali\u015bmy tam zaproszeni przez dzia\u0142aczy organizacji studenckiej Katolickiego Uniwersytetu w Leuven. W\u015br\u00f3d zorganizowanych dla nas wydarze\u0144 znalaz\u0142 si\u0119 panel dyskusyjny, w kt\u00f3rym byli\u015bmy g\u0142\u00f3wnymi dyskutantami, a pytania zadawali nam zar\u00f3wno studenci i nauczyciele uczelni, jak i go\u015bcie, kt\u00f3rzy uczestniczyli w tym wydarzeniu.<\/p>\n
Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wtedy \u015bwiatowe zainteresowanie Ukrain\u0105 ponownie wzros\u0142o. By\u0142o to spowodowane nasz\u0105 broni\u0105 nuklearn\u0105, kt\u00f3r\u0105 zgodzili\u015bmy si\u0119 odda\u0107 dobrowolnie i faktycznie g\u0142upio. W tym czasie nies\u0142awne memorandum budapeszte\u0144skie nie zosta\u0142o jeszcze podpisane. Ale jeszcze bardziej haniebne porozumienia z Massandr\u0105 sta\u0142y si\u0119 ju\u017c faktem, a opr\u00f3cz ca\u0142kowicie niesprawiedliwego podzia\u0142u Floty Czarnomorskiej, istnia\u0142a r\u00f3wnie\u017c klauzula o „usuwaniu g\u0142owic nuklearnych strategicznych si\u0142 j\u0105drowych stacjonuj\u0105cych w Ukrainie”. W tym czasie odby\u0142o si\u0119 kilka rund ukrai\u0144sko-ameryka\u0144skich rozm\u00f3w, podczas kt\u00f3rych Leonid Krawczuk ju\u017c fundamentalnie obieca\u0142 White Clintonowi, \u017ce Ukraina rezygnuje zar\u00f3wno z broni j\u0105drowej, jak i statusu nuklearnego.<\/p>\n
Te przes\u0142ania w \u015bwiecie zachodnim zosta\u0142y przyj\u0119te z wielkim podziwem. I to jest zrozumia\u0142e: jakie\u015b m\u0119tne nowe pa\u0144stwo, podatne na nacjonalizm (poniewa\u017c pragnienie suwerenno\u015bci narodowej jest niczym wi\u0119cej ni\u017c jedn\u0105 z form nacjonalizmu), odrzuca taki czynnik globalnego zagro\u017cenia jak bro\u0144 atomowa. Co wi\u0119cej, zar\u00f3wno ze strategicznych, jak i taktycznych, a tak\u017ce dodatkowo \u2013 z bombowc\u00f3w zdolnych do przenoszenia takiej broni.<\/p>\n
Tak wi\u0119c podczas wspomnianej dyskusji panelowej zadano nam „retoryczne” pytanie: czy pociesza nas decyzja naszego rz\u0105du o rezygnacji z broni atomowej? Jak wielkie by\u0142o zaskoczenie sali, kiedy zareagowali\u015bmy negatywnie. Jako najstarszy przedstawiciel delegacji pr\u00f3bowa\u0142em wyt\u0142umaczy\u0107 Belgom, \u017ce, jak m\u00f3wi\u0105, generalnie nadal jeste\u015bmy przeciwni broni j\u0105drowej, w tym w naszych niewinnych r\u0119kach, ale… Tracimy jednak do\u015b\u0107 pot\u0119\u017cny \u015brodek odstraszaj\u0105cy na tle agresywnych zamiar\u00f3w Rosji, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie odebra\u0142a nam wi\u0119kszo\u015b\u0107 Floty Czarnomorskiej, bazy w Sewastopolu. Jeden z najpopularniejszych rosyjskich polityk\u00f3w, W\u0142adimir \u017byrinowski, grozi Ukrainie wojn\u0105, chce, aby Rosja zaj\u0119\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszego kraju i zostawi\u0142a co\u015b swoim zachodnim s\u0105siadom. Czy pami\u0119tasz jego s\u0142ynne: „A lw\u00f3w jeste\u015bmy atdadim palyakam!”?<\/p>\n
„\u017byrinowski? Haha, Ale kim on jest? Jaki jest jej wp\u0142yw na polityk\u0119 Kremla? To puste miejsce, nikt go w og\u00f3le nie s\u0142ucha” \u2013 sprzeciwili mi belgijscy dyskutanci. Sytuacja w Rosji, ich zdaniem, by\u0142a ca\u0142kowicie kontrolowana przez prezydenta Borysa Jelcyna , demokrat\u0119, cho\u0107 niedoskona\u0142ego, nie bez dziwactw i z\u0142ych nawyk\u00f3w. Ale jednak \u2013 jego w\u0142asna osoba.<\/p>\n
W tym kontek\u015bcie, jak nie przypomnie\u0107 sobie s\u0142\u00f3w Gerharda Schroedera. Kiedy jako kanclerz Niemiec po raz pierwszy spotka\u0142 si\u0119 z prezydentem Rosji W\u0142adimirem Putinem, nazwa\u0142 go „krystalicznie czystym demokrat\u0105”. To ja do tego, \u017ce kiedy zachodni politycy nazywaj\u0105 kogo\u015b w Rosji demokrat\u0105, nale\u017cy to traktowa\u0107 z pewn\u0105 doz\u0105 sceptycyzmu. Nawet do\u015b\u0107 du\u017cy udzia\u0142.<\/p>\n
Tak wi\u0119c w lutym 1994 roku prawie nikt na Zachodzie nie postrzega\u0142 Rosji jako zagro\u017cenia. Euforia spokoju, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wraz z upadkiem muru berli\u0144skiego, jeszcze nie min\u0119\u0142a. Oczywi\u015bcie istnia\u0142y pewne podejrzenia, \u017ce wojny w Naddniestrzu, Abchazji, Osetii Po\u0142udniowej itp. by\u0142y prowadzone na rozkaz Kremla za po\u015brednictwem r\u00f3\u017cnych „pe\u0142nomocnik\u00f3w”. Ale ze wzgl\u0119du na powszechn\u0105 dobr\u0105 ide\u0119 pokoju na ca\u0142ym \u015bwiecie, na takie bibeloty mo\u017cna patrze\u0107 palcami. Nawet do strzelania do rosyjskiego parlamentu czo\u0142gami jesieni\u0105 1993 roku i do zmiany konstytucji Federacji Rosyjskiej ze znacznym zwi\u0119kszeniem uprawnie\u0144 prezydenta.<\/p>\n
Tak wi\u0119c Jelcyn zawi\u00f3d\u0142 lub nie mia\u0142 czasu, aby skorzysta\u0107 z tego przyzwolenia Zachodu. Nie chcia\u0142? Jest to w\u0105tpliwe, poniewa\u017c jesieni\u0105 1994 r. rozp\u0119ta\u0142 pierwsz\u0105 wojn\u0119 czecze\u0144sk\u0105, aby zapobiec wybuchowi m\u0142odej republiki.<\/p>\n
Ale Putin zdo\u0142a\u0142 w pe\u0142ni wykorzysta\u0107 wszystkie te bonusy. Co wi\u0119cej, dodano do nich kolejny, a nawet szybki wzrost cen ropy i gazu.<\/p>\n
I nie tylko Schroeder, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 lojalnym poplecznikiem Kremla, uwa\u017ca\u0142 Putina za „krystalicznie czystego demokrat\u0119”. Tak\u0105 opini\u0119 podziela\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 przyw\u00f3dc\u00f3w czo\u0142owych kraj\u00f3w \u015bwiata. Albo szczerze wierzy\u0142em, albo autohipnoza takiej opinii. Rzeczywi\u015bcie, z takim pogl\u0105dem na rosyjskie w\u0142adze zachodni politycy \u017cyli wygodniej.<\/p>\n
Podczas wybor\u00f3w prezydenckich w 2000 roku, w wyniku kt\u00f3rych Putin sta\u0142 si\u0119 pe\u0142noprawnym panem Rosji (i pozostaje nim od 22 lat), by\u0142 nawet uwa\u017cany za pewn\u0105 „prozachodni\u0105 alternatyw\u0119” dla wstecznego by\u0142ego premiera Jewgienija Primakowa. Dlatego Zach\u00f3d faktycznie da\u0142 Putinowi swego rodzaju carte blanche na realizacj\u0119 swojej wizji reorganizacji Rosji.<\/p>\n
Bruksela i Waszyngton by\u0142y przekonane, \u017ce Rosj\u0119 mo\u017cna kontrolowa\u0107, zwi\u0105zanie go z samym sob\u0105 ekonomicznie. W tym celu wdro\u017cono niewidziane dot\u0105d megaprojekty wsp\u00f3\u0142pracy. Obejmuje to Nord Stream, uruchomienie fabryk do produkcji zachodnich samochod\u00f3w w Rosji, a nawet wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w dziedzinie przemys\u0142u obronnego. Rosja zosta\u0142a zaproszona do klubu najbardziej rozwini\u0119tych i wp\u0142ywowych pa\u0144stw, wi\u0119c G7<\/em> zamieni\u0142 si\u0119 w G8<\/em>.<\/p>\n I przez d\u0142ugi czas wydawa\u0142o si\u0119 \u015bwiatu, \u017ce ten schemat dzia\u0142a. Zachodni politycy uparcie ignorowali takie ataki kremlowskie, jak przem\u00f3wienie Putina w Monachium w 2007 roku. Postrzegali to tylko jako psot\u0119 rosyjskiego przyw\u00f3dcy, za kt\u00f3rym nie ma powa\u017cnych intencji.<\/p>\n Ponadto, aby nie opuszcza\u0107 strefy komfortu, zachodni politycy zareagowali wyj\u0105tkowo bezz\u0119bnie na naloty dywanowe w Czeczenii, rosyjsk\u0105 inwazj\u0119 w Gruzji i ograniczenie swob\u00f3d demokratycznych w samej Rosji. Zachodni „pipl” z \u0142atwo\u015bci\u0105 „chwyci\u0142” tez\u0119 Putina o „kontrolowanej demokracji”. Kreml natomiast przej\u0105\u0142 pod \u015bcis\u0142\u0105 kontrol\u0105 praktycznie wszystkie mniej lub bardziej wp\u0142ywowe media w kraju, wstrzyma\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 wp\u0142ywowych organizacji publicznych i zneutralizowa\u0142 partie opozycyjne. Jednocze\u015bnie ros\u0142a wsp\u00f3\u0142praca gospodarcza Rosji z Zachodem. Pragmatyczni politycy \u015bwiata zachodniego cieszyli si\u0119 nawet z wzmocnienia autorytaryzmu w Rosji, poniewa\u017c sytuacja ta przyczyni\u0142a si\u0119 tylko do wi\u0119zi gospodarczych, kt\u00f3re zapewnia\u0142y coraz wi\u0119ksze zyski zar\u00f3wno Rosji, jak i kontrahentom.<\/p>\n Zach\u00f3d g\u0142upio przegapi\u0142 moment, w kt\u00f3rym w okresie narastania wi\u0119zi gospodarczych jego zale\u017cno\u015b\u0107 od Rosji sta\u0142a si\u0119 zagro\u017ceniem dla bezpiecze\u0144stwa. Nawet teraz, w kontek\u015bcie wojny na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 w Ukrainie, wprowadzenia siedmiu pakiet\u00f3w antyrosyjskich sankcji, Kreml nie tylko nie czuje si\u0119 zagro\u017cony, ale szydzi z Rosji. Jak wida\u0107 w szczeg\u00f3lno\u015bci na przyk\u0142adzie turbiny dla Nord Stream, kt\u00f3r\u0105 Moskwa zmusi\u0142a Berlin do zabrania do Kanady. I czego Moskwa nie chce zaakceptowa\u0107, chocia\u017c Berlin prosi o to, ale „prosi bez szacunku”.<\/p>\n Tym samym sankcje na\u0142o\u017cone po 24 lutego s\u0105 z pewno\u015bci\u0105 bolesne dla Rosji, cho\u0107 nie na tyle dotkliwe, by zmusi\u0107 j\u0105 do natychmiastowego padni\u0119cia na kolana. Z czasem wykonaj\u0105 swoj\u0105 prac\u0119, ko\u0144cz\u0105c rosyjsk\u0105 gospodark\u0119, je\u015bli oczywi\u015bcie na Zachodzie nadal b\u0119dzie istnia\u0142 konsensus, aby zachowa\u0107 te kary i je wzmocni\u0107, a nie os\u0142abi\u0107.<\/p>\n Ryzyko utraty konsensusu istnieje i jest do\u015b\u0107 wysokie. Przede wszystkim dlatego, \u017ce nie wszyscy zachodni politycy byli tak zdeterminowani do walki jak np. Boris Johnson. Albo Mario Draghi. Ale ten, ten drugi \u2013 ju\u017c „krzywe kaczki”. Czy Putin nie pr\u00f3bowa\u0142 wytr\u0105ci\u0107 ich z klatki? Je\u015bli chodzi o Draghiego, to nie jest to nawet wersja, to udowodniony fakt. Kreml naciska\u0142 na „przyjazne” w\u0142oskie partie, takie jak Ruch 5 Gwiazd i Liga, aby zniszczy\u0142y koalicj\u0119 rz\u0105dow\u0105. Jestem niemal przekonany, \u017ce sprawa dymisji Johnsona nie oby\u0142a si\u0119 bez „r\u0119ki Kremla”. Na przyk\u0142ad rosyjscy agenci mog\u0105 wyrzuci\u0107 kompromituj\u0105cy materia\u0142, kt\u00f3ry wykopali, aby skompromitowa\u0107 brytyjskiego premiera. Mam nadziej\u0119, \u017ce z czasem dowiemy si\u0119 o tym, bo dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o wp\u0142ywie Kremla na referendum w sprawie Brexit<\/em>.<\/p>\n Dlatego Kij\u00f3w musi by\u0107 bardzo czujny i zapobiega\u0107 negatywnemu rozwojowi wydarze\u0144 w \u015bwiecie zachodnim, od kt\u00f3rych militarnego i finansowego wsparcia nie zale\u017cy ani w niewielkim stopniu, ani w mniejszym stopniu \u2013 istnienie pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego. Nasi dyplomaci musz\u0105 intensywnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z europejskimi i ameryka\u0144skimi partnerami, aby uniemo\u017cliwi\u0107 agentom Kremla danie jakiejkolwiek szansy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W lutym 1994 roku mia\u0142em szcz\u0119\u015bliw\u0105 okazj\u0119 jako cz\u0142onek delegacji „Bractwa Studenckiego” odwiedzi\u0107 belgijskie Leuven. To wspania\u0142y kampus uniwersytecki w pobli\u017cu Brukseli. Zostali\u015bmy tam zaproszeni przez dzia\u0142aczy organizacji studenckiej Katolickiego Uniwersytetu w Leuven. W\u015br\u00f3d zorganizowanych dla nas wydarze\u0144 znalaz\u0142 si\u0119 panel dyskusyjny, w kt\u00f3rym byli\u015bmy g\u0142\u00f3wnymi dyskutantami, a pytania zadawali nam zar\u00f3wno studenci i nauczyciele […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3259,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[148,174,786,128,20,11,76,13,155,29,159,175,9],"class_list":["post-3258","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-bezpieczenstwo-informacji","tag-bezpieczenstwo-ukrainy","tag-leonid-krawczuk","tag-lubko-petrenko","tag-najwazniejsze-wiadomosci","tag-rosja","tag-rosyjska-agresja","tag-rosyjskie-zbrodnie-wojenne","tag-sankcje-przeciwko-rosji","tag-stosunki-ukrainsko-rosyjskie","tag-ue","tag-wladimir-putin","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3258","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3258"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3258\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}