Na pocz\u0105tku 2024 roku zwr\u00f3cili si\u0119 do mnie polscy dziennikarze z pro\u015bb\u0105 o przewidzenie przysz\u0142ych ukrai\u0144sko-rosyjskich negocjacji w sprawie pokoju, rozejmu, a przynajmniej zawieszenia broni. Od razu powiedzia\u0142em im, \u017ce nie jestem Vang\u0105, ani nawet Nostradamusem, ale nie mog\u0142em si\u0119 powstrzyma\u0107 od „vangingu” \u2013 w ko\u0144cu pytali mnie o to moi sojusznicy. Sformu\u0142owa\u0142em wi\u0119c swoj\u0105 prognoz\u0119 mniej wi\u0119cej tak: „Rywalizacja o inicjatyw\u0119 w wojnie potrwa mniej wi\u0119cej do ko\u0144ca tego roku. Do tego czasu nie nale\u017cy liczy\u0107 na \u017cadne powa\u017cne negocjacje. No chyba, \u017ce po jednej lub po drugiej stronie pojawi si\u0119 jaki\u015b niespodziewany „\u0142ab\u0119d\u017a”.<\/p>\n
Czy Trump jest „czarnym \u0142ab\u0119dziem”?<\/strong><\/p>\n „\u0142ab\u0119d\u017a”, jak ju\u017c z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 mo\u017cemy stwierdzi\u0107, nie nadszed\u0142. Do ko\u0144ca roku pozosta\u0142 jeszcze nieco ponad miesi\u0105c, ale intuicja podpowiada mi, \u017ce w tym czasie nic si\u0119 diametralnie nie zmieni, nie zapadnie \u017cadna epokowa decyzja. Nie uwa\u017cam zwyci\u0119stwa Donalda Trumpa w wyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych za „\u0142ab\u0119dzia”, ani czarnego, ani bia\u0142ego. Co wi\u0119cej, jego inauguracja odb\u0119dzie si\u0119 dopiero pod koniec stycznia przysz\u0142ego roku. A do tego czasu nie b\u0119dzie to mia\u0142o znacz\u0105cego wp\u0142ywu na proces pokojowy. Jego obietnica zako\u0144czenia wojny „w ci\u0105gu 24 godzin”, a nawet przed obj\u0119ciem urz\u0119du, powinna by\u0107 od pocz\u0105tku ceniona jako nic innego jak wyborcza kaczka (a nie \u0142ab\u0119d\u017a).<\/p>\n Czy co\u015b si\u0119 zmieni wraz z przej\u015bciem Trumpa do Bia\u0142ego Domu? W tym miejscu opcje s\u0105 ju\u017c mo\u017cliwe. Od najgorszego, czyli zak\u0142adaj\u0105cego, \u017ce rosyjski dyktator W\u0142adimir Putin b\u0119dzie w stanie wcisn\u0105\u0107 ide\u0119 „drugiej Ja\u0142ty” w „przyjaciela” Trumpa, nazwie go „drugim Rooseveltem”. Czyli scenariusz zak\u0142ada powr\u00f3t do os\u0142awionych „stref wp\u0142yw\u00f3w” w kt\u00f3rych ka\u017cdy „w\u0142adca \u015bwiata” ma prawo robi\u0107 co tylko zechce. Nie zapomnieli\u015bmy jeszcze, jak podczas spotkania w Helsinkach w 2018 roku Trump nagle wypali\u0142, \u017ce bardziej ufa swojemu rosyjskiemu odpowiednikowi ni\u017c w\u0142asnym s\u0142u\u017cbom wywiadowczym.<\/p>\n Mo\u017ce jednak istnie\u0107 najlepszy scenariusz, w kt\u00f3rym Trump zacznie interpretowa\u0107 jego has\u0142o (a w\u0142a\u015bciwie has\u0142o Ronalda Reagana) \u2013 „Make America Great Again” \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci jako powr\u00f3t do roli g\u0142\u00f3wnego „\u015bwiatowego policjanta”, kt\u00f3ry w ich miejsce stawia aroganckich i karze \u0142ami\u0105cych globalny pok\u00f3j. Dlaczego wi\u0119c nowa administracja USA nie mia\u0142aby by\u0107 w stanie dostarczy\u0107 Ukrainie ca\u0142ej broni, kt\u00f3rej potrzebuje, aby zada\u0107 Rosji tak niszczycielski cios, \u017ce nie b\u0119dzie ona w stanie si\u0119 podnie\u015b\u0107 przez d\u0142ugi czas? Po tym Trump nie m\u00f3g\u0142 zrobi\u0107 nic innego, poniewa\u017c wieczna chwa\u0142a zwyci\u0119zcy nad „imperium z\u0142a” mia\u0142a mu zagwarantowan\u0105.<\/p>\n Dlaczego uwa\u017cam, \u017ce pierwszy, najgorszy scenariusz jest ma\u0142o prawdopodobny? Bo je\u015bli nie sam Trump, to przynajmniej m\u0105dre g\u0142owy w jego administracji jasno zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce po prostu niedopuszczalne jest dawanie Putinowi Ukrainy, kt\u00f3ra jest jednym z najbardziej wiarygodnych i \u2013 jak dowodzi dziesi\u0119\u0107 lat dzia\u0142a\u0144 wojennych, a zw\u0142aszcza prawie trzy lata po inwazji na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 \u2013 jednym z najskuteczniejszych sojusznik\u00f3w wojskowych. Ani pod wzgl\u0119dem czysto reputacji i ambicji politycznych, ani pod wzgl\u0119dem praktycznych korzy\u015bci. No w\u0142a\u015bnie, bo po co? Je\u015bli pojawi si\u0119 szansa przy niewielkim rozlewie krwi (w por\u00f3wnaniu z kampaniami afga\u0144sk\u0105, irack\u0105 i syryjsk\u0105) na utrzymanie swoich wp\u0142yw\u00f3w w strategicznie wa\u017cnym regionie, wyeliminowanie zagro\u017ce\u0144 dla sojusznik\u00f3w i wyeliminowanie g\u0142\u00f3wnego zagro\u017cenia dla globalnej architektury bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n Dlaczego uwa\u017cam, \u017ce ten najlepszy scenariusz jest ma\u0142o prawdopodobny? Bo jest zbyt mi\u0142y. Jak m\u00f3wi\u0105 sceptycy, nie ze swoim szcz\u0119\u015bciem. Co wi\u0119cej, w ekipie Trumpa, jako\u015b tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, zebra\u0142o si\u0119 zbyt wielu naszych nie\u017cyczliwych ludzi. Jedni s\u0105 obrzydliwym punktem widzenia na pomoc Ukrainie, inni strasznie boj\u0105 si\u0119 wybuchu III wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3ra ich zdaniem na pewno si\u0119 rozpocznie, je\u015bli Rosja b\u0119dzie zbyt rozdra\u017cniona, a jeszcze inni chc\u0105 po prostu przekre\u015bli\u0107 wszystko, co zrobili ich poprzednicy, tak\u017ce w dziedzinie ukrai\u0144skiej polityki.<\/p>\n Dlatego, jak powiedzia\u0142 jeden z niesystemowych ukrai\u0144skich polityk\u00f3w, b\u0119dziemy musieli znale\u017a\u0107 si\u0119 gdzie\u015b po\u015brodku. Najprawdopodobniej b\u0119dzie to zamro\u017cenie konfliktu wzd\u0142u\u017c linii styczno\u015bci. Je\u015bli Si\u0142om Zbrojnym Ukrainy uda si\u0119 do tego czasu utrzyma\u0107 przycz\u00f3\u0142ek kurski, by\u0107 mo\u017ce uda si\u0119 przeprowadzi\u0107 r\u00f3wnowa\u017cn\u0105 wymian\u0119 terytori\u00f3w. Ukraina mog\u0142aby targowa\u0107 si\u0119 o obw\u00f3d kurski, najprawdopodobniej Mierzej\u0119 Kinburnsk\u0105, kt\u00f3ra jest cz\u0119\u015bci\u0105 obwodu miko\u0142ajowskiego, a tak\u017ce odzyska\u0107 tymczasowo okupowane terytoria obwodu charkowskiego.<\/p>\n B\u0119dziemy wi\u0119c musieli pogodzi\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce terytoria ukrai\u0144skie b\u0119d\u0105 pod okupacj\u0105 rosyjsk\u0105 na czas nieokre\u015blony. Co wi\u0119cej, znajduje si\u0119 pod praktyczn\u0105 aneksj\u0105. Moskwa b\u0119dzie uwa\u017ca\u0107 je za swoje ziemie wpisane do konstytucji i dlatego b\u0119dzie prowadzi\u0107 analogiczn\u0105 polityk\u0119 w dziedzinie kultury i o\u015bwiaty, a tak\u017ce na innych swoich terytoriach. Jest smutna, gorzka, a nawet duchowo nie do zniesienia, ale to jest to, co lubi\u0105 m\u00f3wi\u0107 kremlowscy politycy: „rzeczywisto\u015b\u0107 na miejscu”. Nasze dow\u00f3dztwo wojskowe i polityczne przyzna\u0142o, \u017ce obecnie nie ma ani si\u0142, ani \u015brodk\u00f3w, aby zdeokupowa\u0107 te terytoria.<\/p>\n Jak d\u0142ugo Rosja b\u0119dzie mia\u0142a do\u015b\u0107?<\/strong><\/p>\n Je\u015bli B\u00f3g pozwoli, przynajmniej utrzyma te terytoria, kt\u00f3re s\u0105 jeszcze pod kontrol\u0105 Kijowa, a to ju\u017c jest najtrudniejsze zadanie. Wszak wojska rosyjskie wci\u0105\u017c si\u0119 naprz\u00f3d i zwi\u0119kszaj\u0105 tempo natarcia. Jak d\u0142ugo b\u0119d\u0105 trwa\u0142y? Pytania, jak m\u00f3wi\u0105, z gwiazdk\u0105. Obecnie w rosyjskiej armii jest wystarczaj\u0105co du\u017co rekrut\u00f3w, cho\u0107 konieczne jest ci\u0105g\u0142e podnoszenie ich jednorazowych wyp\u0142at i miesi\u0119cznych pensji do kwot niebotycznie wysokich dla przeci\u0119tnego Rosjanina.<\/p>\n Czy rosyjska gospodarka wytrzyma rosn\u0105ce obci\u0105\u017cenia finansowe zwi\u0105zane z wojn\u0105? To te\u017c jest do\u015b\u0107 trudne pytanie. Ostatnio stosunkowo niezale\u017cni eksperci opublikowali artyku\u0142y, w kt\u00f3rych twierdz\u0105, \u017ce Rosja jest nadal finansowo zdolna do utrzymania si\u0119 przez lata i prowadzenia wojny. Twierdz\u0105 oni, \u017ce zachodnie sankcje wyrz\u0105dzi\u0142y Rosji niewielkie lub \u017cadne znacz\u0105ce szkody, \u017ce by\u0142a ona w stanie dostosowa\u0107 si\u0119, a nawet zastosowa\u0107 \u015brodki karne na swoj\u0105 korzy\u015b\u0107.<\/p>\n Inni eksperci ekonomiczni twierdz\u0105, \u017ce Rosja nie wytrzyma d\u0142ugo, \u017ce pozytywne statystyki gospodarcze to blef i mydlenie oczu. Ale w rzeczywisto\u015bci rosyjska gospodarka jest przegrzana, kraj jest ju\u017c na skraju katastrofy spo\u0142eczno-gospodarczej. \u015awiadczy o tym wysoka realna inflacja, rekordowa stopa dyskontowa Banku Centralnego, deprecjacja rubla, ograniczanie program\u00f3w socjalnych itp.<\/p>\n Kt\u00f3ry z nich jest s\u0142uszny \u2013 dowiemy si\u0119 p\u00f3\u017aniej. Oczywi\u015bcie chcia\u0142bym, \u017ceby to drugie mia\u0142o racj\u0119…<\/p>\n