Du\u017co czasu min\u0119\u0142o od momentu, w kt\u00f3rym „katolicko-bur\u017cuazyjna reakcja” kierowana przez Watykan przesta\u0142a stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla mieszka\u0144c\u00f3w ziem ukrai\u0144skich. Teraz mo\u017cna szuka\u0107 bezsensownych konstrukt\u00f3w ideologicznych, takich jak ten powy\u017cej, w bezu\u017cytecznych ksi\u0105\u017ckach z oszuka\u0144czej epoki sowieckiej i \u015bmia\u0107 si\u0119 z ich absurdalno\u015bci. Kilkadziesi\u0105t lat temu wierzono jednak w te „marksizmy-leninizmy”, kt\u00f3re by\u0142y nie do pogodzenia z punktu widzenia logiki i do\u015bwiadczenia historycznego. Byli prowadzeni i prowadzeni. Echa tego mo\u017cna by\u0142o odnale\u017a\u0107 tak\u017ce na niepodleg\u0142ej Ukrainie. W niekt\u00f3rych miejscach dzieje si\u0119 tak nadal. Cho\u0107 rzadziej.<\/p>\n
Odeszli bezwarto\u015bciowi partyjni dziadkowie, kt\u00f3rzy zgin\u0119li cicho na zebraniach komunistycznych „kowen\u00f3w”. Byli nimi „zastraszani”. Jednym z nich jest izolacjonizm, kt\u00f3ry starali si\u0119 wpoi\u0107 \u0142atwowiernym Ukrai\u0144com. Na przyk\u0142ad twierdzenie imperialnej propagandy, \u017ce wszyscy wok\u00f3\u0142 nas \u017cycz\u0105 nam krzywdy i stanowi\u0105 zagro\u017cenie, a jedynym ratunkiem jest sojusz z Rosjanami. To tak, jakby wszystkie kontakty mieszka\u0144c\u00f3w naszych terytori\u00f3w z innymi kulturami i narodami by\u0142y wy\u0142\u0105cznie podbojem i okupacj\u0105, roszczeniem do zniszczenia nas. W rezultacie niepodleg\u0142a Ukraina od dawna by\u0142a podejrzliwa wobec cywilizowanego \u015bwiata i lawirowa\u0142a mi\u0119dzy Europ\u0105 a Rosj\u0105. Ukraina nie wypracowa\u0142a strategii trwa\u0142ego i wiarygodnego partnerstwa, sojuszy ani jasnego kursu w polityce zagranicznej. W ko\u0144cu Rosja nas zaatakowa\u0142a.<\/p>\n
Granice tre\u015bci i otch\u0142anie<\/strong><\/p>\n Z dala od \u015bwiata i na przek\u00f3r mu, poruszaj\u0105c si\u0119 po w\u0142asnej, \u015blepej uliczce \u2013 to istota ludzi, kt\u00f3rzy \u017cyli na terytorium wsp\u00f3\u0142czesnej Rosji. Tego samego nie mo\u017cna powiedzie\u0107 o mieszka\u0144cach terytorium Ukrainy. Podczas gdy oni czekali, a\u017c Piotr I otworzy dziur\u0119 w Europie, byli ludzie, kt\u00f3rzy zostali profesorami i rektorami najstarszych uniwersytet\u00f3w. W XII wieku cesarz bizantyjski (1183-1185) Andronik Komnen „odwiedzi\u0142” ksi\u0119cia galicyjskiego Jaros\u0142awa Osmomysla, kt\u00f3rego sprawy nie uk\u0142ada\u0142y si\u0119 w domu. W 1429 roku cesarz Zygmunt przyby\u0142 do \u0141ucka na zjazd monarch\u00f3w. Kontakty mi\u0119dzy lud\u017ami, kt\u00f3rzy mieszkali na terytorium wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainy, a mieszka\u0144cami innych ziem zawsze by\u0142y intensywne i owocne.<\/p>\n Szko\u0142y s\u0142owia\u0144sko-grecko-\u0142aci\u0144skie, kt\u00f3re powsta\u0142y na ziemiach dawnej Rusi, ale nie zakorzeni\u0142y si\u0119 w Moskwie, by\u0142y typowym przyk\u0142adem humanistyki. Nast\u0119pnie ziemie ukrai\u0144skie Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w zosta\u0142y obj\u0119te sieci\u0105 o\u015brodk\u00f3w wychowawczych Towarzystwa Jezusowego. Takie instytucje istnia\u0142y na ca\u0142ej przestrzeni, kt\u00f3r\u0105 obecnie nazywamy Europ\u0105. Model szkolnictwa jezuickiego wywar\u0142 wp\u0142yw na metropolit\u0119 kijowskiego, galicyjskiego i ca\u0142ej Rusi (1633-1647) Petra Mohy\u0142y, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142 w Kijowie szko\u0142\u0119. Z drugiej strony kontakty przedstawicieli Towarzystwa Jezusowego z Moskw\u0105 by\u0142y odizolowane. Mo\u017cna wspomnie\u0107 o misji Antonio Possevino (Antonio Possevino) <\/em>W latach osiemdziesi\u0105tych XV wieku nie dogadywali si\u0119 z Iwanem Gro\u017anym. Possevino opracowa\u0142 dzie\u0142o „Moskwa” (Wilno, 1586), w kt\u00f3rym opisa\u0142 wszystkie swoje okropno\u015bci zwi\u0105zane z tym, w co chrze\u015bcija\u0144stwo zosta\u0142o zamienione w Moskwie. Pisa\u0142, \u017ce droga do Moskwy wiod\u0142a przez Ru\u015b i pozostawa\u0142 w kontakcie z mo\u017cnow\u0142adcami rosyjskimi. Ostrog w szczeg\u00f3lno\u015bci. Czy rzeczywi\u015bcie wierzy\u0142 w dialog z w\u0142adcami Moskwy? Prawdopodobnie nie! To jak negocjacje z Putinem.<\/p>\n Min\u0105 lata i we Lwowie, w rodzinie Boim\u00f3w, urodzi\u0142 si\u0119 ch\u0142opiec, kt\u00f3remu nadano imi\u0119 Mychaj\u0142o. Otrzyma wspania\u0142e wykszta\u0142cenie, opanuje kilka j\u0119zyk\u00f3w i stanie si\u0119 cz\u0142onkiem Towarzystwa Jezusowego. W przededniu obwodu chmielnickiego uda si\u0119 na ziemie wsp\u00f3\u0142czesnych Indii i Chin. Wk\u0142ad Michai\u0142a Boima (Micha\u0142 Boym<\/em>, 1614-1659) w orientalizmie, kt\u00f3rego \u015bwiat jeszcze nie doceni\u0142. Mimo, \u017ce by\u0142 osob\u0105 na poziomie Marco Polo (Marco Polo<\/em>, 1254-1324) i Mateo Ricci (Matteo Ricci<\/em>, 1552-1610). Mniej znana, ale jego spu\u015bcizna nie ust\u0119puje tw\u00f3rczo\u015bci wy\u017cej wymienionych postaci: dzie\u0142om Boima, jego opisom flory i fauny, opracowaniom kulturowym i j\u0119zykoznawczym itp. Za \u017cycia Boima znany intelektualista tamtych czas\u00f3w, Athanasius Kircher (Atanazy Kircher<\/em>, 1602-1680), a my musimy jeszcze doj\u015b\u0107 do pe\u0142nego „odkrycia” tej figury.<\/p>\n W\u0142asni „obcy” i czyi\u015b „przyjaciele”<\/strong><\/p>\n Podobnych przyk\u0142ad\u00f3w jest wiele. Co wa\u017cniejsze, \u015bwiadcz\u0105 one o blisko\u015bci i zrozumieniu mi\u0119dzy lud\u017ami, kt\u00f3rzy \u017cyli na ziemiach Ukrainy, a mieszka\u0144cami ka\u017cdego innego zak\u0105tka tego, co nazywamy Europ\u0105. Przestrze\u0144 ta charakteryzowa\u0142a si\u0119 w miar\u0119 identycznym systemem edukacji, a warto\u015bci nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 zbytnio od siebie. Wykszta\u0142ceni ludzie czytali te same teksty, a ich uwaga skupia\u0142a si\u0119 na tym samym kr\u0119gu autorytatywnych my\u015blicieli. Budowali w podobnym stylu, ubierali si\u0119 w ten sam spos\u00f3b i przestrzegali podobnej etykiety i norm. Oddychali\u015bmy miejskim powietrzem, kt\u00f3re czyni\u0142o nas wolnymi. Pomimo lokalnej specyfiki, og\u00f3lne trendy nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 zbytnio zbytnio, a ludzie dogadywali si\u0119 ze sob\u0105. Tradycyjnie istnia\u0142a jedna przestrze\u0144 kulturowa.<\/p>\n Z drugiej strony mieszka\u0144cy, kt\u00f3rzy przez d\u0142ugi czas zamieszkiwali ziemie dzisiejszej Ukrainy, byli oddzieleni od siebie „mur” z przestrzeni\u0105 zwan\u0105 Moskw\u0105. „Mur” jest kulturowy, bo w Moskwie nie znali prawa magdeburskiego, humanizmu, reformacji, itp. R\u00f3wnie\u017c „mur” ma charakter j\u0119zykowy i dyplomatyczny. Hetman Bohdan Chmielnicki potrzebowa\u0142 t\u0142umacza, aby zrozumie\u0107 Moskali Moskali. W wizji struktury pa\u0144stwa i w tradycjach politycznych istnieje przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy elitami w tych obszarach. Naturalnie, kontakty mi\u0119dzy, powiedzmy, Rusi\u0105 a Moskw\u0105 by\u0142y powolne a\u017c do po\u0142owy XVII wieku. To s\u0105 r\u00f3\u017cne \u015bwiaty. Oczywiste r\u00f3\u017cnice dostrzegali „my” i „oni”.<\/p>\n W pierwszej po\u0142owie XVII wieku Guillaume de Beauplan (Guillaume de Beauplan<\/em>, 1600-1673\/1685). Francuski in\u017cynier, kt\u00f3ry budowa\u0142 tu fortyfikacje i pa\u0142ace. Beauplan zapozna\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z \u017cyciem miejscowej ludno\u015bci, histori\u0105 i geografi\u0105 regionu. Pozostawi\u0142 po sobie cenne opisy i mapy \u00f3wczesnych ziem ukrai\u0144skich. Szczeg\u00f3lnie cenne s\u0105 informacje na temat oznaczania przestrzeni w jego pracach. Nawet tytu\u0142 pracy „Opis Ukrainy…”. Ukraina Beauplana, czyli kilka wojew\u00f3dztw Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w, rozci\u0105ga si\u0119 „od granic Moskwy do granic Siedmiogrodu”.<\/p>\n Jeszcze ciekawiej jest z ojcem Janem (\u017buchowiczem) (Jan \u017buchowicz)<\/em> z Towarzystwa Jezusowego. Zajmowa\u0142 wysokie stanowiska w strukturach zakonu jezuit\u00f3w i jest autorem dzie\u0142 ikonicznych. Najcenniejsza „Relacja…” (Relatio de caedibus patrum ac fratrum S.I. in provincia Poloniae<\/em>, 1665). Jest to opis o\u015brodk\u00f3w jezuickich w latach Chmielnickiego: straty, morderstwa, ocena wysi\u0142ku wymaganego do wznowienia dzia\u0142alno\u015bci itp. Pojawiaj\u0105 si\u0119 informacje o relacjach mi\u0119dzy przedstawicielami r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144, ciekawe podej\u015bcie do oznaczania przestrzeni i opowiadania historii. Ksi\u0105dz Zuchowicz pisze o „Roksolanii”\/”Rusi” jako o cz\u0119\u015bci Kr\u00f3lestwa Polskiego. Region ten obejmuje Podole, Podlasie, Polesie, Wo\u0142y\u0144 i inne terytoria, a tak\u017ce Ukrain\u0119 w ramach wojew\u00f3dztw kijowskiego, brac\u0142awskiego i czernihowskiego. Jezuita lokalizuje t\u0119 „Ru\u015b” mi\u0119dzy Sanem a granicami Moskwy, mi\u0119dzy granicami W\u0119gier i Litwy.<\/p>\n Ta pr\u00f3bka nie jest reprezentatywna. W tekstach mo\u017cna jednak odnale\u017a\u0107 pewien wzorzec dotycz\u0105cy zagranicznego in\u017cyniera, kt\u00f3ry przyby\u0142 na nasze ziemie, a tak\u017ce mnicha, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 tu wi\u0119kszo\u015b\u0107 swojego \u017cycia. Obaj pisz\u0105 o granicy, granicy, kt\u00f3ra oddziela\u0142a Rosj\u0119 od Moskwy w XVII wieku. Do tej geograficznej i politycznej granicy nale\u017cy oczywi\u015bcie doda\u0107 metaforyczny \u00abmur\u00bb, kt\u00f3ry istnia\u0142 mi\u0119dzy mieszka\u0144cami tych terytori\u00f3w \u2013 w sensie kulturowym i ideologicznym.<\/p>\n Obraz \u015bwiata rosyjskiego propagandysty<\/strong><\/p>\n Bez wzgl\u0119du na to, co radzieccy i rosyjscy propagandy\u015bci wymy\u015blili na temat wsp\u00f3lnej kolebki i bratnich narod\u00f3w, ludzie, kt\u00f3rzy \u017cyli na terytorium wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainy i Rosji, zanim znale\u017ali si\u0119 w ramach tego samego imperium, mieli wi\u0119cej r\u00f3\u017cnic. \u017bycie pod r\u00f3\u017cnymi w\u0142adcami, w r\u00f3\u017cnych formacjach pa\u0144stwowych, \u015brodowiskach kulturowych i ideologicznych. Jedno\u015b\u0107 czy wsp\u00f3lna przestrze\u0144 nie wchodz\u0105 w rachub\u0119. Nie by\u0142o i nie mog\u0142o by\u0107 trwa\u0142ego pragnienia i heroicznej walki o zjednoczenie tych terytori\u00f3w. Jest to sztucznie narzucone. Pomys\u0142, \u017ce Ukrai\u0144cy nie s\u0105 nikomu potrzebni, \u015bwiat jest nam obcy, a wszyscy dooko\u0142a my\u015bl\u0105 o podziale naszych ziem i ich aneksji, jest r\u00f3wnie\u017c sprzeczny z kontekstem historycznym. Takie podej\u015bcie jest promocj\u0105 szkodliwego izolacjonizmu.<\/p>\n Jest to korzystne dla Rosji i jej propagandyst\u00f3w, ale nie dla Ukrainy. Okazuje si\u0119, \u017ce na przestrzeni dziej\u00f3w Polacy i W\u0119grzy, a za nimi Watykan, „chcieli” nas pojma\u0107. W okresie poprzedzaj\u0105cym wydarzenia zwi\u0105zane z rewolucj\u0105 godno\u015bci i rosyjsk\u0105 inwazj\u0105 w Ukrain\u0119 w 2014 r. panowa\u0142o przekonanie, \u017ce wrogiem jest NATO, wspierane przez Ameryk\u0119. Ani Watykan, ani Stany Zjednoczone nie zaatakowa\u0142y Ukrainy. Rosja, kt\u00f3ra w zagmatwanym obrazie \u015bwiata imperialnych i sowieckich propagandyst\u00f3w jest niemal naszym jedynym przyjacielem i sojusznikiem, teraz drapie\u017cnie i ob\u0142udnie, zupe\u0142nie bezkarnie, zabija Ukrai\u0144c\u00f3w i dewastuje nasz kraj. C\u00f3\u017c, jakich innych dowod\u00f3w brakuje, aby zrozumie\u0107, kto czerpie korzy\u015bci z podsycania wiary Ukrai\u0144c\u00f3w w izolacjonizm? Izolacjonizm, kt\u00f3ry w praktyce okaza\u0142 si\u0119 nie tylko szkodliwy, ale i morderczy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Du\u017co czasu min\u0119\u0142o od momentu, w kt\u00f3rym „katolicko-bur\u017cuazyjna reakcja” kierowana przez Watykan przesta\u0142a stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla mieszka\u0144c\u00f3w ziem ukrai\u0144skich. Teraz mo\u017cna szuka\u0107 bezsensownych konstrukt\u00f3w ideologicznych, takich jak ten powy\u017cej, w bezu\u017cytecznych ksi\u0105\u017ckach z oszuka\u0144czej epoki sowieckiej i \u015bmia\u0107 si\u0119 z ich absurdalno\u015bci. Kilkadziesi\u0105t lat temu wierzono jednak w te „marksizmy-leninizmy”, kt\u00f3re by\u0142y nie do pogodzenia […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28206,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[3493,106,258,11,9],"class_list":["post-28291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-glowne-aktualnosci","tag-historia-ukrainy","tag-nato","tag-rosja","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28291"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28291\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28206"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}