{"id":26750,"date":"2024-06-20T19:00:02","date_gmt":"2024-06-20T17:00:02","guid":{"rendered":"https:\/\/razvedka.info\/pl\/2024-06-tej-wojny-mozna-bylo-uniknac-wywiad-z-historykiem-jaroslawem-hrycakiem\/"},"modified":"2024-06-20T19:00:02","modified_gmt":"2024-06-20T17:00:02","slug":"tej-wojny-mozna-bylo-uniknac-wywiad-z-historykiem-jaroslawem-hrycakiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/2024-06-tej-wojny-mozna-bylo-uniknac-wywiad-z-historykiem-jaroslawem-hrycakiem\/","title":{"rendered":"Tej wojny mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107. Wywiad z historykiem Jaros\u0142awem Hrycakiem"},"content":{"rendered":"

Putin ju\u017c skaza\u0142 Rosj\u0119 na status pariasa na wiele lat, ale jednocze\u015bnie chce wymaza\u0107 Ukrain\u0119 z mapy \u015bwiata \u2013 m\u00f3wi w rozmowie z nami jeden z najbardziej znanych historyk\u00f3w w Ukrainie, intelektualista publiczny, profesor Ukrai\u0144skiego Uniwersytetu Katolickiego Jaros\u0142aw Hrycak. Co oznaczaj\u0105 historyczne t\u0142o obecnej wojny rosyjsko-ukrai\u0144skiej, czy uda si\u0119 je rozstrzygn\u0105\u0107, czy ta wojna by\u0142a nieunikniona i ostatecznie jak przezwyci\u0119\u017cy\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 przeczytaj odpowiedzi na te pytania w tym wywiadzie. <\/em><\/p>\n

\u2013 Bior\u0105c pod uwag\u0119 historyczne (pseudohistoryczne) artyku\u0142y Putina przed inwazj\u0105 na du\u017c\u0105 skal\u0119 i jego „historyczn\u0105” wypraw\u0119 w celu wyja\u015bnienia przyczyn wojny w wywiadzie z Tuckerem Carlsonem, czy mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce obecna wojna jest \u017cywym przyk\u0142adem wojny z t\u0142em historycznym?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Powiem wi\u0119cej: w du\u017cej mierze jest to wojna o przesz\u0142o\u015b\u0107. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 argument\u00f3w Putina uzasadniaj\u0105cych jego agresj\u0119 ma charakter historyczny. Za tym wszystkim kryje si\u0119 pewna strategia, kt\u00f3r\u0105 nazywam „cofaniem si\u0119 w czasie”. T\u0119 strategi\u0119 widzimy r\u00f3wnie\u017c u Trumpa, Orb\u00e1na i innych populist\u00f3w. Jej g\u0142\u00f3wn\u0105 tez\u0105 jest to, \u017ce dawno, dawno temu by\u0142y z\u0142ote czasy \u2013 trzeba do nich wr\u00f3ci\u0107. St\u0105d: uczy\u0144my Ameryk\u0119 znowu wielk\u0105!, „Podnie\u015bmy Rosj\u0119 z kolan” itp.<\/p>\n

Nie da si\u0119 cofn\u0105\u0107 w czasie. Zbyt wiele wysi\u0142ku wymaga pozostawienie rzeczy takimi, jakimi s\u0105 teraz. C\u00f3\u017c mo\u017cemy powiedzie\u0107 o przesz\u0142o\u015bci?!<\/p>\n

Cofanie si\u0119 w czasie jest nie tylko bezcelowe, ale i szkodliwe. Putin ju\u017c skaza\u0142 Rosj\u0119 na status pariasa na nadchodz\u0105ce lata. K\u0142opot dla nas polega na tym, \u017ce on nie tylko chce pozbawi\u0107 Ukrain\u0119 przysz\u0142o\u015bci, ale chce j\u0105 wymaza\u0107 z mapy \u015bwiata ju\u017c teraz.<\/p>\n

\u2013 Ile\u017c to razy w dziejach ludzko\u015bci historia (przepraszam za tautologi\u0119) by\u0142a taka sobie casus belli<\/em>?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Pierwszy przyk\u0142ad, kt\u00f3ry przychodzi mi do g\u0142owy: wojna francusko-pruska. Niemcy wyprowadzili j\u0105 poza Alzacj\u0119 i Lotaryngi\u0119, dwie francuskie prowincje, kt\u00f3re niegdy\u015b by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 \u015awi\u0119tego Cesarstwa Rzymskiego narodu niemieckiego. Analogicznie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Donbas i Krym to z punktu widzenia Kremla rosyjska Alzacja i Lotaryngia.<\/p>\n

Przypomnijmy sobie wojn\u0119 Mussoliniego z Etiopi\u0105, kt\u00f3ra niegdy\u015b by\u0142a koloni\u0105 Cesarstwa Rzymskiego.<\/p>\n

W szerszym kontek\u015bcie pozamilitarnym przyk\u0142adem jest pierwszy rozbi\u00f3r Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w \u2013 Maria Teresa zaanektowa\u0142a ziemie dawnego ksi\u0119stwa halicko-wo\u0142y\u0144skiego, gdy\u017c nale\u017ca\u0142y one niegdy\u015b do korony petersburskiej. Stefana, a poniewa\u017c dzier\u017cy\u0142a t\u0119 koron\u0119, mia\u0142a prawo do jej dziedzictwa.<\/p>\n

Putin zachowuje si\u0119 jak monarcha z przesz\u0142o\u015bci. Stosuje histori\u0119 w polityce. We wsp\u00f3\u0142czesnej geopolityce europejskiej argument historyczny nie jest uznawany. Istnieje zrozumienie, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 granic jest historycznie sprzeczna, ale nie mo\u017cna ich przesun\u0105\u0107. Bo je\u015bli naruszysz jedn\u0105 granic\u0119, wszystkie inne b\u0119d\u0105 zagro\u017cone.<\/p>\n

Niezale\u017cnie od tego, co m\u00f3wimy o UE i bez wzgl\u0119du na to, jak sceptyczni mo\u017cemy by\u0107 wobec niej, jedno jest niezaprzeczalne: w dzisiejszej zjednoczonej Europie nie mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 wojny mi\u0119dzy Francj\u0105 a Niemcami lub jakimikolwiek dwoma s\u0105siednimi pa\u0144stwami. Przypomn\u0119, \u017ce do II wojny \u015bwiatowej Europa by\u0142a jednym z najbardziej wojowniczych kontynent\u00f3w.<\/p>\n

Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, niebezpiecznie jest odnosi\u0107 histori\u0119 do wsp\u00f3\u0142czesnej polityki, a agresja militarna Rosji w Ukrain\u0119 pokazuje to po raz kolejny.<\/p>\n

Je\u015bli jest to konflikt o t\u0142o historycznym, to czy mo\u017cna go w og\u00f3le rozwi\u0105za\u0107 bez rozwi\u0105zywania sprzeczno\u015bci historycznych?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Przytocz\u0119 przyk\u0142ad Francji i Niemiec. Spierali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c o to, kto jest spadkobierc\u0105 imperium Karola Wielkiego. Ale po wojnie mieli do\u015b\u0107 rozumu i woli, by si\u0119 pogodzi\u0107, zawrze\u0107 traktat stalowo-w\u0119glowy, do kt\u00f3rego przyst\u0105pi\u0142y kraje Beneluksu i W\u0142ochy \u2013 i to sta\u0142o si\u0119 podstaw\u0105 przysz\u0142ej UE. W zwi\u0105zku z tym Karol Wielki jest obecnie uznawany nie za ojca ani Francji, ani Niemiec, ale zjednoczonej Europy.<\/p>\n

Ale warunkiem pojednania by\u0142o: nazistowskie Niemcy musz\u0105 przegra\u0107 wojn\u0119, Hitler musi zosta\u0107 zniszczony. Oznacza to, \u017ce to nie przesz\u0142o\u015b\u0107 definiowa\u0142a tera\u017aniejszo\u015b\u0107, ale potrzeby tera\u017aniejszo\u015bci wymaga\u0142y wykorzystania przesz\u0142o\u015bci jako narz\u0119dzia pokoju.<\/p>\n

\u2013 Ukraina tak naprawd\u0119 cofn\u0119\u0142a si\u0119 o 100 lat. Ponownie musi broni\u0107 prawa do swojej suwerenno\u015bci. Ale teraz, w przeciwie\u0144stwie do czas\u00f3w Petlury i Pietruszewicza, mamy poparcie pot\u0119\u017cnego sojuszu zjednoczonych sojusznik\u00f3w. Czy zgadzasz si\u0119 z t\u0105 tez\u0105? <\/strong><\/p>\n

\u2013 Nie tylko si\u0119 z tym zgadzam, ale od lat powtarzam t\u0119 tez\u0119: g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 pora\u017cki ukrai\u0144skiej walki wyzwole\u0144czej by\u0142 brak wsparcia geopolitycznego dla Ukrainy. Kontekst geopolityczny jest kluczowy dla Ukrainy jako kraju na krytycznym i wra\u017cliwym pograniczu geopolitycznym.<\/p>\n

Trzeba nam o tym ca\u0142y czas przypomina\u0107, bo my, Ukrai\u0144cy, mamy czasem z\u0142udzenia: „nie p\u00f3jdziemy na Zach\u00f3d, tylko swoj\u0105 drog\u0105” albo „w\u0142asnymi r\u0119kami wywalczymy niepodleg\u0142o\u015b\u0107”. Jak \u017cartowali krytycy tej tezy: „Mo\u017cesz powiesi\u0107 si\u0119 tylko na ich r\u0119kach”.<\/p>\n

\u2013 Czy s\u0142ysza\u0142 Pan jakie\u015b reakcje koleg\u00f3w historyk\u00f3w ze Stan\u00f3w Zjednoczonych na „\u0107wiczenia historyczne” Putina?<\/strong><\/p>\n

Opr\u00f3cz Timothy’ego Snydera, robi to ca\u0142y czas Stephen Kotkin, a tak\u017ce brytyjscy historycy, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c pracuj\u0105 w Stanach Zjednoczonych \u2013 Niall Ferguson i Timothy G. Ash \u2013 ogranicz\u0119 si\u0119 do najbardziej znanych nazwisk. No i oczywi\u015bcie Serhij P\u0142ochiej i spora grupa ameryka\u0144skich historyk\u00f3w ukrai\u0144skiego pochodzenia.<\/p>\n

\u2013 Teraz \u017cartuj\u0105 tak gorzko, \u017ce ka\u017cdy Hucu\u0142 na wy\u017cynach wiedzia\u0142, \u017ce pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej dojdzie do wojny z Rosjanami. Czy podziela Pan tez\u0119, \u017ce ta wojna by\u0142a nieunikniona?<\/strong><\/p>\n

\u2013Nie, ja nie. Wojny tej mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107, gdyby po wojnie rosyjsko-gruzi\u0144skiej w 2008 r. czy aneksji Krymu w 2014 r. Zach\u00f3d zaj\u0105\u0142 twarde stanowisko wobec Putina. Plany Kremla dotycz\u0105ce wojny z Ukrain\u0105 zosta\u0142y opracowane pod koniec 2008 roku i gdyby Zach\u00f3d wyznaczy\u0142 wtedy Putinowi wyra\u017ane czerwone linie, my\u015bl\u0119, \u017ce do aneksji Krymu by nie dosz\u0142o. Nie twierdz\u0119, \u017ce Rosjanie go nie popieraj\u0105, ani \u017ce nie dojdzie do eskalacji stosunk\u00f3w mi\u0119dzy Moskw\u0105 a Kijowem. Mia\u0142aby, ale mia\u0142aby charakter zimnej wojny, kt\u00f3ra od czasu do czasu prowadzi\u0142aby do wojny gazowej lub celnej. Putin zamieni\u0142 t\u0119 wojn\u0119 w gor\u0105c\u0105 faz\u0119, poniewa\u017c wierzy\u0142 w s\u0142abo\u015b\u0107 Zachodu.<\/p>\n

\u2013 W jednym z poprzednich wywiad\u00f3w opowiada\u0142 si\u0119 Pan za „scenariuszem niemieckim”. Niekt\u00f3rzy wci\u0105\u017c m\u00f3wi\u0105 o „scenariuszu korea\u0144skim”, czyli mo\u017cliwo\u015bci zamro\u017cenia dzia\u0142a\u0144 wojennych na linii bie\u017c\u0105cej konfrontacji. Ale czy nie s\u0105dzi Pan, \u017ce obecna sytuacja znacz\u0105co r\u00f3\u017cni si\u0119 od tej w Niemczech czy Korei? W obu przypadkach reszta Korei czy Niemiec nie zosta\u0142a zaanektowana ani przez ZSRR, ani przez Chiny, ale pozosta\u0142a formalnie suwerennymi pa\u0144stwami. Pozwoli\u0142o to Niemcom zjednoczy\u0107 si\u0119 wiele lat p\u00f3\u017aniej. A w Korei taka szansa teoretycznie jeszcze istnieje. W przypadku Ukrainy niestety taka opcja nie jest przewidziana, poniewa\u017c Rosja nie tylko zaanektowa\u0142a okupowane terytoria, ale zapisa\u0142a t\u0119 aneksj\u0119 w konstytucji. <\/strong><\/p>\n

\u2013 Ka\u017cde historyczne por\u00f3wnanie jest kiepskie. Konieczne jest zrozumienie, w jakim stopniu dzia\u0142aj\u0105, a w jakim nie.<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o twoj\u0105 uwag\u0119, nie s\u0105dz\u0119, aby by\u0142a a\u017c tak znacz\u0105ca. Nawet w swoich ograniczonych granicach Ukraina pozosta\u0142aby suwerennym pa\u0144stwem. Chodzi o co\u015b innego: o to, by zyska\u0107 na czasie, by stworzy\u0107 szanse dla Ukrainy. To jest plan B. Nie oznacza to, \u017ce porzucamy plan A \u2013 przywr\u00f3cenie integralno\u015bci terytorialnej Ukrainy. Ale dop\u00f3ki nie dojdzie do punktu zwrotnego w wojnie, plan ten wydaje si\u0119 odleg\u0142\u0105 perspektyw\u0105.<\/p>\n

\u2013 Nie s\u0105dzi pan, \u017ce Putin wywr\u00f3ci\u0142 do g\u00f3ry nogami swoje nowe „pokojowe” propozycje, jak to si\u0119 m\u00f3wi? Oznacza to, \u017ce nie pozostawi\u0142 miejsca na przynajmniej jakie\u015b porozumienia rozejmowe. <\/strong><\/p>\n

\u2013 Nie widz\u0119 powodu, \u017ceby Putin chcia\u0142 usi\u0105\u015b\u0107 do sto\u0142u negocjacyjnego. Mo\u017ce to zrobi\u0107 tylko wtedy, gdy zostanie do tego zmuszony. A teraz je\u017adzi konno.<\/p>\n

Rozejm z Rosj\u0105 nie b\u0119dzie pokojem tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo Putin b\u0119dzie u w\u0142adzy. Stworzy\u0142 absolutny pion w\u0142adzy. S\u0142abo\u015bci\u0105 wertyku jest to, \u017ce sam musi podejmowa\u0107 decyzje w tysi\u0105cach spraw. Szanse na pope\u0142nienie b\u0142\u0119du s\u0105 bardzo wysokie. Kiedy czarne \u0142ab\u0119dzie lataj\u0105 ca\u0142ymi stadami, utrzymanie si\u0119 na koniu jest trudne, prawie niemo\u017cliwe.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie to wszystko spekulacje. Wychodz\u0119 jednak z za\u0142o\u017cenia, \u017ce ta wojna trwa od d\u0142u\u017cszego czasu i \u017ce jeste\u015bmy teraz w jej \u015brodku, a nie na ko\u0144cu. Sytuacja mo\u017ce si\u0119 zmienia\u0107 z dnia na dzie\u0144. Najwa\u017cniejsze dla nas jest przetrwanie pomimo wszystkich zmian. Jak pisa\u0142 Iwan Franka, „na przek\u00f3r ro\u017cnie, na przek\u00f3r falom, p\u0142ywa\u0107”.<\/p>\n

\u2013 Ostatnio s\u0142ysz\u0119 od pana do\u015b\u0107 pesymistyczne wypowiedzi na temat wojny rosyjsko-ukrai\u0144skiej. Czy ostatnie wydarzenia, a w szczeg\u00f3lno\u015bci Szczyt Pokoju, nie doda\u0142y Panu optymizmu?<\/strong><\/p>\n

„Nie pozwalam sobie na depresj\u0119 czy entuzjazm. Jako historyk, opieraj\u0105c si\u0119 na logice wojny na wyczerpanie, widz\u0119, \u017ce w obecnych okoliczno\u015bciach \u2013 kiedy pomoc Zachodu przychodzi p\u00f3\u017ano i za ma\u0142o, a Ukraina coraz bardziej wyczerpuje swoje zasoby, a wielu Ukrai\u0144c\u00f3w udaje, \u017ce wojna ich nie dotyczy \u2013 w takich okoliczno\u015bciach zmierzamy ku kl\u0119sce.<\/p>\n

Niech B\u00f3g broni, \u017ceby\u015b nie umie\u015bci\u0142 tych moich s\u0142\u00f3w w tytule. Chc\u0119 was tylko ostrzec przed niebezpiecze\u0144stwem. Nadal uwa\u017cam, \u017ce zar\u00f3wno Ukraina, jak i Zach\u00f3d maj\u0105 przewag\u0119. Przede wszystkim s\u0105 to zalety poziomego i pionowego, relatywnie rzecz bior\u0105c, pszczo\u0142y kontra nied\u017awiedzie.<\/p>\n

Szczyt Pokojowy nie by\u0142 wydarzeniem, kt\u00f3re odwr\u00f3ci\u0142o losy wojny. Dla mnie wa\u017cniejszy jest jeszcze jeden fakt: ostatnie wybory do Parlamentu Europejskiego nie stanowi\u0142y zagro\u017cenia dla kursu UE na rzecz Ukrainy. Tutaj sytuacja wygl\u0105da stabilnie jeszcze przez kilka lat.<\/p>\n

\u2013 Niedawno we Lwowie odby\u0142o si\u0119 forum rosyjskiej opozycji. Spotka\u0142 si\u0119 z du\u017c\u0105 krytyk\u0105, zw\u0142aszcza ze strony patriotycznych \u015brodowisk ukrai\u0144skich. A jak, Pana zdaniem, nale\u017cy traktowa\u0107 „dobrych Rosjan” \u2013 pozytywnie, neutralnie, wrogo? A jakie s\u0105 kryteria klasyfikacji kt\u00f3regokolwiek z Rosjan jako „dobrego”? <\/strong><\/p>\n

\u2013 Mam jedno kryterium: kiedy uznaj\u0105, \u017ce Donbas i Krym to Ukraina. W deklaracji berli\u0144skiejPierwszymi punktami demokratycznej opozycji w 2023 r. s\u0105 uznanie zbrodniczego charakteru wojny, \u017c\u0105danie wycofania wojsk rosyjskich z Ukrainy i przywr\u00f3cenie granic Rosji z 1991 r. Deklaracj\u0119 podpisa\u0142o 30 tys. os\u00f3b. Rosjanie. Uwa\u017cam je za mniej lub bardziej dobre.<\/p>\n

To oczywi\u015bcie nie usprawiedliwia rosyjskiej opozycji, dlaczego zachowuje si\u0119 tak, jak si\u0119 zachowuje. Ale pogl\u0105d, \u017ce ca\u0142a rosyjska opozycja jest imperialna, nie jest prawdziwy. Na przyk\u0142ad FBK Nawalnego jest proimperialna, ale nie grupa Kasparowa.<\/p>\n

\u2013 Jak skutecznie Ukrai\u0144com udaje si\u0119 przezwyci\u0119\u017cy\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107? Bo wci\u0105\u017c wydaje si\u0119, \u017ce przesz\u0142o\u015b\u0107 trzyma nas mocno za nogi. <\/strong><\/p>\n

„Przesz\u0142o\u015b\u0107 jest i b\u0119dzie z nami. Chodzi o zmniejszenie skutk\u00f3w dzia\u0142ania dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych „je\u017ad\u017ac\u00f3w przesz\u0142o\u015bci”: przemocy i ub\u00f3stwa. S\u0105 norm\u0105 w historii \u015bwiata. Ale po II wojnie \u015bwiatowej by\u0142y kraje, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 przezwyci\u0119\u017cy\u0107 te normy. Najpierw by\u0142y to kraje Zachodu, potem azjatyckie tygrysy, po upadku komunizmu \u2013 kraje ba\u0142tyckie i Europa \u015arodkowa. Ukraina nie do\u0142\u0105czy\u0142a do nich, poniewa\u017c w pierwszych dekadach niepodleg\u0142o\u015bci ani elita, ani wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa nie by\u0142y gotowe na radykalne zmiany. Potrzeba by\u0142o czasu, aby warunki si\u0119 rozwin\u0119\u0142y. Oba Majdany pokaza\u0142y, \u017ce takie warunki istniej\u0105, wi\u0119c przed wojn\u0105 nie by\u0142o zasadniczych powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych Ukraina nie mog\u0142aby do\u0142\u0105czy\u0107 do Zachodu. Od pocz\u0105tku wojny Rosja pr\u00f3buje si\u0142\u0105 przywr\u00f3ci\u0107 nas do przesz\u0142o\u015bci, do przemocy i biedy. Co wi\u0119cej, Rosja jest teraz nasz\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 musimy przezwyci\u0119\u017cy\u0107.<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w, kt\u00f3rym si\u0119 to uda\u0142o, do\u015bwiadczy\u0142a w przesz\u0142o\u015bci czego\u015b podobnego, czego do\u015bwiadcza Ukraina teraz, w ci\u0105gu pierwszych trzydziestu lat swojej niepodleg\u0142o\u015bci. Mam na my\u015bli przed\u0142u\u017caj\u0105cy si\u0119 okres rewolucji i wojen. Poniewa\u017c przesz\u0142o\u015b\u0107 jest tak uporczywa, nie wydaje si\u0119, aby mo\u017cna j\u0105 by\u0142o przezwyci\u0119\u017cy\u0107 w spos\u00f3b pokojowy.<\/p>\n

Dlatego ci\u0105gle powtarzam: wojna to katastrofa, ale te\u017c szansa. I musimy wykorzysta\u0107 t\u0119 szans\u0119, bo nie mamy innego wyj\u015bcia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Putin ju\u017c skaza\u0142 Rosj\u0119 na status pariasa na wiele lat, ale jednocze\u015bnie chce wymaza\u0107 Ukrain\u0119 z mapy \u015bwiata \u2013 m\u00f3wi w rozmowie z nami jeden z najbardziej znanych historyk\u00f3w w Ukrainie, intelektualista publiczny, profesor Ukrai\u0144skiego Uniwersytetu Katolickiego Jaros\u0142aw Hrycak. Co oznaczaj\u0105 historyczne t\u0142o obecnej wojny rosyjsko-ukrai\u0144skiej, czy uda si\u0119 je rozstrzygn\u0105\u0107, czy ta wojna by\u0142a […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26751,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1645,106,3452,128,11,175,9],"class_list":["post-26750","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-glowne-wiadomosci","tag-historia-ukrainy","tag-jaroslaw-hryczak","tag-lubko-petrenko","tag-rosja","tag-wladimir-putin","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26750","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26750"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26750\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}