Wojna trwa, a g\u0142\u00f3wnymi wydarzeniami dla Ukrainy, Rosji i \u015bwiata s\u0105 oczywi\u015bcie wydarzenia na teatrze dzia\u0142a\u0144. I to jest absolutnie logiczne. Ale opr\u00f3cz g\u0142\u00f3wnego zagadnienia w porz\u0105dku obrad s\u0105 inne, mniejsze, bardziej drugorz\u0119dne (przynajmniej na razie), ale nie mniej interesuj\u0105ce. I nie mniej wa\u017cne \u2013 w d\u0142u\u017cszej perspektywie.<\/p>\n
Na przyk\u0142ad \u017cycie pod okupacj\u0105. Zw\u0142aszcza w cz\u0119\u015bci terytori\u00f3w okupowanych, kt\u00f3re Rosjanie zaj\u0119li nie w 2014 r. prawie bez walki (Krym) lub z walk\u0105 (Donbas), ale przez do\u015b\u0107 d\u0142ugi czas i przy ca\u0142kowicie pozytywnej reakcji ludno\u015bci, przynajmniej tej ludno\u015bci, kt\u00f3ra dobrowolnie pozosta\u0142a pod okupacj\u0105 i przej\u0119\u0142a kontrol\u0119 po 24 lutego 2022 r.<\/p>\n
Jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z was, znam ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 teraz na terytoriach okupowanych. A stamt\u0105d, ze swojej chwilowej bezczasowo\u015bci, okresowo si\u0119 kontaktuj\u0105. Opowiadanie r\u00f3\u017cnych historii o \u017cyciu pod „nowym rz\u0105dem”. Opowiem te\u017c o jednym przypadku, kt\u00f3ry wydarzy\u0142 si\u0119 niedawno w mie\u015bcie na po\u0142udniu Ukrainy.<\/p>\n
Zwyk\u0142e miasto, kt\u00f3rych jest wiele, od dw\u00f3ch lat znajduje si\u0119 pod kontrol\u0105 rosyjskiej armii i FSB. A g\u0142\u00f3wni bohaterowie to zwykli, jeszcze do\u015b\u0107 m\u0142odzi ludzie. Wa\u017cne jest to, \u017ce czas\u00f3w okupacji sowieckiej praktycznie nie doczekali, z wyj\u0105tkiem bardzo wczesnego, przedszkolnego dzieci\u0144stwa. W rzeczywisto\u015bci g\u0142\u00f3wnym bohaterem jest cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nie popiera\u0142 okupacji, nie przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do kolaborant\u00f3w i nie otrzyma\u0142 nawet rosyjskiego paszportu. (Chocia\u017c, w przeciwie\u0144stwie do nieszcz\u0119snej Ani Lorak, kt\u00f3ra jest zmuszona z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek w Moskwie, czekanie na decyzj\u0119 to bu\u0142ka z mas\u0142em.)<\/p>\n
Owszem, na terytoriach okupowanych zdarzaj\u0105 si\u0119 podobne sytuacje \u2013 i wcale nie s\u0105 rzadko\u015bci\u0105. Zw\u0142aszcza, je\u015bli nie s\u0105 to emeryci, renci\u015bci, ale osoby w wieku, w kt\u00f3rym nie ubiegaj\u0105 si\u0119 jeszcze o wyp\u0142at\u0119 emerytury (dlatego paszport w zasadzie nie jest szczeg\u00f3lnie potrzebny). By\u0142 wi\u0119c cz\u0142owiek, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 dla siebie, jako\u015b zarabia\u0142 na \u017cycie, mia\u0142 jaki\u015b zwi\u0105zek. I ten zwi\u0105zek go zrujnowa\u0142 \u2013 na szcz\u0119\u015bcie nie w dos\u0142ownym tego s\u0142owa znaczeniu. Bo dziewczyna, kt\u00f3rej nasz bohater opowiada\u0142 o swoim stosunku do okupant\u00f3w i okupacji, nie wymy\u015bli\u0142a nic lepszego ni\u017c donosicielstwo na swojego ch\u0142opaka w tamtejszej „administracji”.<\/p>\n
Historia zako\u0144czy\u0142a si\u0119 (a przynajmniej ja chc\u0119 wierzy\u0107, \u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0142a) „tylko” pobiciem proukrai\u0144skiego Ukrai\u0144ca. Kto teraz na wszelki wypadek sporz\u0105dzi rosyjskie dokumenty i ucieknie z okupacji, by wraz z nimi wyzwoli\u0107 terytorium Ukrainy. Co, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, wielu ludzi robi nawet bez \u017cadnych donos\u00f3w i bicia w tych miastach i wsiach. Przynajmniej liczba og\u0142osze\u0144 w lokalnej opinii publicznej o przeniesieniu do jedynego otwartego przej\u015bcia granicznego mi\u0119dzy Ukrain\u0105 a Rosj\u0105 wi\u0119cej ni\u017c wyra\u017anie na to wskazuje. Ale nie m\u00f3wimy o g\u0142\u00f3wnej bohaterce tej historii, ale o „bohaterce”.<\/p>\n
Wci\u0105\u017c do\u015b\u0107 m\u0142ody cz\u0142owiek. Nie widzia\u0142em sowieckiego \u017cycia w ca\u0142ej jego ohydnej pe\u0142ni. Nie \u017cy\u0142em, nie czu\u0142em, nie mam tej strasznej pami\u0119ci. Ale, prosz\u0119 zauwa\u017cy\u0107, bardzo szybko „zaaklimatyzowa\u0142a si\u0119” do nowych warunk\u00f3w (by\u0107 mo\u017ce pod wp\u0142ywem starszego pokolenia, kt\u00f3re po prostu ma t\u0119 pami\u0119\u0107) \u2013 i postanowi\u0142a zagra\u0107 w „pawi mr\u00f3z”.<\/p>\n
To, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w na okupowanych terytoriach do\u0142\u0105czy\u0142a do kolaborant\u00f3w, nie jest dla nikogo tajemnic\u0105. Oczywi\u015bcie korzy\u015bci finansowe i inne s\u0105 tutaj oczywiste \u2013 „winda spo\u0142eczna”, tak mo\u017ce by\u0107. Ale w tym przypadku w rzeczywisto\u015bci nie ma bezpo\u015bredniej korzy\u015bci. Co wi\u0119cej, dziewczyna narazi\u0142a osob\u0119, z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142a jaki\u015b zwi\u0105zek, na uderzenia rosyjskich but\u00f3w.<\/p>\n
Dla przeci\u0119tnego Ukrai\u0144ca, po 30 latach wolnego \u017cycia, takie zachowanie jest dzikie i prawie niezrozumia\u0142e. Oczywi\u015bcie, barbarzy\u0144stwo nie ma tu formy czynu \u2013 denuncjacja jest daleka od najgorszego grzechu i zbrodni. W 1994 r. w Rwandzie, afryka\u0144skim kraju, nastolatki Tutsi trzyma\u0142y za nogi swoje matki, gdy zosta\u0142y zgwa\u0142cone przez m\u0119\u017cczyzn Hutu w g\u0142o\u015bnym ludob\u00f3jstwie. A czasami same gwa\u0142ci\u0142y swoje matki. Ale, oczywi\u015bcie, sta\u0142o si\u0119 to pod gro\u017ab\u0105 co najmniej \u015bmierci (dlaczego nazwa\u0142em \u015bmier\u0107 w tej historii „co najmniej”, przeczytajcie lub pos\u0142uchajcie w odpowiednich materia\u0142ach internetowych, nie chc\u0119 Was po raz kolejny straszy\u0107). A tu \u2013 cz\u0142owiek sam, dobrowolnie, bez nacisk\u00f3w ze strony okupacyjnej administracji, wzi\u0105\u0142 i zadenuncjowa\u0142 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry nie by\u0142 mu obcy…<\/p>\n
Niemal przez ca\u0142y czas pe\u0142noskalowej wojny \u2013 przynajmniej po wyzwoleniu obwodu kijowskiego i innych p\u00f3\u0142nocnych region\u00f3w Ukrainy \u2013 w ukrai\u0144skiej przestrzeni informacyjnej kr\u0105\u017cy\u0142y my\u015bli o tym, kiedy i w jaki spos\u00f3b zostan\u0105 wyzwolone okupowane terytoria Wschodu i Po\u0142udnia. Dyskutowane s\u0105 r\u00f3\u017cne opcje, r\u00f3\u017cne formaty \u2013 dyplomatyczny, wojskowy. I prawie nikt nie rozmawia z miejscow\u0105 ludno\u015bci\u0105 o tym, co robi\u0107 po wyzwoleniu.<\/p>\n
Ale ten problem jest znacznie powa\u017cniejszy, ni\u017c si\u0119 wydaje na pierwszy rzut oka. Przyk\u0142ady Niemiec wymownie to potwierdzaj\u0105. Po pierwsze, jest to historia „Vessi” i „Ossi”, kt\u00f3re wci\u0105\u017c \u2013 trzy dekady po znikni\u0119ciu NRD, Stasi i muru berli\u0144skiego \u2013 s\u0105 powa\u017cnie r\u00f3\u017cne, pocz\u0105wszy od sukces\u00f3w skrajnej prawicy i ww wyborach w pi\u0119ciu „nowych landach” Niemiec.<\/p>\n
Po drugie, i ukrai\u0144scy uchod\u017acy ju\u017c si\u0119 z tym zmierzyli, historia tych „repatriant\u00f3w” pochodzenia niemieckiego, kt\u00f3rzy wyjechali do Niemiec ze Zwi\u0105zku Radzieckiego i przez 20-30 lat mieszkali w historycznej ojczy\u017anie swoich dalekich przodk\u00f3w. Ale, jak si\u0119 okaza\u0142o po 24.02.22, nadal \u017cyj\u0105 z Putinem w g\u0142owach i atakuj\u0105 Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\n
Mo\u017cemy oczywi\u015bcie powiedzie\u0107, \u017ce w\u0142adze niemieckie nie zaj\u0119\u0142y si\u0119 zbytnio t\u0105 kwesti\u0105. Ale w tym te\u017c tkwi sedno problemu, bo w Niemczech przynajmniej pomy\u015blna sytuacja gospodarcza (kt\u00f3ra, jak naiwnie my\u015bleli zachodni politycy lat 90., z Billem Clintonem na czele, automatycznie wci\u0105gnie Rosj\u0119 i Rosjan w cywilizacj\u0119) jest znacznie lepsza ni\u017c nasza, nawet przed wojn\u0105. A sytuacja, w kt\u00f3rej osoby, kt\u00f3re teraz otrzymuj\u0105 dwie emerytury \u2013 legaln\u0105 ukrai\u0144sk\u0105 i rosyjsk\u0105 okupanta \u2013 automatycznie strac\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swoich dochod\u00f3w i by\u0107 mo\u017ce znajd\u0105 si\u0119 w trudnej sytuacji materialnej na powojennej Ukrainie, nie wr\u00f3\u017cy dobrze nastrojom mieszka\u0144c\u00f3w wyzwolonych teren\u00f3w.<\/p>\n
Ludzie, kt\u00f3rzy po 30 latach wolnego tak szybko w\u015blizgn\u0119li si\u0119 w sowiecki model zachowania, kt\u00f3rzy \u0142atwo „donosz\u0105” na swoich bliskich okupantom \u2013 to jest problem, kt\u00f3ry Ukraina musi jeszcze rozwi\u0105za\u0107. I warto si\u0119 do tego wcze\u015bniej przygotowa\u0107. Tak, aby ten problem nie sta\u0142 si\u0119, jak sama wojna, przykr\u0105 niespodziank\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wojna trwa, a g\u0142\u00f3wnymi wydarzeniami dla Ukrainy, Rosji i \u015bwiata s\u0105 oczywi\u015bcie wydarzenia na teatrze dzia\u0142a\u0144. I to jest absolutnie logiczne. Ale opr\u00f3cz g\u0142\u00f3wnego zagadnienia w porz\u0105dku obrad s\u0105 inne, mniejsze, bardziej drugorz\u0119dne (przynajmniej na razie), ale nie mniej interesuj\u0105ce. I nie mniej wa\u017cne \u2013 w d\u0142u\u017cszej perspektywie. Na przyk\u0142ad \u017cycie pod okupacj\u0105. Zw\u0142aszcza w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26161,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1645,11,9,75,824],"class_list":["post-26160","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-glowne-wiadomosci","tag-rosja","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska","tag-zawod","tag-zbrodnie-wojenne-rosji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26160","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26160"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26160\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}