Oto nadchodzi ten dzie\u0144, na kt\u00f3ry niekt\u00f3rzy czekali, a niekt\u00f3rzy si\u0119 bali. Dzie\u0144 pi\u0105tej rocznicy zaprzysi\u0119\u017cenia prezydenta Wo\u0142odymyra Ze\u0142enskiego. Dzie\u0144, w kt\u00f3rym zdaniem cz\u0119\u015bci ukrai\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa nic nie powinno si\u0119 wydarzy\u0107, dzie\u0144, w kt\u00f3rym, zdaniem innej cz\u0119\u015bci tego samego spo\u0142ecze\u0144stwa, Ze\u0142enski powinien opu\u015bci\u0107 sw\u00f3j gabinet przy ul. Bankowej i przej\u015b\u0107 na polityczn\u0105 emerytur\u0119. (Albo do wi\u0119zienia \u2013 tu zdania tej cz\u0119\u015bci s\u0105 r\u00f3\u017cne, ale nie m\u00f3wimy teraz o takich szczeg\u00f3\u0142ach, wystarczy g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d.)<\/p>\n
Tak, rzeczywi\u015bcie, dok\u0142adnie pi\u0119\u0107 lat temu urz\u0105d obj\u0105\u0142 obecny szef pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego. Tak wi\u0119c, zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym ustawodawstwem, prezydent Ukrainy jest wybierany na pi\u0119cioletni\u0105 kadencj\u0119. Ale min\u0119\u0142o pi\u0119\u0107 lat \u2013 i nikt nie wie, co dalej. Bo nawet Konstytucja, kt\u00f3ra ma regulowa\u0107 t\u0119 kwesti\u0119, te\u017c tego nie wie.<\/p>\n
To znaczy, oczywi\u015bcie, mo\u017cna skierowa\u0107 t\u0119 kwesti\u0119 do Ustawy Zasadniczej. Ale faktem jest, \u017ce najpierw, w artykule 103, powie wam, \u017ce „Prezydent Ukrainy jest wybierany przez obywateli Ukrainy na podstawie powszechnych, r\u00f3wnych i bezpo\u015brednich wybor\u00f3w tajnych na okres pi\u0119ciu lat”. (W tym momencie ci, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce Ze\u0142enski powinien jako\u015b odej\u015b\u0107 z urz\u0119du, powinni krzycze\u0107 „Urrra!”. A nast\u0119pnie, w art. 108, Konstytucja stanowi, \u017ce „Prezydent Ukrainy wykonuje swoje uprawnienia do czasu obj\u0119cia urz\u0119du przez nowo wybranego Prezydenta Ukrainy”. (Teraz, z okrzykiem „Co wam powiedzieli\u015bmy!”, zwolennicy kontynuacji rz\u0105d\u00f3w Ze\u0142enskiego powinni wtargn\u0105\u0107 na czat, dop\u00f3ki nie nadejdzie odpowiedni moment).<\/p>\n
G\u0142\u00f3wny wniosek z ca\u0142ej tej historii jest taki, \u017ce mamy \u017ale napisan\u0105 Konstytucj\u0119. Szkoda. Tak, pomimo pi\u0119knych s\u0142\u00f3w w pierwszym rozdziale, s\u0105 to:<\/p>\n
\u2013 nosicielem suwerenno\u015bci i jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em w\u0142adzy w Ukrainie jest nar\u00f3d;<\/p>\n
\u2013 nikt nie mo\u017ce uzurpowa\u0107 sobie w\u0142adzy pa\u0144stwowej;<\/p>\n
\u2013 Zasada praworz\u0105dno\u015bci jest uznawana i stosowana w Ukrainie.<\/p>\n
A nawet moim ulubionym jest „cz\u0142owiek, jego \u017cycie i zdrowie, honor i godno\u015b\u0107, nietykalno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo s\u0105 uznawane w Ukrainie za najwy\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105”.<\/p>\n
Jednak po przeczytaniu tego wszystkiego, tych wszystkich linijek z Ustawy Zasadniczej Pa\u0144stwa Ukrai\u0144skiego, nie mo\u017cemy uzyska\u0107 odpowiedzi na pozornie elementarne pytanie. Ze\u0142enski po 20.05.2024 \u2013 prezydent, p.o. prezydenta czy kto? A kto ma wykonywa\u0107 swoje obowi\u0105zki po tej dacie \u2013 on sam, Stefanczuk czy kto\u015b inny? I, co najwa\u017cniejsze, na jakiej podstawie mia\u0142oby si\u0119 to wszystko odbywa\u0107?<\/p>\n
\u2026 I w tym momencie przypomnia\u0142em sobie dzie\u0144, a dok\u0142adniej poranek 28 czerwca 1996 roku. Kiedy Rada Najwy\u017csza drugiego zwo\u0142ania po nieprzespanej nocy przyj\u0119\u0142a Konstytucj\u0119 Ukrainy. Jakie to by\u0142y emocje, jaki patos w wyst\u0119pie ustawodawc\u00f3w, „ojc\u00f3w Konstytucji”. W\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cni\u0142bym dw\u00f3ch \u2013 Mychaj\u0142o Syrot\u0119 (by\u0142 te\u017c przewodnicz\u0105cym Komisji ds. rewizji i zatwierdzenia projektu Konstytucji Ukrainy w 1998 roku) i O\u0142eksandra Moroza.<\/p>\n
A teraz, prawie 28 lat p\u00f3\u017aniej, ta sowiecka metoda robienia wszystkiego w trybie awaryjnym, w ostatniej chwili \u2013 ca\u0142a Ukraina idzie bokiem. Cho\u0107by dlatego, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3ra jest przekonana, \u017ce Ze\u0142enski nie powinien ju\u017c by\u0107 prezydentem po 20 maja, jest bardzo \u0142akomym k\u0105skiem dla rosyjskich manipulator\u00f3w internetowych. Jak tylko mo\u017cesz rozpali\u0107 kolejny po\u017car w ukrai\u0144skich sieciach spo\u0142eczno\u015bciowych.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie nikt nie m\u00f3g\u0142 wtedy pomy\u015ble\u0107, \u017ce w 1996 roku Ukraina b\u0119dzie w stanie wojny z Rosj\u0105, \u017ce w kraju zostanie wprowadzony stan wojenny i nie b\u0119dzie mowy o \u017cadnych wyborach. (Chocia\u017c, dlaczego nie m\u00f3g\u0142? Rok 1996 to bardzo \u015bwie\u017ce wspomnienie, z jednej strony, pierwszej wojny czecze\u0144skiej, a z drugiej strony meszkowizmu na Krymie. Ludzie my\u015bl\u0105cy strategicznie \u2013 o ile w \u00f3wczesnym rz\u0105dzie ukrai\u0144skim byli jacy\u015b \u2013 powinni byli po\u0142\u0105czy\u0107 te dwa wydarzenia, dodaj\u0105c do tego Flot\u0119 Czarnomorsk\u0105 Federacji Rosyjskiej na terytorium ukrai\u0144skiego Krymu i brak ukrai\u0144sko-rosyjskiego traktatu o uznaniu integralno\u015bci terytorialnej i nienaruszalno\u015bci granic…)<\/p>\n
Ale faktem jest, \u017ce prawa s\u0105 pisane z my\u015bl\u0105 o szczeg\u00f3lnych sytuacjach. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, ten zestaw narz\u0119dzi zosta\u0142 wymy\u015blony w\u0142a\u015bnie po to, aby rozwi\u0105zywa\u0107 problemy, kt\u00f3rych nie mo\u017cna rozwi\u0105za\u0107 w \u017caden inny spos\u00f3b. A \u017ceby wszystkie strony danego problemu nie mia\u0142y w\u0142asnej prawdy, musi istnie\u0107 jasna i jednoznaczna interpretacja prawna tego problemu.<\/p>\n
Jak, powiedzmy, w Konstytucji Stan\u00f3w Zjednoczonych. Gdzie do 1947 r. nie by\u0142o wzmianki o tym, \u017ce ta sama osoba nie mo\u017ce by\u0107 wybrana na prezydenta wi\u0119cej ni\u017c dwa razy. Jakikolwiek. Przez ca\u0142e poprzednie tysi\u0105c pi\u0119\u0107set lat idea ta by\u0142a \u015bci\u015ble przestrzegana przez wszystkie si\u0142y polityczne w Stanach Zjednoczonych. A\u017c do 1940 roku, kiedy Franklin Delano Roosevelt zosta\u0142 wybrany na prezydenta po raz trzeci. A w 1944 r. \u2013 po raz czwarty.<\/p>\n
A zaraz po \u015bmierci Roosevelta (czyli zmianie w\u0142a\u015bciciela Bia\u0142ego Domu) w Kongresie powsta\u0142a 22. poprawka do konstytucji \u2013 i ju\u017c w 1947 roku, jeszcze przed ko\u0144cem pierwszej kadencji prezydenckiej urz\u0119duj\u0105cego w\u00f3wczas prezydenta Harry’ego Trumana, zosta\u0142a przeg\u0142osowana. Co wi\u0119cej, sam Truman mia\u0142 okazj\u0119(a) By\u0107 wybranym po raz trzeci, ale zrzec si\u0119 tego prawa.<\/p>\n
C\u00f3\u017c, powiecie, \u017ce nawet w Stanach Zjednoczonych tego nie widzieli. Ale przede wszystkim nie do nas nale\u017cy czynienie wyrzut\u00f3w im \u2013 tym, kt\u00f3rzy od ponad 150 lat trzymaj\u0105 si\u0119 niepisanej regu\u0142y. Co wi\u0119cej, niekt\u00f3rzy prezydenci chcieli ubiega\u0107 si\u0119 o trzeci\u0105 kadencj\u0119, nie jest tajemnic\u0105 \u2013 ale \u017caden z nich nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na ten krok. Por\u00f3wnajmy to z tym samym Morozem, kt\u00f3ry w 2006 r. porzuci\u0142 ca\u0142y kraj dla stanowiska nawet nie prezydenta, a jedynie przewodnicz\u0105cego Rady Najwy\u017cszej (w sytuacji, gdy praktycznie nic nie decydowa\u0142a), zdradzaj\u0105c nowe umowy koalicyjne.<\/p>\n
Po drugie, Konstytucja Ukrainy zosta\u0142a napisana w 1996 roku, a nie w 1787 roku. Amerykanie po prostu nie mieli na czym polega\u0107. A Ukrai\u0144cy mieli wzorce do na\u015bladowania. Ale wybrali najgorsz\u0105 z nich \u2013 sowieck\u0105 konstytucj\u0119 (lub jej ukrai\u0144ski klon).<\/p>\n
Ale Konstytucja ZSRR nie mia\u0142a \u017cadnego znaczenia, bo nikt nie zamierza\u0142 jej przestrzega\u0107, a faktyczny system w\u0142adzy funkcjonowa\u0142 poza ramami Ustawy Zasadniczej ZSRR. Bo to, co by\u0142o tam napisane w konstytucji Stalina, a potem Bre\u017cniewa, nie mia\u0142o \u017cadnego znaczenia. I w ukrai\u0144skich realiach tak jest.<\/p>\n
A teraz doszli\u015bmy do momentu, dnia, w kt\u00f3rym Konstytucja zademonstrowa\u0142a ca\u0142\u0105 swoj\u0105 bezsilno\u015b\u0107. Tak wielka (mo\u017cna by nawet rzec „majestatyczna”), \u017ce nawet Trybuna\u0142 Konstytucyjny ca\u0142kowicie milczy w tej sprawie.<\/p>\n
Nie, oczywi\u015bcie, Ze\u0142enski b\u0119dzie nadal pracowa\u0142 jako prezydent i nikt \u2013 ani jego sympatycy, ani zwolennicy \u2013 nie mo\u017ce od tego uciec. Ale pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej wojna si\u0119 sko\u0144czy. Przynajmniej stan wojenny zostanie zniesiony. Odb\u0119d\u0105 si\u0119 nowe wybory. Ukraina otrzyma nowy parlament. Kt\u00f3ry powinien poradzi\u0107 sobie z tym oburzeniem, kt\u00f3re tak pi\u0119knie deklaruje „prawo Ukrai\u0144c\u00f3w do wszystkiego na \u015bwiecie”, ale nie mo\u017ce rozstrzygn\u0105\u0107 elementarnej kwestii \u2013 na dzie\u0144 dzisiejszy w Ukrainie jest prezydent, czy nie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Oto nadchodzi ten dzie\u0144, na kt\u00f3ry niekt\u00f3rzy czekali, a niekt\u00f3rzy si\u0119 bali. Dzie\u0144 pi\u0105tej rocznicy zaprzysi\u0119\u017cenia prezydenta Wo\u0142odymyra Ze\u0142enskiego. Dzie\u0144, w kt\u00f3rym zdaniem cz\u0119\u015bci ukrai\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa nic nie powinno si\u0119 wydarzy\u0107, dzie\u0144, w kt\u00f3rym, zdaniem innej cz\u0119\u015bci tego samego spo\u0142ecze\u0144stwa, Ze\u0142enski powinien opu\u015bci\u0107 sw\u00f3j gabinet przy ul. Bankowej i przej\u015b\u0107 na polityczn\u0105 emerytur\u0119. (Albo do […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25930,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1645,2201,489,3352,11,9,176,2491],"class_list":["post-25929","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-glowne-wiadomosci","tag-konstytucja-ukrainy","tag-leonid-kuczma","tag-oleksandr-moroz","tag-rosja","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska","tag-wolodymyr-zelenski","tag-wybory-prezydenta-ukrainy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25929"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25929\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25930"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}