Szukanie jakich\u015b trend\u00f3w czy wzorc\u00f3w w historii jest zadaniem nie tylko niewdzi\u0119cznym, ale tak\u017ce metodologicznie b\u0142\u0119dnym. Tak wi\u0119c w XIX wieku, analogicznie do nauk przyrodniczych, pozytywi\u015bci zacz\u0119li interpretowa\u0107 histori\u0119 jako pe\u0142n\u0105 z g\u00f3ry zaprogramowanych praw, kt\u00f3re pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej doprowadz\u0105 do z g\u00f3ry ustalonego scenariusza. Jednak wsp\u00f3\u0142cze\u015bni historycy (przynajmniej ci, kt\u00f3rzy nie uczestnicz\u0105 w dyskursie pozytywistycznym) b\u0119d\u0105 m\u00f3wi\u0107 raczej o zbiegu okoliczno\u015bci ni\u017c o pewno\u015bci. A jednym z takich zbieg\u00f3w okoliczno\u015bci jest to, \u017ce luty w ci\u0105gu ostatniego stulecia w historii Ukrainy jest zar\u00f3wno miesi\u0105cem naszych osi\u0105gni\u0119\u0107, jak i niepokoj\u00f3w, je\u015bli w og\u00f3le tragedii.<\/p>\n
Chocia\u017c wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 zach\u0119caj\u0105co. Ukrai\u0144cy byli jednymi z pierwszych, kt\u00f3rzy przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do dyplomatycznego zako\u0144czenia I wojny \u015bwiatowej \u2013 przynajmniej na froncie wschodnim. 9 lutego 1918 r. w Brze\u015bciu delegaci nowo proklamowanej niepodleg\u0142ej Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej podpisali traktat pokojowy z przedstawicielami Poczw\u00f3rnego Przymierza.<\/p>\n
Sam fakt zawarcia dokumentu Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej jako niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa by\u0142 sukcesem, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce przedstawiciele bolszewik\u00f3w, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c byli w tym czasie w Brze\u015bciu, odwo\u0142ywali si\u0119 do faktu, \u017ce byli w\u015br\u00f3d nich delegaci z „prawdziwego” rz\u0105du ukrai\u0144skiego \u2013 cho\u0107 w odmianie sowieckiej, a dzie\u0144 wcze\u015bniej oddzia\u0142y bolszewickie zaj\u0119\u0142y Kij\u00f3w, a rz\u0105d UPR zosta\u0142 zmuszony do przeniesienia swojej siedziby do \u017bytomierza.<\/p>\n
A zgodnie z samymi warunkami, opr\u00f3cz Dniepru na terytorium Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej mia\u0142 obejmowa\u0107 obw\u00f3d cho\u0142mski z Podlasiem, cho\u0107 Galicja i Bukowina pozosta\u0142yby cz\u0119\u015bci\u0105 Austro-W\u0119gier \u2013 jednak z obietnicami statusu odr\u0119bnej ziemi koronnej. Ze swej strony UPR przej\u0119\u0142a odpowiedzialno\u015b\u0107 za dostawy pasz i produkt\u00f3w przemys\u0142owych do pa\u0144stw centralnych. Ale chyba najwa\u017cniejsze w tych warunkach by\u0142o to, \u017ce traktat sta\u0142 si\u0119 podstaw\u0105 do utrwalenia w porozumieniu z 3 marca 1918 r., podpisanym przez Poczw\u00f3rne Przymierze z bolszewikami, \u017c\u0105dania uznania przez nich rz\u0105du UPR i natychmiastowego wycofania armii bolszewickiej z ziem ukrai\u0144skich. Niestety, efekt porozumie\u0144 by\u0142 kr\u00f3tkotrwa\u0142y \u2013 ju\u017c w kwietniu 1918 r. sama Rada Centralna straci\u0142a w\u0142adz\u0119, a potem nast\u0105pi\u0142a kl\u0119ska Poczw\u00f3rnego Przymierza w I wojnie \u015bwiatowej, wojna „wszyscy ze wszystkimi” na terytorium Ukrainy, a w szczeg\u00f3lno\u015bci wewn\u0119trzna konfrontacja ukrai\u0144ska mi\u0119dzy zwolennikami Paw\u0142a Skoropadskiego i zwolennikami Dyrektoriatu Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej a atamanszczyn\u0105, „machnowcami”, „bia\u0142ymi”, „czerwonymi”… A potem, wiecie, jak to wszystko si\u0119 sko\u0144czy\u0142o i trwa\u0142o do 1991 roku…<\/p>\n
Przynajmniej by\u0142 op\u00f3r! W lutym tego samego roku, ju\u017c w 1929 r., powsta\u0142a w Wiedniu Organizacja Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w. U jego pocz\u0105tk\u00f3w znajdowali si\u0119 byli funkcjonariusze ukrai\u0144skiego ruchu wyzwole\u0144czego, na czele kt\u00f3rego sta\u0142 Jewhen Konowalec. A po jego tragicznej \u015bmierci na czele OUN stan\u0105\u0142 jego wieloletni kolega z czas\u00f3w rewolucji, Andrij Melnyk.<\/p>\n
I cho\u0107 z powodu wewn\u0119trznych perypetii i oskar\u017ce\u0144 Melnyka o niezdecydowanie i cz\u0119\u015bciow\u0105 inercj\u0119 ze strony m\u0142odszego skrzyd\u0142a Organizacji, na czele kt\u00f3rego stan\u0105\u0142 Bandera (w lutym 1940 r. w Krakowie og\u0142oszono utworzenie Kierownictwa Rewolucyjnego), to wysi\u0142ki OUN w momencie koniecznej konsolidacji uleg\u0142y rozproszeniu (a obie frakcje walczy\u0142y niekiedy mi\u0119dzy sob\u0105 w taki spos\u00f3b, \u017ce nie \u017cyczy\u0142oby si\u0119 wrogowi), OUN (i „Melnykici”, i „banderowcy”) pozostawa\u0142 wa\u017cnym czynnikiem w walce o suwerenne pa\u0144stwo ukrai\u0144skie (czyli zjednoczone, a nie tylko galicyjskie czy naddnieprza\u0144skie!) zar\u00f3wno w okresie mi\u0119dzywojennym, jak i w czasie II wojny \u015bwiatowej (zar\u00f3wno przeciwko nazistom, z r\u0105k kt\u00f3rych w lutym 1942 r. w Kijowie i ZSRR zgin\u0119\u0142a aktywna dzia\u0142aczka OUN O\u0142ena Teliha), jak i w okresie powojennym. Wszak w drugiej po\u0142owie XX wieku by\u0142 to jeden z tych, jak by\u015bmy dzi\u015b powiedzieli, „hub\u00f3w”, kt\u00f3re utrzymywa\u0142y komunikacj\u0119 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi o\u015brodkami spo\u0142eczno\u015bci ukrai\u0144skiej. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest ju\u017c na emigracji.<\/p>\n
A na Zakarpaciu luty to czas proces\u00f3w pa\u0144stwotw\u00f3rczych. 12 lutego 1939 r. odby\u0142y si\u0119 tam wybory do Soim Ukrainy Zakarpackiej. Jest to cia\u0142o ustawodawcze \u00f3wczesnej autonomii, kt\u00f3re 15 marca 1939 r. zatwierdzi proklamacj\u0119 suwerenno\u015bci pa\u0144stwowej Ukrainy Karpackiej, wybierze Augustyna Wo\u0142oszyna na prezydenta nowego pa\u0144stwa, utworzy rz\u0105d pod przewodnictwem premiera Juliana Rewaja, przewodnicz\u0105cego parlamentu Augustina Stefana i przyjmie ustawy konstytucyjne, kt\u00f3re po\u0142o\u017c\u0105 podwaliny pod now\u0105 pa\u0144stwowo\u015b\u0107 ukrai\u0144sk\u0105 \u2013 po raz pierwszy przywr\u00f3con\u0105 po przegranej dwie dekady wcze\u015bniej rewolucji ukrai\u0144skiej. I, niestety, kr\u00f3tkotrwa\u0142e.<\/p>\n
Tymczasem luty, a zw\u0142aszcza jego druga po\u0142owa, mimowolnie przywo\u0142uje dalekie od najlepszych wspomnie\u0144. Mimowolnie przychodz\u0105 mi na my\u015bl krwawe starcia w pobli\u017cu Rady Najwy\u017cszej Ukrainy, Parku Maryjskiego, Parku Hruszewskiego, mimowolnie pr\u00f3by szturmu na Majdan. Gaz \u0142zawi\u0105cy. Granaty og\u0142uszaj\u0105ce. Pa\u0142ki. Strza\u0142y. Snajper\u00f3w. Hotel „Ukraina”. Materia\u0142 filmowy z cia\u0142ami poleg\u0142ych Bohater\u00f3w Niebia\u0144skiej Setki u\u0142o\u017conymi obok siebie. Uczczenie ich pami\u0119ci na Majdanie, kt\u00f3ry nie bez powodu nazywany jest Niepodleg\u0142o\u015bci\u0105. „Kaczka p\u0142ywa” w wykonaniu Pikardijczyk\u00f3w.<\/p>\n
To pierwsze „zielone ludziki” na Krymie, kt\u00f3re po raz pierwszy pojawi\u0142y si\u0119 tam bez insygni\u00f3w 20 lutego 2014 r. i zacz\u0119\u0142y przygotowywa\u0107 si\u0119 do nielegalnego zaj\u0119cia wyspy si\u0142\u0105, kt\u00f3remu towarzyszy\u0142a blokada lokalnych w\u0142adz i jednostek wojskowych, a zako\u0144czy\u0142o si\u0119 pseudoreferendum w sprawie przy\u0142\u0105czenia Krymu i Sewastopola do Federacji Rosyjskiej, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 pod gro\u017ab\u0105 u\u017cycia broni 16 marca 2014 r.<\/p>\n
A tak\u017ce \u2013 eksplozje od atak\u00f3w rakietowych i nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 syreny przeciwlotnicze w ten szary p\u00f3\u017any zimowy poranek 24 lutego, wszyscy wiedz\u0105, w kt\u00f3rym roku. Kilka nieprzespanych nocy. Sta\u0142y monitoring wiadomo\u015bci z frontu i spod Kijowa. Wiaty piwniczne. Niepewno\u015b\u0107 co do tego, co stanie si\u0119 jutro ze stolic\u0105 i ca\u0142\u0105 Ukrain\u0105.<\/p>\n
Nie bez powodu jednak m\u00f3wi si\u0119, \u017ce najciemniejszy czas jest przed \u015bwitem. Wtedy, w 2014 roku, by\u0107 mo\u017ce nawet 20 lutego, kiedy liczba zabitych demonstrant\u00f3w zbli\u017ca\u0142a si\u0119 do stu, trudno by\u0142o sobie wyobrazi\u0107, \u017ce ten pozornie monolityczny kleptokratyczny re\u017cim Janukowycza upadnie z dnia na dzie\u0144. Nagle okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ju\u017c planuje ucieczk\u0119. \u017be ju\u017c wtedy te z\u0142ote bochenki, obrazy cringe i starodruki zrabowane wcze\u015bniej z narodowego dziedzictwa kulturowego by\u0142y spakowane do wyjazdu (nie zd\u0105\u017cy\u0142 jednak zabra\u0107 ich wszystkich ze sob\u0105). A wczoraj, jak si\u0119 wydaje, deputowani ludowi lojalni wobec Partii Region\u00f3w ustawili si\u0119 w kolejce po o\u015bwiadczenia o odej\u015bciu z politycznej si\u0142y. I Rewolucja Godno\u015bci zwyci\u0119\u017cy\u0142a. Niestety, nie oby\u0142o si\u0119 bez krwawych prze\u017cy\u0107.<\/p>\n
I nawet po lutym 2022 r. marzec przyni\u00f3s\u0142 zdecydowane odparcie Si\u0142 Obronnych Ukrainy. W rezultacie wr\u00f3g wycofa\u0142 si\u0119 ze stolicy Ukrainy, a tak\u017ce opu\u015bci\u0142 obwody kijowski, czernihowski i sumski. A potem by\u0142y operacje na wyspie Zmiinyi, S\u0142obo\u017ca\u0144skim i Chersoniu. Chocia\u017c, niew\u0105tpliwie, to, co widzia\u0142em na terenach wyzwolonych od rosyjskiego okupanta, od Buczy po Izium, mrozi mi krew w \u017cy\u0142ach…<\/p>\n
Tegoroczny luty r\u00f3wnie\u017c obfituje w niepokoje. Od rozwa\u017ca\u0144 o tym, czy wymiana Naczelnego Wodza Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy w jaki\u015b spos\u00f3b znacz\u0105co zmieni sytuacj\u0119 na froncie, po my\u015blenie o tym, co w og\u00f3le stanie si\u0119 z tym samym frontem. Czy na pewno nie ma konfliktu mi\u0119dzy Ze\u0142enskim a Za\u0142u\u017cnym, a je\u015bli tak, to do czego mo\u017ce on doprowadzi\u0107 wewn\u0105trz pa\u0144stwa? A co stanie si\u0119 z finansowaniem Ukrainy na tle spor\u00f3w w Kongresie USA?<\/p>\n
Na tym tle pytania typu: „co Elon Musk m\u00f3wi\u0142 o Federacji Rosyjskiej?”, „jak wr\u00f3g zacz\u0105\u0142 teraz korzysta\u0107 ze Starlinka?”, a nawet fakt, \u017ce Putin tradycyjnie (i innowacyjnie dla zachodniej publiczno\u015bci) plu\u0142 na historyczne pseudohistoryczne wycieczki w wywiadzie z Carlsonem, nie wygl\u0105daj\u0105 ju\u017c szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105co. Cho\u0107 jest prawdopodobne, \u017ce te aspekty mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 wa\u017ckimi argumentami w kontek\u015bcie dalszego stosunku ameryka\u0144skich polityk\u00f3w do wojny rosyjsko-ukrai\u0144skiej.<\/p>\n
Nie powinni\u015bmy si\u0119 jednak poddawa\u0107. Po lutym zawsze przychodzi wiosna. W 2014 i 2022 roku wr\u00f3g my\u015bla\u0142, \u017ce b\u0119dzie uroczy\u015bcie „rosyjski”. Ale i tak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to Ukrainiec. I tym razem b\u0119dzie tak samo. Po prostu nie mamy innego wyj\u015bcia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Szukanie jakich\u015b trend\u00f3w czy wzorc\u00f3w w historii jest zadaniem nie tylko niewdzi\u0119cznym, ale tak\u017ce metodologicznie b\u0142\u0119dnym. Tak wi\u0119c w XIX wieku, analogicznie do nauk przyrodniczych, pozytywi\u015bci zacz\u0119li interpretowa\u0107 histori\u0119 jako pe\u0142n\u0105 z g\u00f3ry zaprogramowanych praw, kt\u00f3re pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej doprowadz\u0105 do z g\u00f3ry ustalonego scenariusza. Jednak wsp\u00f3\u0142cze\u015bni historycy (przynajmniej ci, kt\u00f3rzy nie uczestnicz\u0105 w dyskursie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23286,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[272,1645,106,2643,11,1389,9],"class_list":["post-23285","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-euromajdan","tag-glowne-wiadomosci","tag-historia-ukrainy","tag-pawlo-artymyszyn","tag-rosja","tag-sankcje-wobec-rosji","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23285"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23285\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}