{"id":22145,"date":"2024-01-12T19:00:06","date_gmt":"2024-01-12T18:00:06","guid":{"rendered":"https:\/\/razvedka.info\/pl\/2024-01-silna-reka-czyli-dyktatura-nieodpowiedzialnosci\/"},"modified":"2024-01-12T19:00:06","modified_gmt":"2024-01-12T18:00:06","slug":"silna-reka-czyli-dyktatura-nieodpowiedzialnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/2024-01-silna-reka-czyli-dyktatura-nieodpowiedzialnosci\/","title":{"rendered":"„Silna r\u0119ka”, czyli dyktatura nieodpowiedzialno\u015bci"},"content":{"rendered":"

Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski od pocz\u0105tku swojej kadencji prezydenckiej nie wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 przywi\u0105zaniem do demokratycznych procedur i jasnych zasad. Przypomnijmy w\u0105tpliwe z punktu widzenia Konstytucji przedterminowe wybory parlamentarne latem 2019 r., powo\u0142ywanie „wtajemniczonych” na r\u00f3\u017cne stanowiska, demonstracyjne „besztanie” urz\u0119dnik\u00f3w w duchu „wyno\u015b si\u0119 st\u0105d, z\u0142odzieju”, naciski na opozycyjne si\u0142y polityczne, pr\u00f3by zdominowania przestrzeni medialnej i wiele innych. Rodzaj „silnej r\u0119ki”, kt\u00f3ra (podobno) w ko\u0144cu przysz\u0142a uporz\u0105dkowa\u0107 sprawy.<\/p>\n

Taki wizerunek by\u0142 bardzo zgodny z \u017cyczeniami znacznej cz\u0119\u015bci Ukrai\u0144c\u00f3w. I nie chodzi nawet o nies\u0142awny serial „S\u0142uga narodu”, w kt\u00f3rym posta\u0107 grana przez Ze\u0142enskiego strzela\u0142a do pos\u0142\u00f3w w parlamencie, \u017ceby „zapanowa\u0142 porz\u0105dek”. Pocz\u0105tki idei tego typu „silnej r\u0119ki” si\u0119gaj\u0105 co najmniej XIX wieku wraz z naiwn\u0105 wiar\u0105 milion\u00f3w ch\u0142op\u00f3w w „dobrego cara\/cesarza”, kt\u00f3ry ukr\u00f3ci samowol\u0119 urz\u0119dnik\u00f3w\/pan\u00f3w, rozda ziemi\u0119 wszystkim i zapewni powszechne szcz\u0119\u015bcie. Takie aspiracje mia\u0142y swoje odmiany w czasach sowieckich.<\/p>\n

Nie powinni\u015bmy zapomina\u0107, \u017ce do niedawna Najpopularniejsze<\/a> zagranicznym przyw\u00f3dc\u0105 w\u015br\u00f3d Ukrai\u0144c\u00f3w by\u0142 bia\u0142oruski dyktator \u0141ukaszenka \u2013 „porz\u0105dek”, kt\u00f3ry za\u0142atwi\u0142 niskimi cenami i g\u0142adkimi drogami, zabrzmia\u0142 w ustach niekt\u00f3rych naszych wsp\u00f3\u0142obywateli jako wsp\u00f3\u0142czesna reinkarnacja „kie\u0142basek za 2,20”. Nie ma wi\u0119c nic nowego pod ukrai\u0144skim s\u0142o\u0144cem \u2013 wielu z nas wci\u0105\u017c wierzy w czarodzieja, kt\u00f3ry machni\u0119ciem czarodziejskiej r\u00f3\u017cd\u017cki w jednej chwili zamieni dyni\u0119 w magiczny pow\u00f3z.<\/p>\n

Prawie dwa lata rosyjskiej inwazji na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 doprowadzi\u0142y do jeszcze wi\u0119kszej koncentracji w\u0142adzy w r\u0119kach prezydenta i jego urz\u0119du. Nie jest tajemnic\u0105, \u017ce wszystkie kluczowe decyzje, tak\u017ce te dotycz\u0105ce spraw bardzo odleg\u0142ych od zakresu jego kompetencji, zapadaj\u0105 w Kancelarii Prezydenta. O tym, kto powinien by\u0107 powo\u0142any na jakie stanowisko, a kogo odwo\u0142a\u0107, o czym i jak m\u00f3wi\u0107 w mediach, jakie decyzje g\u0142osowa\u0107 w parlamencie \u2013 o tym wszystkim decyduj\u0105 nie ci, kt\u00f3rzy powinni zgodnie ze swoimi stanowiskami i kompetencjami, ale panowie Jermak, Tatarow i sp\u00f3\u0142ka.<\/p>\n

Ameryka\u0144ski dziennikarz Simon Schuster w swojej nowej ksi\u0105\u017cce o Wo\u0142odymyrze Ze\u0142enskim i pocz\u0105tkach rosyjskiej ofensywy opisuje, jak powsta\u0142 telethon United News \u2013 niesamowita szansa dla w\u0142adz na stworzenie monopolu informacyjnego. W szczeg\u00f3lno\u015bci autor wspomina, jak \u00f3wczesny zast\u0119pca szefa Biura Prezydenta Kyry\u0142o Tymoszenko bezpo\u015brednio m\u00f3wi\u0142 redakcji, co i jak maj\u0105 relacjonowa\u0107.<\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce nigdzie koncentracja w\u0142adzy w r\u0119kach Kancelarii Prezydenta nie jest bardziej widoczna ni\u017c w przyk\u0142adzie degradacji roli Rady Najwy\u017cszej. Przez trzy dekady niepodleg\u0142o\u015bci parlament by\u0142 daleki od doskona\u0142o\u015bci, ale wci\u0105\u017c by\u0142 miejscem, w kt\u00f3rym istnia\u0142y r\u00f3\u017cne punkty widzenia i rywalizacja polityczna (cho\u0107 czasami jego metody i cele uczestnik\u00f3w by\u0142y bardzo w\u0105tpliwe). Wszak to decyzje cia\u0142a ustawodawczego odegra\u0142y kluczow\u0105 rol\u0119 w rozwi\u0105zaniu kryzysu w czasie pomara\u0144czowej rewolucji (tzw. reformy konstytucyjnej) i rewolucji godno\u015bci, kiedy Rada Najwy\u017csza wyeliminowa\u0142a zbieg\u0142ego Janukowycza.<\/p>\n

Teraz parlament straci\u0142 jak\u0105kolwiek niezale\u017cn\u0105 rol\u0119. Cho\u0107 monowi\u0119kszo\u015b\u0107 „S\u0142ugi Narodu” cz\u0119sto nie jest w stanie samodzielnie zebra\u0107 g\u0142os\u00f3w na okre\u015blone g\u0142osy (bo s\u0105 tam te\u017c ludzie sumienni i profesjonalni), to z pomoc\u0105 zawsze przyjdzie OPFL lub szereg ugrupowa\u0144 oligarchicznych. Ma\u0142a opozycja celowa Marginalizacji<\/a>, ograniczaj\u0105c mu m.in. mo\u017cliwo\u015b\u0107 uczestniczenia w zagranicznych podr\u00f3\u017cach s\u0142u\u017cbowych. A ostatnio marsza\u0142ek Stefanczuk, skromny wykonawca rozkaz\u00f3w Kancelarii Prezydenta, wyda\u0142 dokument w duchu sowieckim, zgodnie z kt\u00f3rym wszyscy deputowani musz\u0105 m\u00f3wi\u0107 i dzia\u0142a\u0107 \u015bci\u015ble w ramach instrukcji otrzymanych z wyprzedzeniem podczas zagranicznych podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowych (je\u015bli oczywi\u015bcie s\u0105 tam wpuszczani). Jednym s\u0142owem bez krytyki „linii partyjnej”, bo nie pojedziesz ju\u017c w podr\u00f3\u017c s\u0142u\u017cbow\u0105. Ukraina sta\u0142a si\u0119 te\u017c niemal pierwszym krajem, kt\u00f3ry naruszy\u0142 kluczow\u0105 zasad\u0119 tworzenia delegacji parlamentarnych do ZPRE \u2013 proporcjonaln\u0105 reprezentacj\u0119 wszystkich frakcji parlamentarnych, z kt\u00f3rych ka\u017cda wybiera w\u0142asnych delegat\u00f3w. Z woli marsza\u0142ka (cho\u0107 w rzeczywisto\u015bci jest jasne, \u017ce dekret wyszed\u0142 z wy\u017cszej instancji) frakcje ukrai\u0144skiego parlamentu s\u0105 teraz pozbawione takiej mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n

Teoretycznie mo\u017cna znale\u017a\u0107 wyja\u015bnienie i uzasadnienie dla takich krok\u00f3w w celu koncentracji w\u0142adzy. Przy pe\u0142noskalowej inwazji wroga cz\u0119sto nie ma czasu na wszystkie procedury demokratyczne, cenzura jest niezb\u0119dna do walki z wrog\u0105 propagand\u0105 i promowania w\u0142asnego stanowiska, krytyka rz\u0105du przez opozycj\u0119 mo\u017ce spowodowa\u0107 zamieszanie w szeregach naszych sojusznik\u00f3w na arenie mi\u0119dzynarodowej i op\u00f3\u017ani\u0107 pomoc finansow\u0105, wojskow\u0105 i wiele, wiele wi\u0119cej. Jednak w\u0142adze, podejmuj\u0105c liczne niedemokratyczne i skorumpowane kroki, doskonale sobie z tym radz\u0105.<\/p>\n

Historia zna wiele przyk\u0142ad\u00f3w, kiedy w momencie kryzysu to w\u0142a\u015bnie „silna r\u0119ka” okaza\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bciwa i skuteczna. Nawet w Wielkiej Brytanii podczas II wojny \u015bwiatowej istnia\u0142a silna cenzura, a uprawnienia premiera Praca Winstona Churchilla by\u0142a niespotykana w czasach pokoju. Cho\u0107 por\u00f3wnywanie Ze\u0142enskiego do Churchilla by\u0142o modne ju\u017c od jakiego\u015b czasu, to obecnie jest ca\u0142kowicie skompromitowane. Bo im dalej idziemy, tym bardziej oczywiste staje si\u0119, \u017ce nasz prezydent i jego otoczenie nie s\u0105 bynajmniej brytyjsk\u0105 elit\u0105 polityczn\u0105 sprzed 80 lat. Churchill, cho\u0107 mia\u0142 wielkie uprawnienia, stan\u0105\u0142 na czele rz\u0105du w czasie wojny, w kt\u00f3rym opr\u00f3cz przedstawicieli rz\u0105dz\u0105cej Partii Konserwatywnej na kluczowych stanowiskach zasiadali tak\u017ce przedstawiciele opozycji laburzystowskiej. Krytyka dzia\u0142a\u0144 rz\u0105du i osobi\u015bcie premiera nie by\u0142a tematem tabu. Co wi\u0119cej, w czasie wojny Churchill zosta\u0142 nawet zaproponowany w parlamencie do g\u0142osowania nad wotum nieufno\u015bci (cho\u0107 bezskutecznie).<\/p>\n

Churchill by\u0142 zdolny do przyjmowania krytyki. Na tym tle inny epizod z ksi\u0105\u017cki Schustera tworzy szczeg\u00f3lny kontrast. Wspomniana Kyry\u0142o Tymoszenko wielokrotnie dzwoni\u0142a do redakcji kana\u0142\u00f3w bior\u0105cych udzia\u0142 w telethonie i oskar\u017ca\u0142a ich o zdenerwowanie prezydenta.<\/p>\n

Churchill czy inni silni przyw\u00f3dcy, kt\u00f3rzy w przesz\u0142o\u015bci robili dobry u\u017cytek z wielkich mocarstw, mieli jedn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0119: nie bali si\u0119 odpowiedzialno\u015bci. Obecny ukrai\u0144ski rz\u0105d, na czele z prezydentem, jest wzorcem strachu przed odpowiedzialno\u015bci\u0105 i zwi\u0105zanym z tym spadkiem sympatii wyborczych. A ponadto gorliwo\u015b\u0107 dla tych, kt\u00f3rzy s\u0105 gotowi wzi\u0105\u0107 na siebie t\u0119 odpowiedzialno\u015b\u0107. Na przyk\u0142ad genera\u0142 Za\u0142u\u017cnyj. Przypomnijmy sobie obietnice Ze\u0142enskiego o „grillu na maj\u00f3wk\u0119” w czasie, gdy zachodni partnerzy ostrzegali przed zbli\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 inwazj\u0105. Simon Schuster pisze, \u017ce przed inwazj\u0105 Ze\u0142enski odrzuci\u0142 propozycje Za\u0142u\u017cnego dotycz\u0105ce wzmocnienia granic i mobilizacji rezerw, aby unikn\u0105\u0107 paniki. Ile tysi\u0119cy istnie\u0144 ludzkich Ukrai\u0144c\u00f3w kosztowa\u0142 strach prezydenta przed wzi\u0119ciem na siebie odpowiedzialno\u015bci, to pytanie z przera\u017caj\u0105c\u0105 odpowiedzi\u0105.<\/p>\n

Naj\u015bwie\u017cszym i najbardziej bolesnym przyk\u0142adem jest ustawa o mobilizacji. Pora\u017cka rz\u0105dowego projektu ustawy, kt\u00f3ry nie dotar\u0142 nawet do sali obrad, jest bole\u015bnie przyk\u0142adowym przyk\u0142adem strachu przed odpowiedzialno\u015bci\u0105 i utrat\u0105 rating\u00f3w. Zwi\u0119kszona mobilizacja jest krokiem wymuszonym i nieuniknionym, je\u015bli Ukraina chce wygra\u0107 wojn\u0119. Ten krok jest bardzo niepopularny w\u015br\u00f3d wielu Ukrai\u0144c\u00f3w, w tym tych, kt\u00f3rym „eksperci” telethonu najpierw obiecali koniec wojny za 2-3 tygodnie, a nast\u0119pnie blitzkrieg latem 2023 roku.<\/p>\n

Przyj\u0119cie ustawy o mobilizacji powinno zademonstrowa\u0107 jedno\u015b\u0107 przyw\u00f3dztwa politycznego i wojskowego, kt\u00f3ra jest tak wa\u017cna dla kraju, oraz zdolno\u015b\u0107 polityk\u00f3w do podejmowania niepopularnych, ale wa\u017cnych krok\u00f3w. Zamiast tego najpierw Bankowa rzuca si\u0119 na Za\u0142u\u017cnego r\u0119kami deputowanego Bezuhli, a teraz z ca\u0142ej si\u0142y przerzuca odpowiedzialno\u015b\u0107 za mobilizacj\u0119 na wojsko, w szczeg\u00f3lno\u015bci ustami Dawida Arachamii. Ze s\u0142\u00f3w tego ostatniego wynika, \u017ce to \u017ali wojskowi napisali jeszcze gorsz\u0105 ustaw\u0119, za kt\u00f3r\u0105 politycy ju\u017c wyrazili swoje „fe”. Chocia\u017c autorem ustawy by\u0142 rz\u0105d. Sam Naczelny W\u00f3dz Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski stara si\u0119 unika\u0107 rozm\u00f3w na tematy niepopularne, w tym o mobilizacji. Oceny s\u0105 najwa\u017cniejsze. Dlatego dow\u00f3dztwo wojskowe nie musi skupia\u0107 si\u0119 na ochronie kraju przed wrogiem, ale dodatkowo wykonywa\u0107 prac\u0119 zamiast nieodpowiedzialnych polityk\u00f3w.<\/p>\n

Teoretycznie Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski m\u00f3g\u0142by sta\u0107 si\u0119 przyk\u0142adem „silnej r\u0119ki”, kt\u00f3ra, cho\u0107 kosztem przynajmniej cz\u0119\u015bci demokracji, poprowadzi\u0142a kraj i nar\u00f3d do nowych osi\u0105gni\u0119\u0107 \u2013 jak Churchill, Napoleon i wiele innych wybitnych postaci przesz\u0142o\u015bci. Kiedy jednak rozwia\u0142 si\u0119 zwodniczy dym zaczarowanych wra\u017ce\u0144 z dobrych przem\u00f3wie\u0144 Ze\u0142enskiego na ca\u0142ym \u015bwiecie, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce je\u015bli oka\u017ce si\u0119 Napoleonem, to w\u0142a\u015bnie tym, kt\u00f3rego osobi\u015bcie zagra\u0142 w filmie „R\u017cewski kontra Napoleon” \u2013 s\u0142abej parodii, kt\u00f3ra nie ma nic wsp\u00f3lnego z orygina\u0142em. Dlatego w czasach, gdy los wszystkiego, co ukrai\u0144skie, zale\u017cy od zdolno\u015bci przyw\u00f3dcy do wzi\u0119cia odpowiedzialno\u015bci, zamiast jako\u015bciowego skoku naprz\u00f3d poprzez silne i s\u0142uszne decyzje, mamy do czynienia z dyktatur\u0105 nieodpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski od pocz\u0105tku swojej kadencji prezydenckiej nie wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 przywi\u0105zaniem do demokratycznych procedur i jasnych zasad. Przypomnijmy w\u0105tpliwe z punktu widzenia Konstytucji przedterminowe wybory parlamentarne latem 2019 r., powo\u0142ywanie „wtajemniczonych” na r\u00f3\u017cne stanowiska, demonstracyjne „besztanie” urz\u0119dnik\u00f3w w duchu „wyno\u015b si\u0119 st\u0105d, z\u0142odzieju”, naciski na opozycyjne si\u0142y polityczne, pr\u00f3by zdominowania przestrzeni medialnej i wiele innych. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22146,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[3001,272,1645,2030,682,630,9,176],"class_list":["post-22145","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-alaksandr-lukaszenka","tag-euromajdan","tag-glowne-wiadomosci","tag-ruslan-stefanczuk","tag-sluga-ludu","tag-tempo","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska","tag-wolodymyr-zelenski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22145","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22145"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22145\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22146"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}