Je\u015bli u\u017cyjesz Google, aby spr\u00f3bowa\u0107 znale\u017a\u0107 co\u015b, co symbolizuje histori\u0119 jako nauk\u0119, jako zjawisko w og\u00f3le, wyniki b\u0119d\u0105 inne. Najcz\u0119\u015bciej wyszukiwarka zaproponuje staro\u017cytn\u0105 greck\u0105 muz\u0119 Clio, kt\u00f3ra od dawna uwa\u017cana jest za patronk\u0119 historii i tradycyjnie przedstawiana jest w bardzo godny szacunku spos\u00f3b \u2013 ze zwojem tekstu i m\u0105drym spojrzeniem. Z punktu widzenia mentora, kt\u00f3ry uosabia znan\u0105 maksym\u0119 Cycerona o tym, \u017ce „historia jest nauczycielk\u0105 \u017cycia”.<\/p>\n
Gdyby Cyceron \u017cy\u0142 dzisiaj, najprawdopodobniej odwo\u0142a\u0142by swoje s\u0142owa. Bo wsz\u0119dzie wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce historia bardzo cz\u0119sto uczy nas tylko tego, czego tak naprawd\u0119 niczego nas nie uczy. Nawet nie \u2013 historia oferuje wiele wa\u017cnych lekcji dla ludzi ka\u017cdej epoki. Problem polega na tym, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 jej uczni\u00f3w jest nieuwa\u017cna, leniwa i pewna siebie. Studenci pierwszego \u0107wier\u0107wiecza XXI wieku \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci rocznik 2023 \u2013 nie s\u0105 bynajmniej wyj\u0105tkiem.<\/p>\n
W\u015br\u00f3d historyk\u00f3w popularny jest dowcip, \u017ce ulubionym narz\u0119dziem rolniczym Ukrai\u0144c\u00f3w s\u0105 grabie. Nie dlatego, \u017ce my \u2013 jako prawdziwi i bezpo\u015bredni potomkowie staro\u017cytnych Trypol\u00f3w (w rzeczywisto\u015bci nie) \u2013 od wiek\u00f3w jeste\u015bmy g\u0142\u00f3wnie rolnikami. Poniewa\u017c pope\u0142nienie b\u0142\u0119du zdarza\u0142o si\u0119 zbyt cz\u0119sto w naszej historii.<\/p>\n
Najcz\u0119\u015bciej nasze grabie przybiera\u0142y form\u0119 wewn\u0119trznych konflikt\u00f3w i sprzeczno\u015bci, bratob\u00f3jczej „ruiny”, z kt\u00f3rej ch\u0119tnie korzystali niekoniecznie silniejsi, ale bardziej zorganizowani, zdecydowani, integralni i cz\u0119sto bardziej cyniczni s\u0105siedzi. Przyk\u0142ady mo\u017cna mno\u017cy\u0107. Nawet je\u015bli odrzucimy staro\u017cytn\u0105 Ru\u015b, kt\u00f3rej walk mi\u0119dzyksi\u0105\u017c\u0119cych nie nale\u017cy rozpatrywa\u0107 we wsp\u00f3\u0142czesnych kategoriach narodowo-spo\u0142ecznych, to zobaczymy „Ruin\u0119” po \u015bmierci Bohdana Chmielnickiego, kt\u00f3rej istot\u0119 najlepiej oddaje m\u0105dro\u015b\u0107 ludowa: „Gdzie jest dw\u00f3ch Iwan\u00f3w, tam jest trzech hetman\u00f3w”.<\/p>\n
Wydarzenia rewolucji ukrai\u0144skiej sprzed nieco ponad stu lat, kiedy to wiele pr\u00f3b odrodzenia ukrai\u0144skiej pa\u0144stwowo\u015bci zako\u0144czy\u0142o si\u0119 niepowodzeniem, s\u0105 jeszcze \u015bwie\u017csze i bardziej aktualne. W\u015br\u00f3d innych wa\u017cnych powod\u00f3w, przede wszystkim agresji zewn\u0119trznej, kluczowym by\u0142 brak wewn\u0119trznej jedno\u015bci w\u015br\u00f3d ukrai\u0144skich dzia\u0142aczy. Przypisywane cz\u0119sto Wo\u0142odymyrowi Wynnyczence zdanie „Je\u015bli nie ma socjalistycznej Ukrainy, to niech nie b\u0119dzie!”, cho\u0107 wypowiedziane nie przez niego, lecz przez jednego z innych socjalistycznych polityk\u00f3w epoki Dyrektoriatu, uwypukla kluczowy problem \u2013 przewag\u0119 w\u0142asnych interes\u00f3w nad og\u00f3lnymi, niemo\u017cno\u015b\u0107 wykroczenia ponad w\u0105skie interesy osobiste, ideowe czy partyjne.<\/p>\n
Symboliczna rocznica by\u0142a ca\u0142kiem niedawna \u2013 14 grudnia 1918 r., pod naciskiem powstania ch\u0142opskiego kierowanego g\u0142\u00f3wnie przez socjalistyczny Dyrektoriat, hetman Paw\u0142o Skoropadski abdykowa\u0142. O dokonaniach i pora\u017ckach ostatniego hetmana mo\u017cna si\u0119 spiera\u0107, bo mia\u0142 ich wiele. Ale w historii jego obalenia kontekst jest bardzo wa\u017cny. Powstanie antyhetma\u0144skie mia\u0142o miejsce w czasie, gdy nowa agresja rosyjskich bolszewik\u00f3w wydawa\u0142a si\u0119 kwesti\u0105 najbli\u017cszych tygodni. Czy op\u0142aca\u0142o si\u0119 w imi\u0119 abstrakcyjnych hase\u0142 o r\u00f3wno\u015bci spo\u0142ecznej (czy te\u017c swoistej ch\u0119ci odebrania w\u0142adzy cz\u0142onkom Dyrektoriatu i redystrybucji ziemi ch\u0142opom) wszczyna\u0107 de facto konflikt domowy w obliczu nieuchronnej inwazji z zewn\u0105trz \u2013 os\u0105dzi\u0142a historia.<\/p>\n
Konsekwencje takiego dzia\u0142ania przeciwko w\u0142asnemu pa\u0144stwu w obliczu zagro\u017cenia zewn\u0119trznego i tylko w wyniku r\u00f3\u017cnic ideologicznych i politycznych zosta\u0142y dobrze opisane we wspomnieniach \u00f3wczesnego galicyjskiego polityka Longina Tsehelsky’ego: „Ukrai\u0144cy tak zwani. demokracja… uparcie walczy\u0142 z hetmanem i jego w\u0142adz\u0105, g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce zni\u00f3s\u0142 socjalistyczne prawa Rady Centralnej… Ale te partie mog\u0142y wykona\u0107 tylko negatywn\u0105 prac\u0119… Ich rewolucyjna demagogia mog\u0142a wywo\u0142a\u0107 rewolt\u0119, ale niczego nie zbudowa\u0142a. Wr\u0119cz przeciwnie, ich destrukcyjna agitacja utorowa\u0142a drog\u0119 bolszewikom”.<\/p>\n
Kiedy Rosja rozpocz\u0119\u0142a agresj\u0119 w Ukrain\u0119 w 2014 roku, nasze spo\u0142ecze\u0144stwo wykaza\u0142o wystarczaj\u0105cy poziom jedno\u015bci, aby m\u00f3c zlokalizowa\u0107 wrogie dzia\u0142ania w cz\u0119\u015bci obwod\u00f3w donieckiego i \u0142uga\u0144skiego. Gorzej by\u0142o z jedno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d polityk\u00f3w, zw\u0142aszcza po zako\u0144czeniu najaktywniejszych walk w strefie ATO w 2015 roku. Ale nawet oni zdo\u0142ali zapomnie\u0107 (przynajmniej na powierzchni) o w\u0142asnych k\u0142\u00f3tniach i urazach, gdy w lutym 2022 r. rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 inwazja na pe\u0142n\u0105 skal\u0119.<\/p>\n
Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce Ukrai\u0144cy \u2013 zar\u00f3wno spo\u0142ecze\u0144stwo, jak i politycy \u2013 wyci\u0105gn\u0119li wreszcie wnioski z historii i tym razem unikn\u0105 grabie\u017cy konflikt\u00f3w spo\u0142ecznych. Ale gdy tylko minie bezpo\u015brednie zagro\u017cenie dla Kijowa, linia frontu jesieni\u0105 2022 r. sta\u0142a si\u0119 mniej wi\u0119cej stabilna, a wojna sta\u0142a si\u0119 bardziej pozycyjna ni\u017c manewrowa, cie\u0144 naszego ulubionego narz\u0119dzia rolniczego powr\u00f3ci\u0142 i zn\u00f3w gro\u017anie unosi si\u0119 nad Ukrain\u0105.<\/p>\n
Tylko w ostatnich tygodniach i miesi\u0105cach pojawi\u0142o si\u0119 jednocze\u015bnie kilka bardzo niepokoj\u0105cych sygna\u0142\u00f3w, przede wszystkim ze strony w\u0142adz ukrai\u0144skich lub os\u00f3b z nimi zwi\u0105zanych. Temat przeprowadzenia wybor\u00f3w w czasie wojny jest wielokrotnie wrzucany w przestrze\u0144 informacyjn\u0105 ze \u015brodowisk prorz\u0105dowych, mimo zaprzecze\u0144 Wo\u0142odymyra Ze\u0142enskiego o mo\u017cliwo\u015bcia) W zakresie dozwolonym przez postanowienia niniejszej Konwencji, Prezydent albo jest nieszczery, albo nie wie, co robi jego w\u0142asny urz\u0105d, kierowany przez „szarego kardyna\u0142a” Andrija Jermaka. Kt\u00f3ra z tych opcji jest gorsza \u2013 nie mo\u017cna powiedzie\u0107 od razu.<\/p>\n
Wybory w obecnych warunkach by\u0142yby parodi\u0105 demokratycznych procedur, bo miliony Ukrai\u0144c\u00f3w za granic\u0105 czy setki tysi\u0119cy na froncie po prostu nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y g\u0142osowa\u0107. W po\u0142\u0105czeniu z nieuchronn\u0105 cenzur\u0105, nadu\u017cyciami i presj\u0105 na opozycj\u0119, takie wybory s\u0105 dla w\u0142adz tylko marzeniem, bo zagwarantuj\u0105 zachowanie dotychczasowych stanowisk. Cho\u0107 kosztem demokracji, godno\u015bci, wolno\u015bci wyboru \u2013 tego wszystkiego, o co walczymy w tej wojnie. Nie wiadomo, czy prezydent (a raczej Jermak?) jest got\u00f3w zap\u0142aci\u0107 tak\u0105 cen\u0119 za utrzymanie w\u0142adzy i czy spo\u0142ecze\u0144stwo b\u0119dzie tolerowa\u0107 takie kroki. Naprawd\u0119 nie chc\u0119 tego sprawdza\u0107 w praktyce.<\/p>\n
R\u00f3wnie niepokoj\u0105cym sygna\u0142em jest rosn\u0105ca wrogo\u015b\u0107 Kancelarii Prezydenta wobec Naczelnego Dow\u00f3dcy Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy Wa\u0142erija Za\u0142u\u017cnego. Sam genera\u0142 nigdy nie wspomina\u0142 o cho\u0107by minimalnych ambicjach politycznych, ale skupia si\u0119 na zwyci\u0119stwie nad Rosj\u0105. Jednak jego wysoka popularno\u015b\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie w\u015br\u00f3d polityk\u00f3w sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119 wydaje si\u0119 oczywi\u015bcie niezwykle gro\u017ana. Dlatego raz po raz pojawiaj\u0105 si\u0119 tu i \u00f3wdzie „fake newsy”, maj\u0105ce na celu zdyskredytowanie Za\u0142u\u017cnego. Najnowszym, najg\u0142o\u015bniejszym i starczym przyk\u0142adem jest „s\u0142owna biegunka” Ludowego Deputowanego „S\u0142ugi Narodu” Maryany Bezuh\u0142y, kt\u00f3ra od kilku tygodni z rz\u0119du krytykuje Za\u0142u\u017cnego, wysuwa wobec niego r\u00f3\u017cne absurdalne \u017c\u0105dania, a teraz wprost wzywa go do dymisji.<\/p>\n
Generalnie z postaci\u0105 Bezuhli wszystko jest jasne \u2013 najwy\u017cszy czas, by zosta\u0142a zbadana przez kompetentnych terapeut\u00f3w, a jej obecno\u015b\u0107 w parlamencie to ogromna plama wstydu dla wyborc\u00f3w 217. okr\u0119gu wyborczego. Cho\u0107 minister obrony Umerow powiedzia\u0142, \u017ce nie ma zamiaru zast\u0119powa\u0107 Za\u0142u\u017cnego, trudno w to uwierzy\u0107. Bo gdyby „my\u015bli” Bezuhli by\u0142y tylko jej w\u0142asnymi i wyra\u017anie k\u0142\u00f3ci\u0142y si\u0119 ze stanowiskiem partii S\u0142uga Narodu lub Kancelarii Prezydenta, ju\u017c dawno przesta\u0142aby to b\u0142azenada na w\u0142asnej stronie na Facebooku. A skoro cyrk trwa, to znaczy, \u017ce „g\u00f3ra” tego potrzebuje. Jest to tak konieczne, \u017ce aby wyeliminowa\u0107 w przysz\u0142o\u015bci skrajnie hipotetycznego konkurenta politycznego, s\u0105 gotowi p\u00f3j\u015b\u0107 do konfliktu z wojskiem i do kolejnego roz\u0142amu w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n
To tylko dwa przyk\u0142ady. Albo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o \u015bmiesznym jak na dzi\u015b, ale tak dochodowym telethonie z jednoczesnym „cytowaniem” opozycyjnych medi\u00f3w (kt\u00f3re te\u017c nie s\u0105 bez grzechu, ale na pewno nie gorsze) i o tym, jak stara przyjaci\u00f3\u0142ka Ze\u0142enskiego, O\u0142ena Krawiec, dostaje z bud\u017cetu na bezu\u017cyteczny program telewizyjny w rzeczywisto\u015bci tyle samo, co na budow\u0119 struktur obronnych w przyfrontowym obwodzie zaporoskim… Jest jeszcze o czym pisa\u0107, ale istota tego si\u0119 nie zmieni.<\/p>\n
Istnieje silne wra\u017cenie, \u017ce Kancelaria Prezydenta mocno wierzy\u0142a, \u017ce Ukraina przynajmniej nie przegra wojny, wi\u0119c mo\u017cliwe jest aktywniejsze anga\u017cowanie si\u0119 w znacznie bardziej znane intrygi, tajne gry i dystrybucj\u0119 pieni\u0119dzy. Jest to o wiele \u0142atwiejsze ni\u017c ustanowienie normalnej pracy TCC, a nie demonstracyjnie, w duchu „prostych rozwi\u0105za\u0144”, zast\u0119puj\u0105c wszystkich komisarzy wojskowych bez korygowania samego systemu. Jest to o wiele przyjemniejsze ni\u017c podejmowanie przymusowych i niepopularnych krok\u00f3w w celu lepszego przygotowania kraju do d\u0142ugiej wojny, zw\u0142aszcza w zakresie mobilizacji. W ko\u0144cu, po co tak naprawd\u0119 robi\u0107 co\u015b, aby ustanowi\u0107 normalny, przejrzysty system mobilizacji, je\u015bli mo\u017cna organizowa\u0107 pokazowe „pokazy masek” w salach gimnastycznych lub kompleksach rekreacyjnych. Co wi\u0119cej, znaczna cz\u0119\u015b\u0107 „zwyk\u0142ych ludzi”, czyli trzon wyborc\u00f3w, jest zadowolona z takiego widowiska.<\/p>\n
A\u017c strach wyobrazi\u0107 sobie, co powinno si\u0119 wydarzy\u0107 na froncie, \u017ceby „wytrze\u017awie\u0107” tych wszystkich ludzi. A je\u015bli tak si\u0119 stanie, b\u0119dzie jeszcze bardziej przera\u017caj\u0105ce. Dlatego pocz\u0105tkowy optymizm pierwszych miesi\u0119cy inwazji na pe\u0142n\u0105 skal\u0119, \u017ce Ukrai\u0144cy, a w szczeg\u00f3lno\u015bci politycy, wyci\u0105gn\u0119li wnioski z historii, teraz wydaje si\u0119 co najmniej przedwczesny. A cie\u0144 b\u0142\u0119d\u00f3w kozackiej „Ruiny”, 1918 czy wielu innych z naszej przesz\u0142o\u015bci g\u0119stnieje i ciemniej. Jak na razie, mimo wszystko, jest to tylko cie\u0144. Jest szansa, aby go rozproszy\u0107. Ale je\u015bli to ma si\u0119 zmaterializowa\u0107, to kolejne pokolenia Ukrai\u0144c\u00f3w dostan\u0105 dodatkowe lekcje historii z kategorii „jak tego nie robi\u0107”. Prawdopodobnie, aby ponownie pomin\u0105\u0107 te lekcje. A fakt, \u017ce problem grabi jest typowy dla wielu spo\u0142ecze\u0144stw, nie tylko Ukrai\u0144c\u00f3w, raczej nikogo nie pociesza.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Je\u015bli u\u017cyjesz Google, aby spr\u00f3bowa\u0107 znale\u017a\u0107 co\u015b, co symbolizuje histori\u0119 jako nauk\u0119, jako zjawisko w og\u00f3le, wyniki b\u0119d\u0105 inne. Najcz\u0119\u015bciej wyszukiwarka zaproponuje staro\u017cytn\u0105 greck\u0105 muz\u0119 Clio, kt\u00f3ra od dawna uwa\u017cana jest za patronk\u0119 historii i tradycyjnie przedstawiana jest w bardzo godny szacunku spos\u00f3b \u2013 ze zwojem tekstu i m\u0105drym spojrzeniem. Z punktu widzenia mentora, kt\u00f3ry […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21508,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[259,1645,106,1581,2652,9,176],"class_list":["post-21507","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-andrij-jermak","tag-glowne-wiadomosci","tag-historia-ukrainy","tag-roman-lechniuk","tag-walerij-zaluzny","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska","tag-wolodymyr-zelenski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21507","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21507"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21507\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}