Jednym z temat\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y wrzucone do ukrai\u0144skiej przestrzeni informacyjnej w ramach kampanii przeciwko kierownictwu Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy i osobi\u015bcie g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cemu Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy, s\u0105 prezydenckie perspektywy samego Wa\u0142erija Za\u0142u\u017cnego. Istot\u0119 tego twierdzenia mo\u017cna w skr\u00f3cie sformu\u0142owa\u0107 nast\u0119puj\u0105co: m\u00f3wi\u0105, \u017ce Za\u0142u\u017cny d\u0105\u017cy do g\u0142\u00f3wnej siedziby przy ul. Bankowej po pierwszych powojennych wyborach, wi\u0119c jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 jest teraz bardziej podporz\u0105dkowana rzekomym ambicjom politycznym i przysz\u0142o\u015bci na nowym stanowisku, ni\u017c operacjom wojskowym przeciwko okupacyjnemu kontyngentowi wojsk Federacji Rosyjskiej.<\/p>\n
Na ile ta teza o Walerym jest prawdziwa, tego nie wiemy ani my, ani nikt inny (poza nim). Przynajmniej na razie nie potwierdzi\u0142 tego ani swoimi czynami, ani o\u015bwiadczeniami. Ale ten artyku\u0142 nie b\u0119dzie m\u00f3wi\u0142 o ca\u0142kowicie hipotetycznych ambicjach Naczelnego Wodza, bo do ko\u0144ca wojny, do czasu zniesienia stanu wojennego, nie mo\u017ce by\u0107 mowy o \u017cadnych wyborach \u2013 bez wzgl\u0119du na to, jak bardzo kto\u015b chce je przeprowadzi\u0107 pod rakietami, Shahedami i wieloprowadnicowymi wyrzutniami rakietowymi. Porozmawiajmy o czym\u015b innym.<\/p>\n
O tym, czy rzeczywi\u015bcie jest mo\u017cliwe, aby Walerij Za\u0142u\u017cny (lub kto\u015b inny z dow\u00f3dztwa wojskowego) zosta\u0142 politycznym czempionem, cho\u0107 tylko on ma realn\u0105 szans\u0119, i jakie korzy\u015bci taka opcja mo\u017ce mie\u0107 dla Ukrainy.<\/p>\n
Na pocz\u0105tek zauwa\u017cmy, \u017ce wojskowy na czele pa\u0144stwa nie jest bynajmniej sztuczk\u0105. I nie, nie m\u00f3wimy o jakich\u015b prehistorycznych czasach, nie o dyktaturze wojskowej (kt\u00f3r\u0105 niekt\u00f3rzy zdesperowani ludzie chc\u0105 widzie\u0107 w naszym kraju, nie rozumiej\u0105c, dlaczego po pierwsze jest to niemo\u017cliwe, a po drugie szkodliwe) czy o pr\u00f3bie przej\u0119cia w\u0142adzy w Zwi\u0105zku Radzieckim przez Gieorgija \u017bukowa, ale o krajach ca\u0142kowicie demokratycznych. Na przyk\u0142ad w 1953 r. wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych Ameryki wygra\u0142 by\u0142y genera\u0142, Naczelny Dow\u00f3dca Europejskich Si\u0142 Ekspedycyjnych, Kawaler Orderu Zwyci\u0119stwa \u2013 jeden z dw\u00f3ch przedstawicieli pa\u0144stw kapitalistycznych! \u2013 Dwighta Eisenhowera. Sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej francuski genera\u0142 brygady Charles de Gaulle zosta\u0142 pierwszym prezydentem V Republiki.<\/p>\n
Dlatego hipotetyczna prezydentura Walerija Za\u0142u\u017cnego nie b\u0119dzie czym\u015b wyj\u0105tkowym. Ale czy to si\u0119 przyda? I czy w og\u00f3le b\u0119dzie?<\/p>\n
Tu czyha najwi\u0119ksze niebezpiecze\u0144stwo. Bo kandydatura takiej postaci jak Naczelny Dow\u00f3dca Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy, po pomy\u015blnym (lub mniej lub bardziej udanym) zako\u0144czeniu kampanii wojskowej przeciwko drugiej armii \u015bwiata, mo\u017ce by\u0107 korzystna tylko wtedy, gdy istnieje szeroki konsensus spo\u0142eczny. I nie chodzi tu tyle o elektorat, co o elity polityczne.<\/p>\n
I tu warto przypomnie\u0107, jak zosta\u0142 wybrany pierwszy prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki. W\u00f3wczas przedstawiciele wszystkich nurt\u00f3w politycznych zgodzili si\u0119, \u017ce George Washington, jako ojciec za\u0142o\u017cyciel Stan\u00f3w Zjednoczonych, powinien zosta\u0107 wybrany ze 100% poparciem. By\u0142o to konieczne, aby zapobiec wszelkim roz\u0142amom w spo\u0142ecze\u0144stwie, w m\u0142odym, nowo powsta\u0142ym pa\u0144stwie. Dlatego ka\u017cdy elektor (w Stanach Zjednoczonych, jak pami\u0119tamy, istnieje system wybor\u00f3w po\u015brednich, w kt\u00f3rym prezydenta wybieraj\u0105 nie wyborcy, ale specjalnie wyznaczone osoby, elektorzy) koniecznie oddaje jeden ze swoich dw\u00f3ch g\u0142os\u00f3w na Waszyngton. Tak by\u0142o w obu wyborach, w 1789 i 1792 roku. A potem rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 zwyk\u0142a walka polityczna o Stany Zjednoczone, kt\u00f3r\u0105 nadal obserwujemy.<\/p>\n
Takim „ojcem za\u0142o\u017cycielem” nowej, europejskiej, euroatlantyckiej Ukrainy mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 Walerij Za\u0142u\u017cny. Ale w tym celu konieczne jest, aby wszystkie si\u0142y polityczne \u2013 przynajmniej dwie g\u0142\u00f3wne, „S\u0142uga Narodu” i „Europejska Solidarno\u015b\u0107” na pewno \u2013 podziela\u0142y to stanowisko. I wszyscy wsp\u00f3lnie nominowali Za\u0142u\u017cnego, podkre\u015blaj\u0105c potrzeb\u0119 jego praktycznie bezkontestacyjnego (nawet je\u015bli formalnie z przeciwnikami) wyboru.<\/p>\n
Na ile realistyczna jest ta opcja? Po tym, \u017ce nawet wojna w Ukrainie nie doprowadzi\u0142a do powstania rz\u0105du ocalenia narodowego, a w\u0142adze nadal potykaj\u0105 si\u0119 o potykaj\u0105cych si\u0119 pos\u0142\u00f3w opozycji, trudno powa\u017cnie m\u00f3wi\u0107 o realno\u015bci powszechnej nominacji Za\u0142u\u017cnego na prezydenta. I nawet jego zwyci\u0119stwo w klasycznej kampanii wyborczej b\u0119dzie oznacza\u0142o, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy b\u0119dzie ostro przeciwna wczorajszemu g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cemu. A ca\u0142y jednocz\u0105cy efekt tej prezydentury po prostu zniknie jeszcze przed inauguracj\u0105. Wszelki sens zostanie utracony.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie przeciwnicy takiego pomys\u0142u zawsze mog\u0105 zastraszy\u0107 naiwny elektorat opowie\u015bciami o juncie, o dyktaturze wojskowej, kt\u00f3ra nadejdzie wraz z prezydentem Za\u0142u\u017cnym. Dlatego drugim punktem takiej de facto umowy spo\u0142ecznej powinien by\u0107 wyra\u017any podzia\u0142 w\u0142adzy. W\u0142a\u015bciwie w granicach okre\u015blonych przez obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 Konstytucj\u0119.<\/p>\n
Oznacza to, \u017ce prezydent b\u0119dzie odpowiedzialny za to, co zosta\u0142o mu powierzone przez Ustaw\u0119 Zasadnicz\u0105: armi\u0119 i korpus dyplomatyczny. Ochrona pa\u0144stwa przed Rosj\u0105 i walka polityki zagranicznej o integracj\u0119 euroatlantyck\u0105 (przed pierwszymi powojennymi wyborami Ukraina raczej nie zd\u0105\u017cy wst\u0105pi\u0107 do NATO, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o UE). A ca\u0142\u0105 reszt\u0105 \u2013 gospodark\u0105, kultur\u0105 i tak dalej \u2013 powinni zaj\u0105\u0107 si\u0119 profesjonalni politycy, kt\u00f3rzy utworz\u0105 now\u0105 Rad\u0119 po pierwszych powojennych wyborach parlamentarnych. A w tym W Radzie Najwy\u017cszej nie powinno by\u0107 „frakcji Za\u0142u\u017cnego”, poniewa\u017c (a) jego osoba musi by\u0107 przedmiotem konsensusu, wi\u0119c po prostu nie b\u0119dzie nikogo, kto m\u00f3g\u0142by ingerowa\u0107 w wojskowe i dyplomatyczne dzia\u0142ania prezydenta, (b) b\u0119dzie to podkre\u015bla\u0107 brak jakichkolwiek ambicji politycznych, plan\u00f3w przej\u0119cia w\u0142adzy itp.<\/p>\n
Istot\u0105 projektu „Prezydent Za\u0142u\u017cny” jest to, aby Walerij Fiodorowycz sta\u0142 si\u0119 postaci\u0105 jednocz\u0105c\u0105 w niezwykle trudnym okresie powojennym, aby utrzymywa\u0142 kraj i spo\u0142ecze\u0144stwo w ca\u0142o\u015bci, aby nie dopu\u015bci\u0107 do ich podzia\u0142u. A po jednej, dw\u00f3ch kadencjach (raczej jednej, jak pokaza\u0142 okres 2014-2019, pi\u0119\u0107 lat wystarczy, by za\u0142atwi\u0107 sprawy nawet w de facto zbankrutowanym kraju) musi spokojnie i patetycznie przekaza\u0107 w\u0142adz\u0119 swojemu nast\u0119pcy, przedstawicielowi nowego pokolenia politycznego. I albo uda\u0107 si\u0119 na zas\u0142u\u017con\u0105 emerytur\u0119, albo do NATO lub struktur europejskich na jakie\u015b honorowe stanowisko.<\/p>\n
Ale najwa\u017cniejszy jest tu konsensus polityczny. Trudno tego oczekiwa\u0107 od obecnego rz\u0105du i opozycji. Dlatego nie warto powa\u017cnie my\u015ble\u0107 o projekcie „Prezydent Za\u0142u\u017cnyj”. Tak, nic wi\u0119cej ni\u017c marzenia o tym, „czy dotrzemy do Waszyngtonu z nowym i sprawiedliwym prawem”…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jednym z temat\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y wrzucone do ukrai\u0144skiej przestrzeni informacyjnej w ramach kampanii przeciwko kierownictwu Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy i osobi\u015bcie g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cemu Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy, s\u0105 prezydenckie perspektywy samego Wa\u0142erija Za\u0142u\u017cnego. Istot\u0119 tego twierdzenia mo\u017cna w skr\u00f3cie sformu\u0142owa\u0107 nast\u0119puj\u0105co: m\u00f3wi\u0105, \u017ce Za\u0142u\u017cny d\u0105\u017cy do g\u0142\u00f3wnej siedziby przy ul. Bankowej po pierwszych powojennych wyborach, wi\u0119c jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21130,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1645,2652,9,176,2491],"class_list":["post-21129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-glowne-wiadomosci","tag-walerij-zaluzny","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska","tag-wolodymyr-zelenski","tag-wybory-prezydenta-ukrainy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21129"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21129\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}