Wybory prezydenckie i parlamentarne w 2019 r. znacz\u0105co wstrz\u0105sn\u0119\u0142y krajobrazem politycznym Ukrainy. Nie by\u0142a to rewolucja, poniewa\u017c wiele starych i odra\u017caj\u0105cych postaci znalaz\u0142o drog\u0119 do wysokich stanowisk lub mandat\u00f3w zast\u0119pczych. I czuj\u0105 si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c dobrze w Kancelarii Prezydenta czy w Radzie Najwy\u017cszej.<\/p>\n
Najwi\u0119kszym szokiem ostatnich wybor\u00f3w krajowych byli ci, kt\u00f3rzy zostali pokonani \u2013 Petro Poroszenko i jego partia Europejska Solidarno\u015b\u0107. Najpierw totalna pora\u017cka w drugiej turze wybor\u00f3w prezydenckich, a kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej partia S\u0142uga Narodu zdoby\u0142a monowi\u0119kszo\u015b\u0107, taki cios nie jest \u0142atwy do zniesienia politycznie i psychologicznie.<\/p>\n
Mo\u017cemy wymieni\u0107 przyczyny, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do takich wynik\u00f3w cztery lata temu. Niekt\u00f3re s\u0105 obiektywne, podczas gdy inne s\u0105 skrajnie subiektywne. Mo\u017cna narzeka\u0107 na „niew\u0142a\u015bciwe” spo\u0142ecze\u0144stwo, w\u0105tpliwe \u015bledztwa dziennikarskie, manipulacje czy jawne k\u0142amstwa kana\u0142u 1+1 na temat poprzedniego prezydenta. Nic z tego nie b\u0119dzie pozbawione rozumu i podstaw.<\/p>\n
Nie mo\u017cna zaprzeczy\u0107 problemom z poziomem kultury politycznej przeci\u0119tnego ukrai\u0144skiego wyborcy, nie mniej jest luk w wiedzy ekonomicznej, historycznej i wreszcie w ch\u0119ci zag\u0142\u0119bienia si\u0119 w istot\u0119 niekt\u00f3rych problem\u00f3w. Poniewa\u017c proste odpowiedzi na z\u0142o\u017cone pytania s\u0105 nadal bezwarunkowe i bezspornie szanowane. I trudno sobie wyobrazi\u0107, co mia\u0142oby si\u0119 sta\u0107, gdyby kolejne wybory (nawet je\u015bli by\u0142y) nie stan\u0105 si\u0119 po raz kolejny triumfem populizmu. Bo wydaje si\u0119, \u017ce nawet inwazja na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 nie sta\u0142a si\u0119 dla wielu szczepionk\u0105 przeciwko wierze w najbardziej niewiarygodne bajki i brakowi krytycznego my\u015blenia.<\/p>\n
Ale pora\u017cka taka jak ta, kt\u00f3ra spotka\u0142a obecn\u0105 wiod\u0105c\u0105 si\u0142\u0119 opozycyjn\u0105, powinna przede wszystkim sk\u0142oni\u0107 do wyci\u0105gni\u0119cia wniosk\u00f3w, rewizji w\u0142asnych idei i praktyk, g\u0142\u0119bokiego wewn\u0119trznego przemy\u015blenia i poszukiwania przyczyn takiej katastrofy w sobie. A potem, umiej\u0119tnie podkre\u015blaj\u0105c liczne g\u0142upoty i b\u0142\u0119dne kalkulacje obecnego rz\u0105du, zaproponowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu lepsze alternatywy. Tak jak powinna to zrobi\u0107 opozycja.<\/p>\n
Cho\u0107 prezydent Ze\u0142enski, jego wsp\u00f3\u0142pracownicy i pos\u0142owie S\u0142ugi Narodu dawali i nadal daj\u0105 wiele powod\u00f3w do uzasadnionej krytyki, cho\u0107 pope\u0142nili wiele b\u0142\u0119d\u00f3w, w tym najwi\u0119kszy z nich \u2013 niepowa\u017cny stosunek do ostrze\u017ce\u0144 zachodnich sojusznik\u00f3w o przygotowaniach do inwazji na Rosj\u0119 na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 \u2013 to wszystko nie wp\u0142ywa pozytywnie ani na notowania Petra Poroszenki, ani kierowanej przez niego partii.<\/p>\n
Przedstawiciele opozycji czasami wyg\u0142aszaj\u0105 rozs\u0105dn\u0105 konstruktywn\u0105 krytyk\u0119, rzadziej konstruktywne propozycje. Po 24 lutego 2022 r. sam Petro Poroszenko unika publicznej krytyki Ze\u0142enskiego i podkre\u015bla potrzeb\u0119 jedno\u015bci w obliczu naszego wsp\u00f3lnego wroga w ka\u017cdy mo\u017cliwy spos\u00f3b. Na froncie walczy wielu deputowanych r\u00f3\u017cnych szczebli z „Europejskiej Solidarno\u015bci” \u2013 a jest ich znacznie wi\u0119cej ni\u017c przedstawicieli tego samego „S\u0142ugi Narodu”. W czym wi\u0119c tkwi problem?<\/p>\n
Nied\u017awiedzi\u0105 przys\u0142ug\u0119 opozycji wci\u0105\u017c wyrz\u0105dza taktyka obrana podczas kampanii prezydenckiej w 2019 r. \u2013 „kto nie jest z nami, ten przeciwko nam”, „kto nie jest za Poroszenk\u0105, ten jest za Putinem”. Patrz\u0105c na program (a raczej jego brak) \u00f3wczesnego kandydata Ze\u0142enskiego, jego niezdolno\u015b\u0107 do jasnego sformu\u0142owania czegokolwiek innego ni\u017c populistyczne has\u0142a, fraz\u0119 o „szukaniu pokoju w oczach Putina” i tak dalej, naprawd\u0119 \u0142atwo by\u0142o my\u015ble\u0107 w ten spos\u00f3b wi\u0119kszo\u015bci tych, kt\u00f3rzy widzieli zwyci\u0119stwo Ze\u0142enskiego jako najgorszy mo\u017cliwy scenariusz.<\/p>\n
Takie skrajnie czarno-bia\u0142e podej\u015bcie wci\u0105\u017c mo\u017cna zrozumie\u0107 w \u015brodku wyborczej gor\u0105czki, cho\u0107 nie ma ono uzasadnienia. Ale dla wielu w dzisiejszej opozycji, a zw\u0142aszcza w szerszym kr\u0119gu jej sympatyk\u00f3w, podw\u00f3jny upadek z 2019 roku by\u0142 traum\u0105, kt\u00f3rej fantomowe b\u00f3le wci\u0105\u017c wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 wczorajsze. Nie da si\u0119 wi\u0119c pozby\u0107 tego sztucznie jasnego podzia\u0142u na „nas” i „wrog\u00f3w”.<\/p>\n
W\u015br\u00f3d europejskiej Solidarno\u015bci i jej zwolennik\u00f3w nie wida\u0107 oznak pracy nad b\u0142\u0119dami, nie ma nawet cienia prawdziwego przemy\u015blenia taktyki i strategii. Chocia\u017c w partii s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy mog\u0105 to zrobi\u0107. Ale zwykle sprowadza si\u0119 to do komunikatu „Mieli\u015bmy racj\u0119 od samego pocz\u0105tku, od 2019 roku”. Z tak pewn\u0105 siebie, a jednocze\u015bnie ca\u0142kowicie niesamokrytyczn\u0105 postaw\u0105, \u015brodowisko Petra Poroszenki wp\u0119dza si\u0119 w niewielk\u0105 rezerw\u0119 lojalnych zwolennik\u00f3w, kt\u00f3rzy ju\u017c zag\u0142osuj\u0105 na Europejsk\u0105 Solidarno\u015b\u0107 lub jej lidera.<\/p>\n
Przeciwnie, takie podej\u015bcie alienuje od opozycji znacznie wi\u0119ksz\u0105 grup\u0119 tych, kt\u00f3rzy nie popieraj\u0105 obecnej w\u0142adzy, ale nie widz\u0105 w niej uciele\u015bnienia wszystkich bol\u0105czek Ukrainy. Gdzie szuka\u0107 politycznego wsparcia dla tych, kt\u00f3rzy widz\u0105 b\u0142\u0119dy Ze\u0142enskiego, ale nie s\u0105 gotowi uzna\u0107 wszystkiego, co zrobi\u0142, za absolutnie negatywne? W ko\u0144cu wystarczy neutralny, \u017ceby nie powiedzie\u0107 pozytywny, komentarz na temat obecnego rz\u0105du, aby zwolennicy europejskiej solidarno\u015bci na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych napi\u0119tnowali autora jako „zeleboba” czy co\u015b w tym stylu jeszcze.<\/p>\n
Nie b\u0119dziesz w stanie przypisa\u0107 wszystkiego botom. Bo nie od nich, ale od prawdziwych ludzi z tego \u015brodowiska wielokrotnie s\u0142yszeli\u015bmy s\u0142owa, \u017ce sami Ukrai\u0144cy s\u0105 winni swoich k\u0142opot\u00f3w, zw\u0142aszcza w wojnie na pe\u0142n\u0105 skal\u0119, bo wybrali z\u0142ego prezydenta. Niezale\u017cnie od stosunku do Ze\u0142enskiego, m\u00f3wienie tego jest absurdem i pogard\u0105 dla jego wsp\u00f3\u0142obywateli. Bo winowajca tej wojny jest tylko jeden \u2013 W\u0142adimir Putin. I bez wzgl\u0119du na to, ile b\u0142\u0119d\u00f3w pope\u0142ni obecna w\u0142adza (zar\u00f3wno poprzednia, jak i poprzednia), bez wzgl\u0119du na to, jak niedoskona\u0142e jest ukrai\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo czy pa\u0144stwo, niczego to nie zmieni.<\/p>\n
Mo\u017cna zrozumie\u0107 rozczarowanie zwolennik\u00f3w Poroszenki decyzjami wi\u0119kszo\u015bci Ukrai\u0144c\u00f3w w 2019 roku. Ale je\u015bli zamiast analizowa\u0107 jego przyczyny, po prostu wylejemy pomyje na wszystkich dysydent\u00f3w \u2013 nawet potencjalnych sojusznik\u00f3w \u2013 i uwierzymy we w\u0142asn\u0105 moraln\u0105 wy\u017cszo\u015b\u0107 i s\u0142uszno\u015b\u0107 a priori, to to \u015brodowisko polityczne nigdy nawet nie b\u0119dzie ro\u015bci\u0107 sobie pretensji do powrotu do korytarzy w\u0142adzy. Bo takie zachowanie, takie mieszanie si\u0119 z bagnem ka\u017cdego, kto nie chce bawi\u0107 si\u0119 w sztuczn\u0105 gr\u0119 z czarno-bia\u0142ym \u015bwiatem, doprowadzi tylko do g\u0142\u0119bszego samopogrzebania we w\u0142asnej przytulnej, ale na poz\u00f3r bardzo toksycznej „ba\u0144ce”.<\/p>\n
To g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d, ale nie jedyny. Wiele os\u00f3b, rozczarowanych (lub nigdy nie zafascynowanych) Ze\u0142enskim, chce zobaczy\u0107 dla niego jako\u015bciow\u0105 alternatyw\u0119. Si\u0142a polityczna i politycy, kt\u00f3rzy proponuj\u0105 konkretne idee i opieraj\u0105 si\u0119 na jasnych podstawach \u015bwiatopogl\u0105dowych. I nie tak jak „S\u0142uga Narodu”, kt\u00f3ry wed\u0142ug jego przyw\u00f3dc\u00f3w jest dzi\u015b parti\u0105 wolno\u015bciow\u0105 (tu \u015bmia\u0142 si\u0119 niejaki Hetmancew), a jutro parti\u0105 socjalistyczn\u0105 czy czym\u015b innym.<\/p>\n
Czy partia Poroszenki ma tak\u0105 podstaw\u0119 ideologiczn\u0105? I tak, i nie. Je\u015bli przyjrzymy si\u0119 jej programowi czy publicznemu stanowisku poszczeg\u00f3lnych przedstawicieli, mo\u017cna odnale\u017a\u0107 elementy postawy konserwatywnej. Podkre\u015blanie znaczenia to\u017csamo\u015bci i kultury narodowej, godno\u015bci ka\u017cdego obywatela i jego odpowiedzialno\u015bci za losy pa\u0144stwa, roli spo\u0142eczno\u015bci lokalnych \u2013 to wszystko bardzo s\u0142uszne idee. S\u0105 w partii ludzie, kt\u00f3rzy szczerze je wyznaj\u0105. Ale zwykle nie jest to zauwa\u017calne w praktycznych dzia\u0142aniach ani na poziomie parlamentu, ani lokalnych oddzia\u0142\u00f3w.<\/p>\n
Uderzaj\u0105cym przyk\u0142adem pora\u017cki dotychczasowych podej\u015b\u0107 na poziomie lokalnym by\u0142 wyb\u00f3r mera Lwowa w 2020 roku. Maj\u0105c wielk\u0105 szans\u0119 na zwyci\u0119stwo, kandydat „Europejskiej Solidarno\u015bci” O\u0142eh Syniutka i jego otoczenie, zamiast podkre\u015bla\u0107 liczne realne problemy miasta, prowadzili kampani\u0119 wyborcz\u0105 pod has\u0142ami „kto nie jest za Syniutk\u0105 i Poroszenk\u0105, ten jest przeciwko Lwowowi i Ukrainie”. Oczywi\u015bcie agresywnie atakuj\u0105c ka\u017cdego, kto zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na fa\u0142szywo\u015b\u0107 takiej dychotomii w wyborach samorz\u0105dowych. Rezultatem by\u0142a pora\u017cka.<\/p>\n
Ta historia nasuwa pytanie: czy Europejska Solidarno\u015b\u0107 jest parti\u0105 opart\u0105 na podstawach ideologicznych, czy te\u017c, tradycyjnie dla naszych reali\u00f3w, kolejnym osobistym projektem konkretnego polityka? Bez Ze\u0142enskiego nie b\u0119dzie S\u0142ugi Narodu, bez Tymoszenko \u2013 nie b\u0119dzie Batkiwszczyny. Czy europejska solidarno\u015b\u0107 mo\u017ce istnie\u0107 bez Petra Poroszenki? Pytanie jest tym wa\u017cniejsze, \u017ce pi\u0105ty prezydent ma wysok\u0105 osobist\u0105 niech\u0119\u0107 \u2013 i nie ma znaczenia, czy jest zas\u0142u\u017cony, czy nie. Zaw\u0119\u017ca te\u017c perspektywy g\u0142\u00f3wnej si\u0142y opozycyjnej w dzisiejszej ukrai\u0144skiej polityce. Ciekawie by\u0142oby widzie\u0107 kogo\u015b innego na czele opozycji, ale p\u00f3ki co trudno uwierzy\u0107 w taki scenariusz.<\/p>\n
Dop\u00f3ki Europejska Solidarno\u015b\u0107 sztucznie zra\u017ca do siebie wielu potencjalnych zwolennik\u00f3w, obecne w\u0142adze nie powinny si\u0119 zbytnio przejmowa\u0107 opozycj\u0105, kt\u00f3ra zamyka si\u0119 w sobie i jest rozgoryczona „niew\u0142a\u015bciwym” spo\u0142ecze\u0144stwem (gdy Poroszenko wygra\u0142 w 2014 r., to prawdopodobnie by\u0142o to jakie\u015b inne spo\u0142ecze\u0144stwo). W takiej sytuacji nie trzeba wreszcie blokowa\u0107 Facebooka Maryany Bezuhli ani zmusza\u0107 marsza\u0142ka Rus\u0142ana Stefanczuka do zauwa\u017cenia obecno\u015bci w parlamencie nie tylko prorz\u0105dowych deputowanych.<\/p>\n
Tylko czas poka\u017ce, co dalej stanie si\u0119 z Petrem Poroszenk\u0105 i parti\u0105, kt\u00f3rej dzi\u015b przewodzi. Cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa domaga si\u0119 konstruktywnej alternatywy dla Ze\u0142enskiego. Takich ludzi b\u0119dzie coraz wi\u0119cej, a obecna opozycja mo\u017ce jeszcze pr\u00f3bowa\u0107 zaspokoi\u0107 t\u0119 postulat, je\u015bli w ko\u0144cu zwyci\u0119\u017c\u0105 konstruktywne elementy europejskiej solidarno\u015bci. A mimo wszystko jest ich znacznie wi\u0119cej ni\u017c w „S\u0142udze Ludu”. Ale je\u015bli wszystko sprowadza si\u0119 do nazywania wszystkich spoza rezerwatu „niew\u0142a\u015bciwymi” Ukrai\u0144cami, to ludzie b\u0119d\u0105 szuka\u0107 innych opcji. Tam, gdzie jest popyt, b\u0119dzie te\u017c poda\u017c.<\/p>\n
Ukraina, jak ka\u017cde demokratyczne pa\u0144stwo, jest niedoskona\u0142a, podobnie jak jej spo\u0142ecze\u0144stwo. Ale nie jeste\u015bmy ani lepsi, ani gorsi od wielu, nie jeste\u015bmy wyj\u0105tkowi. Wystarczy spojrze\u0107 na popularno\u015b\u0107 Trumpa w Stanach Zjednoczonych, rosn\u0105c\u0105 popularno\u015b\u0107 lewicowych czy prawicowych populist\u00f3w w Niemczech, ostatni\u0105 kampani\u0119 wyborcz\u0105 w Polsce czy wyniki wybor\u00f3w na S\u0142owacji i wiele innych przyk\u0142ad\u00f3w, by zda\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce nie tylko w Ukrainie wyst\u0119puj\u0105 problemy z nisk\u0105 kultur\u0105 polityczn\u0105, g\u0142\u0119bokimi podzia\u0142ami politycznymi i banaln\u0105 ignorancj\u0105. Niemniej jednak, z jakiego\u015b powodu, nikt nie m\u00f3wi, \u017ce Polacy, S\u0142owacy, a zw\u0142aszcza Amerykanie, nie Czy zdali egzamin z pa\u0144stwowo\u015bci, czy te\u017c na to nie zas\u0142uguj\u0105? W naszym kraju ta podrz\u0119dna teza jest raz po raz wrzucana w przestrze\u0144 informacyjn\u0105.<\/p>\n
Ukraina pilnie potrzebuje zmian w swojej kulturze politycznej. Nie zmiany dla samej zmiany, jak w 2019 r., ale np. wy\u0142onienie stabilnych i trwa\u0142ych partii politycznych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 oparte na jasnych zasadach ideologicznych, a nie b\u0119d\u0105 wiecznymi wiatrowskazami zgodnie z wahaniami nastroj\u00f3w szerokich mas. Partie b\u0119d\u0105 gotowe do dzia\u0142ania zar\u00f3wno u w\u0142adzy, jak i w opozycji. I kt\u00f3rzy w przypadku pora\u017cki nie b\u0119d\u0105 wyznawa\u0107 kompleksu „nierozpoznanego geniusza”, ale b\u0119d\u0105 mogli pracowa\u0107 nad swoimi b\u0142\u0119dami.<\/p>\n
To, czy Europejska Solidarno\u015b\u0107 b\u0119dzie tak\u0105 parti\u0105, zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w. W tej chwili istnieje silne wra\u017cenie, \u017ce opozycja pr\u00f3buje pokona\u0107 Ze\u0142enskiego i „s\u0142ugi” we w\u0142asnej grze \u2013 populizmie. I na tym polu Europejska Solidarno\u015b\u0107 nie ma szans w starciu z urz\u0119duj\u0105cym prezydentem. Rok 2019 powinien nas tego nauczy\u0107, a tak\u017ce wielu innych rzeczy. Dop\u00f3ki tego nie zrobi\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wybory prezydenckie i parlamentarne w 2019 r. znacz\u0105co wstrz\u0105sn\u0119\u0142y krajobrazem politycznym Ukrainy. Nie by\u0142a to rewolucja, poniewa\u017c wiele starych i odra\u017caj\u0105cych postaci znalaz\u0142o drog\u0119 do wysokich stanowisk lub mandat\u00f3w zast\u0119pczych. I czuj\u0105 si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c dobrze w Kancelarii Prezydenta czy w Radzie Najwy\u017cszej. Najwi\u0119kszym szokiem ostatnich wybor\u00f3w krajowych byli ci, kt\u00f3rzy zostali pokonani \u2013 Petro […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20219,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2471,1645,229,9,176,2268,2491],"class_list":["post-20218","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-europejska-solidarnosc","tag-glowne-wiadomosci","tag-petro-poroszenko","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska","tag-wolodymyr-zelenski","tag-wybory","tag-wybory-prezydenta-ukrainy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20218"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20218\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}