{"id":19979,"date":"2023-10-16T19:03:04","date_gmt":"2023-10-16T17:03:04","guid":{"rendered":"https:\/\/razvedka.info\/pl\/2023-10-illarionow-katz-i-inni-rosyjscy-liberalowie\/"},"modified":"2023-10-16T19:03:04","modified_gmt":"2023-10-16T17:03:04","slug":"illarionow-katz-i-inni-rosyjscy-liberalowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/2023-10-illarionow-katz-i-inni-rosyjscy-liberalowie\/","title":{"rendered":"I\u0142\u0142arionow, Katz i inni rosyjscy libera\u0142owie"},"content":{"rendered":"

W ostatnich tygodniach ukrai\u0144ski segment informacyjny po raz kolejny rozgorza\u0142 w dyskusji o (nie)mo\u017cliwo\u015bci dialogu z jakimikolwiek przedstawicielami strony rosyjskiej \u2013 czy to z otoczeniem Putina (w zasadzie nawet Nestor Szufrycz ju\u017c go unika, przynajmniej tak stwierdzi\u0142 podczas niedawnej rozprawy s\u0105dowej), czy kontrolowanymi przez Kreml „opozycjonistami” z Partii Liberalno-Demokratycznej i Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej, czy przedstawicielami politycznego i kulturowego „t\u0142umu” libera\u0142\u00f3w rosyjskich. To w\u0142a\u015bnie w przypadku tych drugich historia jest znacznie bardziej skomplikowana. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Sama rozmowa w kontek\u015bcie obecnej wojny rosyjsko-ukrai\u0144skiej nie jest niczym nowym. Tak, co najmniej od 2014 r. sta\u0142o si\u0119 jasne (cho\u0107 niestety nie dla wi\u0119kszo\u015bci \u00f3wczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa ukrai\u0144skiego), \u017ce dalsze ogl\u0105danie program\u00f3w telewizyjnych czy film\u00f3w z Michai\u0142em Poreczenkowem po tym, jak ostrzela\u0142 pozycje ukrai\u0144skiego wojska na lotnisku w Doniecku, jest, delikatnie m\u00f3wi\u0105c, z\u0142ym obyczajem. Chocia\u017c, powiedzmy sobie szczerze, rok wcze\u015bniej, w 2013 roku, mo\u017cna go by\u0142o zobaczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c w centralnych ukrai\u0144skich kana\u0142ach telewizyjnych w prime time. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Czy jednak rosyjski produkt w og\u00f3le znikn\u0105\u0142 z naszego pola informacyjnego? Niestety nie. I to nie on, ale ukrai\u0144ski produkt zosta\u0142 ustandaryzowany w kwotach radiowych. I nie chodzi nawet o to, \u017ce sporadycznie i sporadycznie dochodzi\u0142o do potyczek w telewizji, takich jak sylwestrowe „niebieskie \u015bwiat\u0142a”, „ironie losu” czy „dojrzewaj\u0105ce” koncerty 9 maja, a produkt filmowy w j\u0119zyku rosyjskim by\u0142 cz\u0119\u015bciowo prezentowany bez \u017cadnego t\u0142umaczenia i dubbingu na j\u0119zyk pa\u0144stwowy (w najlepszym razie \u2013 z ukrai\u0144skimi napisami). Istota problemu polega na tym, \u017ce ju\u017c wtedy Ukrai\u0144cy, nieco nieprzygotowani do ca\u0142kowitego porzucenia rosyjskiego produktu (nie tylko kulturowego, ale i politycznego), zacz\u0119li szuka\u0107 racjonalnego, proukrai\u0144skiego, „dobrego” ziarna w\u015br\u00f3d tamtejszego rosyjskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

<\/div>\n

Pami\u0119tasz, jak Ukrai\u0144cy byli entuzjastycznie nastawieni, kiedy w latach 2014-2016 ogl\u0105da\u0142e\u015b film z rosyjskim aktorem Michai\u0142em Jefremovem? Recytowa\u0142 w nich antyputinowskie wiersze, bo rzekomo nie popiera\u0142 polityki prezydenta Federacji Rosyjskiej dotycz\u0105cej okupacji Krymu i cz\u0119\u015bci Donbasu. Na ile jednak takie „filmy” by\u0142y skuteczne w konfrontacji z re\u017cimem Putina w Rosji? I wreszcie w 2020 roku sam artysta otwarcie wyrzek\u0142 si\u0119 „tw\u00f3rczego sprzeciwu” wobec rosyjskich w\u0142adz \u2013 „karmi ludzi sztuki” (to cytat!), a w 2022 roku \u2013 ju\u017c za murami rosyjskiego wi\u0119zienia, gdzie trafi\u0142 po \u015bmiertelnym wypadku sprowokowanym przez siebie po pijanemu \u2013 popar\u0142 putinowski\u0105 tzw. „specjaln\u0105 operacj\u0119 wojskow\u0105”.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Generalnie tak, po 2014 roku Putin coraz rzadziej przemawia\u0142 do widz\u00f3w z ukrai\u0144skich ekran\u00f3w. Ale rosyjskie „gadaj\u0105ce g\u0142owy” (te z warunkowego obozu opozycyjnego) nigdzie si\u0119 nie uda\u0142y. Co wi\u0119cej, im cz\u0119\u015bciej pod koniec 2021 r. pojawia\u0142y si\u0119 informacje o mo\u017cliwym nasileniu ataku armii rosyjskiej zgromadzonej w pobli\u017cu terytorium Ukrainy w Ukrain\u0119, tym aktywniej w ukrai\u0144skich mediach, opr\u00f3cz g\u0142os\u00f3w lokalnych ekspert\u00f3w, s\u0142ycha\u0107 by\u0142o r\u00f3wnie\u017c wypowiedzi rosyjskich odpowiednik\u00f3w. Na przyk\u0142ad Andriej I\u0142\u0142arionow (by\u0142y doradca ekonomiczny prezydenta Putina), kt\u00f3ry wyemigrowa\u0142 do Stan\u00f3w Zjednoczonych w po\u0142owie lat 2000., gdzie rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w Center for Global Freedom and Prosperity w Cato Institute w Waszyngtonie, na trzy tygodnie przed inwazj\u0105 na pe\u0142n\u0105 skal\u0119, przekonywa\u0142 w talk-show Savika Shustera (och, innego „opozycyjnego” rosyjskiego dziennikarza), \u017ce nie dojdzie do zmasowanego rosyjskiego ataku wojskowego. Zastanawiam si\u0119, co my\u015bla\u0142 rankiem 24 lutego 2022 roku, po swoich przepowiedniach?<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Wszak gdy rosyjska wojna przeciwko Ukrainie wesz\u0142a w faz\u0119 pe\u0142n\u0105 skali, g\u0142osy eksperckie ze strony rosyjskiej nie znikn\u0119\u0142y, a cz\u0119\u015b\u0107 z nich po stronie ukrai\u0144skiej Kana\u0142 YouTube<\/i> sta\u0142y si\u0119 jednymi z najpopularniejszych. Tak wi\u0119c, wed\u0142ug wylicze\u0144 Detector Media, w okresie od 24 lutego 2022 r. do 1 czerwca 2023 r. dw\u00f3ch Rosjan wesz\u0142o do pierwszej pi\u0105tki tego hostingu wideo w Ukrainie: Mark Feygin i Andriej Piontkowski. A w pierwszej dwudziestce Rosjanie stanowili dok\u0142adnie po\u0142ow\u0119 ukrai\u0144skiego segmentu YouTube. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Same te statystyki nie s\u0105 jak\u0105\u015b katastrof\u0105. W przeciwie\u0144stwie do Federacji Rosyjskiej, w Ukrainie panuje wolno\u015b\u0107 my\u015bli, s\u0142owa, dost\u0119pu do informacji i wyboru, co czyta\u0107, czego s\u0142ucha\u0107 i co ogl\u0105da\u0107, nawet w stanie wojennym (oczywi\u015bcie je\u015bli nie szkodzi to bezpiecze\u0144stwu narodowemu i integralno\u015bci terytorialnej pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego). <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Sprawa jest inna \u2013 jaki jest sens takich dzia\u0142a\u0144 tych rosyjskich rzecznik\u00f3w w Ukrainie? Tylko po to, \u017ceby krytykowa\u0107 Putina? W ci\u0105gu ostatnich 18 miesi\u0119cy wojny sta\u0142o si\u0119 jasne, kim jest rosyjski przyw\u00f3dca i ca\u0142a Federacja Rosyjska. Nawet dla tych Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy do lutego 2022 r. nie chcieli zauwa\u017ca\u0107 wojny na wschodzie Ukrainy lub uwa\u017cali, \u017ce to wszystko „czysto polityczne”. Czy to rzeczywi\u015bcie os\u0142abia w\u0142adz\u0119 samego W\u0142adimira W\u0142adimirowicza w samej Rosji? Mo\u017cna skromnie za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce jest to ma\u0142o prawdopodobne. Dlatego pytanie „po co to wszystko?” jak na razie wygl\u0105da przynajmniej retorycznie.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Mo\u017ce jednak to wszystko Pytanie nie pozostaje bez odpowiedzi. Pami\u0119tacie zesz\u0142oroczn\u0105 spraw\u0119 z Latynin\u0105? Tak, m\u00f3wimy o pisarce, kt\u00f3ra pod tak\u0105 renom\u0105 nazywa siebie (i cz\u0119sto z jakiego\u015b powodu jest tak pozycjonowana przez ukrai\u0144skich dziennikarzy, kt\u00f3rzy zapraszaj\u0105 j\u0105 do swoich audycji) opozycjonistk\u0105 wobec obecnych w\u0142adz w Federacji Rosyjskiej. W dniu 13 marca 2022 r. na swojej stronie w \u015awiergot<\/i> Zapewni\u0142a, \u017ce w Ukrainie jeste\u015bmy \u015bwiadkami odrodzenia Rusi Kijowskiej. I to w\u0142a\u015bnie w Kijowie wkr\u00f3tce skoncentruje si\u0119 „rosyjskoj\u0119zyczny \u015bwiat demokratyczny, rynkowy i zachodni”. Czyli rodzaj lekkiego, lekko doprawionego liberalizmem „rosyjskiego \u015bwiata” w Kijowie.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Czy\u017c nie jest to to samo, co ostatnio zapowiada\u0142 Arestowicz (cz\u0119sty go\u015b\u0107) Kana\u0142 YouTube<\/i>-transmisje tego samego Feigina)? M\u00f3wi\u0105, \u017ce Putin jest oczywi\u015bcie zbrodniarzem, podobnie jak jego wsp\u00f3\u0142pracownicy. Ale sami Rosjanie nie s\u0105 niczemu winni. A sama kultura rosyjska jest pi\u0119kna. I dlaczego to nie Kij\u00f3w (matka „rosyjskich miast”) nie zacznie tworzy\u0107 nowej rosyjskiej (a \u015bci\u015blej „rosyjskiej”) wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra mog\u0142aby powsta\u0107 wcze\u015bniej, gdyby nie Putin i jego inwazja, kt\u00f3ra z\u0142ama\u0142a t\u0119 „historyczn\u0105” rosyjsko-ukrai\u0144sk\u0105 harmoni\u0119. I kt\u00f3re mo\u017cna przezwyci\u0119\u017cy\u0107, dyskutuj\u0105c na r\u00f3\u017cnych platformach (na przyk\u0142ad literackich) gdzie\u015b po drugiej stronie oceanu, a przynajmniej poza konfrontacyjn\u0105 Ukrain\u0105 i Rosj\u0105.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Czy przecie\u017c nie jest to samo, co inny rosyjski opozycjonista, Maksim Katz, kt\u00f3ry mimo og\u00f3lnej politycznej beznadziei w przededniu przysz\u0142orocznych wybor\u00f3w prezydenckich w Rosji wci\u0105\u017c jest brany pod uwag\u0119 jako potencjalny kandydat z obozu liberalnego, co mo\u017ce narobi\u0107 „ha\u0142asu” podczas kampanii wyborczej jesieni\u0105 2023 r. \u2013 wiosn\u0105 2024 r. Nawet je\u015bli z tego czy innego powodu nie mo\u017cna wzi\u0105\u0107 udzia\u0142u w samych wyborach. Cho\u0107 p\u00f3ki co sam Katz spotyka si\u0119 nie w Moskwie czy Petersburgu, ale w Londynie. A je\u015bli Chodorkowski jest got\u00f3w p\u00f3j\u015b\u0107 z nim na spotkanie, to zwolennicy aresztowanego Nawalnego nie zgodzili si\u0119 jeszcze na jego pomys\u0142 zjednoczenia rosyjskiej opozycji. A jasne metody konfrontacji z Kremlem nie zosta\u0142y jeszcze og\u0142oszone. I czy zapowiadane przez niego protesty antywojenne i antyputinowskie mog\u0105 by\u0107 skuteczne w miastach europejskich, ale nie w miastach rosyjskich?<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Niech jednak odpowiedzi na te pytania poszuka sam Katz, jego przyjaciele i ostatecznie Rosjanie. W ca\u0142ej tej historii Ukrai\u0144c\u00f3w powinno interesowa\u0107 tylko to, jak ten ewentualny kandydat z obozu rosyjskich libera\u0142\u00f3w widzi przysz\u0142o\u015b\u0107 stosunk\u00f3w rosyjsko-ukrai\u0144skich. Pot\u0119pi\u0142 wojn\u0119. Podkre\u015bli\u0142 jednak, \u017ce w tym kontek\u015bcie win\u0119 ponosi przede wszystkim Kreml, a ofiarami nieprzemy\u015blanej decyzji Putina s\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci Rosjanie. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

A Ukrai\u0144cy to dla niego cz\u0119\u015b\u0107 tego samego „rosyjskiego \u015bwiata”, tylko liberalnego, biznesowego, Macbooka<\/i> na stole i zawsze z otwart\u0105 wiz\u0105 do Wielkiej Brytanii. W ko\u0144cu ogl\u0105dali\u015bmy razem te same filmy, gotowali\u015bmy te same potrawy na Nowy Rok, s\u0142uchali\u015bmy rosyjskiego rocka (czyli opozycji!) … <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ale znowu, niech to pozostanie wewn\u0119trzn\u0105 spraw\u0105 polityczn\u0105 rosyjskiej elity politycznej (a raczej jej resztek). Dop\u00f3ki rosyjskie si\u0142y okupacyjne pozostaj\u0105 na terytorium Ukrainy, na miasta i wsie Ukrainy wystrzeliwane s\u0105 wrogie rakiety i drony szturmowe, kwestia rosyjskich reparacji za szkody wyrz\u0105dzone Ukrainie w wyniku wojny pozostaje nierozwi\u0105zana, a sama strona ukrai\u0144ska jest uwa\u017cana nie za r\u00f3wnowa\u017cn\u0105, ale za cz\u0119\u015b\u0107 jakiego\u015b rosyjskiego projektu geopolitycznego czy cywilizacyjnego, nie ma znaczenia, kto nadal b\u0119dzie rz\u0105dzi\u0142 Rosj\u0105 (nawet je\u015bli nie b\u0119dzie to Putin). Jakie s\u0105 wytyczne polityki zagranicznej tej osoby i czy pa\u0144stwo rosyjskie jest demokratyczne, czy nie?<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Na koniec troch\u0119 historii. Pouczaj\u0105cy. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Po rewolucji pa\u017adziernikowej w Ukrain\u0119 przyby\u0142y szczeble „bia\u0142ej gwardii”: zar\u00f3wno przekonali imperialist\u00f3w, jak i zwolennik\u00f3w idei rewolucji lutowej.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Proces ten nasili\u0142 si\u0119 po kwietniu 1918 r. \u2013 wraz z powstaniem pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego. Jej szef Paw\u0142o Skoropadski w ca\u0142kiem dobrych intencjach stara\u0142 si\u0119 zaprosi\u0107 do Kijowa rosyjskie osobisto\u015bci i naukowc\u00f3w (wielu z nich by\u0142o przecie\u017c pochodzenia ukrai\u0144skiego, jak np. pierwszy szef Ukrai\u0144skiej Akademii Nauk Wo\u0142odymyr Wiernadski), kt\u00f3rzy pomagaliby w lokalnych procesach pa\u0144stwotw\u00f3rczych, gospodarczych i kulturalnych.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

W tym celu ukrai\u0144scy dyplomaci, przy po\u015brednictwie Niemiec, uzgadniali nawet z bolszewikami uruchomienie „poci\u0105g\u00f3w pa\u0144stwowych” z Moskwy i Piotrogrodu do Kijowa, kt\u00f3re wywozi\u0142y tych ludzi, cz\u0119sto ratuj\u0105c ich przed represjami.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

P\u00f3\u017aniej w Kijowie uformowa\u0142a si\u0119 rosyjska diaspora uciekinier\u00f3w z „Sowiet\u00f3w”, jak Skoropadsky nazywa\u0142 bolszewick\u0105 Rosj\u0119.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

P\u00f3\u017aniej jednak sam hetman krytykowa\u0142 zachowanie przybysz\u00f3w w Kijowie, a nawet pr\u00f3bowa\u0142 odr\u00f3\u017cni\u0107 od tego osobliwy schemat, kt\u00f3ry utrwali\u0142 w swoich pami\u0119tnikach.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

„Po przyje\u017adzie cz\u0142owiek milczy, \u015bpi i je \u2013 to jest pierwszy etap. Drugi chwali, m\u00f3wi\u017ce Ukraina to cud, a j\u0119zyk jest eufoniczny, i klimat jest pi\u0119kny, i Kij\u00f3w jest pi\u0119kny, a rz\u0105d jest normalny, jednym s\u0142owem raj!” \u2013 przypomnia\u0142 Skoropadski o trendzie zachowania Rosjan w Kijowie. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Ale za kilka tygodni, wed\u0142ug niego, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 trzeci etap krytyki: „Po chwili Rosjanin widzi jednego z tych, kt\u00f3rzy przyszli wcze\u015bniej. Nast\u0119pnie rozpoczyna si\u0119 trzecia faza. Nadal jest weso\u0142y i sympatyczny, ale je\u017adzi\u0142 z wo\u017anic\u0105 i s\u0105 \u017ali. A kostka brukowa bywa z\u0142ej jako\u015bci.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

„Pozw\u00f3l mi” \u2013 m\u00f3wisz mu. \u2013 Pami\u0119ta pan, \u017ce w Zwi\u0105zku Radzieckim… Bogu niech b\u0119d\u0105 dzi\u0119ki, \u017ce \u017cyjemy” \u2013 wspomina\u0142 hetman.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Nast\u0119pnie, wed\u0142ug niego, po bardzo kr\u00f3tkim czasie, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 czwarty etap.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

„Jest ju\u017c dobrze ubrany, dobrze od\u017cywiony, rumiany. ” Wiecie, co powiem \u2013 wasza Ukraina to bzdura… Trzeba stworzy\u0107 jedn\u0105, niepodzieln\u0105 Rosj\u0119, a nie ma Ukrai\u0144c\u00f3w, to wszystko jest wymys\u0142em Niemc\u00f3w” \u2013 powiedzia\u0142 Paw\u0142o Skoropadski.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Nie jestem pewien, czy sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 radykalnie w ci\u0105gu 100 lat.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Przynajmniej kolejna rosyjska inwazja w Ukrain\u0119 wskazuje na co\u015b przeciwnego.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W ostatnich tygodniach ukrai\u0144ski segment informacyjny po raz kolejny rozgorza\u0142 w dyskusji o (nie)mo\u017cliwo\u015bci dialogu z jakimikolwiek przedstawicielami strony rosyjskiej \u2013 czy to z otoczeniem Putina (w zasadzie nawet Nestor Szufrycz ju\u017c go unika, przynajmniej tak stwierdzi\u0142 podczas niedawnej rozprawy s\u0105dowej), czy kontrolowanymi przez Kreml „opozycjonistami” z Partii Liberalno-Demokratycznej i Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej, czy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19980,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1645,106,2643,81,11,2644,9],"class_list":["post-19979","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-glowne-wiadomosci","tag-historia-ukrainy","tag-pawlo-artymyszyn","tag-propaganda","tag-rosja","tag-savik-shuster","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19979"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19979\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}