Przez d\u0142ugi czas jednym z nauczycieli historii dla Rosjan by\u0142 ich prezydent. Trudno powiedzie\u0107 na pewno, jak to postrzegaj\u0105, ale z zewn\u0105trz jeden i drugi w jego wykonaniu wygl\u0105da \u017ca\u0142o\u015bnie. A im dalej, tym wi\u0119cej. Wydaje si\u0119, \u017ce Rosja powoli, ale konsekwentnie realizuje pryncypialn\u0105 polityk\u0119 wp\u0119dzania si\u0119, zgodnie z poziomem rozwoju i \u015bwiadomo\u015bci, w czasy prehistoryczne. Oczywi\u015bcie na czele tego kursu stoj\u0105 elity polityczne.<\/p>\n
S\u0105 najbardziej nieistotni w instrumentalizowaniu temat\u00f3w, kt\u00f3rych nie rozumiej\u0105. W szczeg\u00f3lno\u015bci we wspomnianych ju\u017c kwestiach przesz\u0142o\u015bci historycznej. Poniewa\u017c ten program jest grany dla krajowego konsumenta, nie warto nawet reagowa\u0107. Co wi\u0119cej, odpowied\u017a rosyjskim propagandystom zosta\u0142a ju\u017c udzielona! Ponad sto lat temu…<\/p>\n
Lw\u00f3w, wrzesie\u0144 1903, w\u0142asnor\u0119cznie<\/strong><\/p>\n Szkoda, \u017ce historia naszego regionu jest dalej postrzegana przez pryzmat imperialnej lub sowieckiej narracji. Niestety, dzi\u015b nadal mo\u017cna go znale\u017a\u0107 w Ukrainie, za granic\u0105 i za granic\u0105. A potem w\u015br\u00f3d przedstawicieli r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk. Nawet profesjonalni badacze lub analitycy cz\u0119sto nie robi\u0105 problemu identyfikacji Rosji i Imperium Rosyjskiego, Rosji i Zwi\u0105zku Radzieckiego. My te\u017c nie jeste\u015bmy \u015bwi\u0119ci. Wielu Ukrai\u0144c\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce nasz niepodleg\u0142y kraj zawsze istnia\u0142. Jakby po cichu ukrywaj\u0105c si\u0119 gdzie\u015b w zak\u0105tku imperium Habsburg\u00f3w i Romanow\u00f3w, czeka\u0142a na okazj\u0119 do og\u0142oszenia niepodleg\u0142o\u015bci. Oczywi\u015bcie nie wszystko jest takie proste i jednoznaczne. S\u0105 to d\u0142ugie i z\u0142o\u017cone procesy, kt\u00f3rych zrozumienie po\u015bwi\u0119cone jest wi\u0119cej ni\u017c jednej monografii.<\/p>\n Nie wejdziemy na tak g\u0142\u0119bokie wody, ale b\u0119dziemy si\u0119 zatrzymywa\u0107 nad podstawowymi rzeczami. Co wi\u0119cej, nie trac\u0105 one na znaczeniu. Chocia\u017c od czasu do czasu trzeba je wyci\u0105gn\u0105\u0107 na powierzchni\u0119 i da\u0107 nowy oddech. Jednym z nich jest artyku\u0142 Mychaj\u0142a Hruszewskiego „Zwyk\u0142y schemat 'rosyjskiej’ historii i sprawa racjonalnej struktury historii wschodnich S\u0142owian”. Tekst ten powsta\u0142 we wrze\u015bniu 1903 roku we Lwowie. Zosta\u0142 opublikowany kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n Argumenty przeciwko Tysi\u0105cletniemu Kr\u00f3lestwu<\/strong><\/p>\n Wy\u017cej wymieniona praca Mychaj\u0142a Hruszewskiego, a tak\u017ce jego dziedzictwo naukowe w og\u00f3le, oferuje holistyczny schemat ukrai\u0144skiej historii. Praca tego naukowca zawiera zar\u00f3wno znacz\u0105ce, jak i uzasadnione podej\u015bcie do demonta\u017cu staro\u017cytnego imperialnego schematu historii. Dzi\u015b nie b\u0119dzie to dla ciebie zaskoczeniem. Wielu mieszka\u0144c\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainy wychowa\u0142o si\u0119 na echach i interpretacjach pogl\u0105d\u00f3w tego historyka. Za \u017cycia autora trzeba by\u0142o mie\u0107 odwag\u0119 wyg\u0142asza\u0107 takie idee. Na przyk\u0142ad okres kijowski Rusi przeszed\u0142 nie w okres w\u0142odzimiersko-moskiewski, ale w okres galicyjsko-wo\u0142y\u0144ski. Jeszcze ostrzejsza jest teza o celowo\u015bci i bezpodstawno\u015bci „wszywania” pa\u0144stwa kijowskiego w \u017cycie pa\u0144stwowe i kulturalne Rosjan. Hruszewski uwa\u017ca\u0142, \u017ce przysz\u0142y Moskwa wyros\u0142a nie z Rusi Kijowskiej, ale z w\u0142asnego rdzenia.<\/p>\n Naukowiec skrytykowa\u0142 „zwyk\u0142y”, czyli imperialny schemat historii za ra\u017c\u0105ce ignorowanie losu i wk\u0142adu Ukrai\u0144c\u00f3w i Bia\u0142orusin\u00f3w. Historia narodu ukrai\u0144skiego (ukrai\u0144sko-ruska narodowo\u015b\u0107 Hruszewskiego) w tym schemacie jest pozbawiona pocz\u0105tku, rozdarta. Jeszcze gorzej jest z „narodowo\u015bci\u0105 bia\u0142orusk\u0105”. „Znika” w imperialnym schemacie historii, nie jest widoczny \u2013 ani w Kijowie, ani w pa\u0144stwie w\u0142odzimiersko-moskiewskim, ani w Wielkim Ksi\u0119stwie Litewskim. W imperialnym schemacie historii Bia\u0142orusini nie byli uwa\u017cani za tw\u00f3rczy element rozwoju projektu „wielkoruskiego”. Historyczna \u015bcie\u017cka i dziedzictwo Ukrai\u0144c\u00f3w i Bia\u0142orusin\u00f3w zosta\u0142y po prostu zignorowane w imperialnej historiografii.<\/p>\n Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 refleksje Mychaj\u0142a Hruszewskiego na temat historii Rosji \u2013 ma on „nar\u00f3d wielkoruski”. Jak ju\u017c wspomniano, naukowiec jest sceptyczny wobec zaw\u0142aszczania historii Rusi przez Rosjan i uwa\u017ca za bezpodstawne wydedukowanie stamt\u0105d pocz\u0105tk\u00f3w Moskwy \/ Wielkiej Rosji. Inn\u0105 wa\u017cn\u0105 jego tez\u0105 jest to, \u017ce zwi\u0105zki „narodu wielkoruskiego” z „ukrai\u0144sko-rusi\u0144skim” i „bia\u0142oruskim” nie by\u0142y historycznie intensywne. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, zacz\u0119li si\u0119 p\u00f3\u017ano wi\u0105za\u0107. Jednak z czasem temat ten sta\u0142 si\u0119 przedmiotem manipulacji. Oddajmy g\u0142os historykowi: „Wyj\u0105tkowe znaczenie, jakie ma historia pa\u0144stwa wielkoruskiego we wsp\u00f3\u0142czesnym schemacie historii „rosyjskiej”, jest w rzeczywisto\u015bci wynikiem zast\u0105pienia poj\u0119cia „narodu rosyjskiego” (w sensie narodowo\u015bci ruskiej, wschodnios\u0142owia\u0144skiej) poj\u0119ciem historii narodu wielkoruskiego”.<\/p>\n Dlatego Mychaj\u0142o Hruszewski broni idei, \u017ce „wszechrosyjska” historia jest fikcj\u0105. Nie ma to nic wsp\u00f3lnego z rzeczywisto\u015bci\u0105 i zosta\u0142o narzucone z powod\u00f3w ideologicznych w p\u00f3\u017aniejszym czasie. Naukowiec twierdzi, \u017ce nie mo\u017cemy nawet o tym m\u00f3wi\u0107 \u2013 w ko\u0144cu nie by\u0142o narodowo\u015bci „og\u00f3lnorosyjskiej”. Badacz przytacza wiele podobnych przyk\u0142ad\u00f3w zniekszta\u0142cania historii. Jednym z nich jest „Wielka historia rosyjska” z „ukrai\u0144sko-rusi\u0144skim (kijwa\u0144skim) pocz\u0105tkiem” „przyszytym do niej”. Autor uwa\u017ca, \u017ce „jest to tylko kaleka, nienaturalna kombinacja”. Naprawd\u0119 trudno si\u0119 z nim nie zgodzi\u0107 w tej kwestii.<\/p>\n W przeciwie\u0144stwie do wielotomowej „Historii Ukrainy-Rusi”, „Zwyk\u0142y schemat…” Mychaj\u0142o Hruszewski to kr\u00f3tki i kr\u00f3tki tekst. Gdyby autor mia\u0142 pisa\u0107 w naszych czasach, by\u0142by to blog, tekst publicystyczny. Jednocze\u015bnie, po ponownym przeczytaniu tez wyra\u017conych w pracy, doskonale rozumie si\u0119, dlaczego by\u0142y okresy, kiedy Hruszewski by\u0142 zakazany. Jego prace s\u0105 ciosem w same filary imperialnego i sowieckiego mitu-konstruktu historii. S\u0105 to naturalne i dobrze uzasadnione zaprzeczenia fikcji o tysi\u0105cletniej historii pa\u0144stwa w Rosji. To znaczy fabrykacje i nonsensy, kt\u00f3rymi krwawy prezydent Federacji Rosyjskiej wci\u0105\u017c „karmi” (aluzja do historii Michai\u0142a Pogodina) i „karamzin” (aluzja do historii Niko\u0142aja Karamzina) do \u015bwiadomo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnych Rosjan.<\/p>\n „Epoka” i „rewolucja” przeciwko fikcji i ignorancji<\/strong><\/p>\n Schemat historii Ukrainy Mychaj\u0142a Hruszewskiego jest nadal dominuj\u0105cym konceptualnym rozumieniem wydarze\u0144, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce na terytorium wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainy w przesz\u0142o\u015bci. To najlepsze z wyr\u00f3\u017cnie\u0144, jakie m\u00f3g\u0142 otrzyma\u0107 ten wybitny historyk i polityk. Znamienne jest, \u017ce jego zas\u0142ugi zosta\u0142y docenione za jego \u017cycia. Na przyk\u0142ad w 1920 roku Matwij Jaworski, ukrai\u0144ski historyk ze z\u0142o\u017con\u0105 i kontrowersyjn\u0105 biografi\u0105, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 skonstruowa\u0107 w\u0142asn\u0105 syntez\u0119 ukrai\u0144skiej historii, nazwa\u0142 idee Mychaj\u0142a Hruszewskiego nieco idealistycznymi, ale uwa\u017ca\u0142, \u017ce by\u0142a to „era” w ukrai\u0144skiej historiografii i „rewolucja” w rosyjskiej historiografii.<\/p>\n Mychaj\u0142o Hruszewski i jego praca zosta\u0142y ju\u017c ocenione przez histori\u0119. Zaj\u0105\u0142 godne i zaszczytne miejsce w ukrai\u0144skim panteonie naukowym. Akceptowanie jego rozwoju, nie zgadzanie si\u0119 z nimi, krytyczne i nie ocenianie ich jest naszym wyborem. Jednak jego prace i pomys\u0142y zdecydowanie nie powinny zosta\u0107 pomini\u0119te. Mychaj\u0142o Hruszewski by\u0142 jednym z pierwszych, kt\u00f3rzy podnie\u015bli imperialny pogl\u0105d na przesz\u0142o\u015b\u0107 naszego regionu, histori\u0119 Ukrainy. Przekonuj\u0105co udowodni\u0142 te\u017c, \u017ce Ukrai\u0144cy s\u0105 narodem oryginalnym, kt\u00f3ry ma prawo i podstawy do swojej narodowej historiografii i historii.<\/p>\n Wiele tez Mychaj\u0142a Hruszewskiego mo\u017cna dyskutowa\u0107, ale warto pami\u0119ta\u0107 o czasie i okoliczno\u015bciach, w jakich si\u0119 narodzi\u0142y. Tak\u017ce o tym, \u017ce idee te mia\u0142y na celu ustanowienie ukrai\u0144skiego projektu narodowego. W rezultacie zawsze byli na gardle imperialnej propagandy. Przez lata nic si\u0119 nie zmieni\u0142o. Dzi\u015b wypowied\u017a naukowca jest r\u00f3wnie\u017c skuteczn\u0105 szczepionk\u0105 przeciwko historycznym rewelacjom Kremla Koschei.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przez d\u0142ugi czas jednym z nauczycieli historii dla Rosjan by\u0142 ich prezydent. Trudno powiedzie\u0107 na pewno, jak to postrzegaj\u0105, ale z zewn\u0105trz jeden i drugi w jego wykonaniu wygl\u0105da \u017ca\u0142o\u015bnie. A im dalej, tym wi\u0119cej. Wydaje si\u0119, \u017ce Rosja powoli, ale konsekwentnie realizuje pryncypialn\u0105 polityk\u0119 wp\u0119dzania si\u0119, zgodnie z poziomem rozwoju i \u015bwiadomo\u015bci, w czasy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19487,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1645,106,11,29,9],"class_list":["post-19486","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-glowne-wiadomosci","tag-historia-ukrainy","tag-rosja","tag-stosunki-ukrainsko-rosyjskie","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19486"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19486\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}