Stosunki polsko-ukrai\u0144skie przechodz\u0105 kolejny okres och\u0142odzenia. Tym razem z powodu wzajemnych oskar\u017ce\u0144 obu stron dotycz\u0105cych problemu eksportu ukrai\u0144skich produkt\u00f3w rolnych. Konflikt zbo\u017cowy mi\u0119dzy oboma krajami narasta\u0142 od wiosny. Ale wybuch\u0142a tu\u017c przed wyborami do Sejmu i w czasie, gdy Ukraina cierpi z powodu blokady morskiej i rosyjskich atak\u00f3w na infrastruktur\u0119 portow\u0105.<\/p>\n
Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, spory gospodarcze mi\u0119dzy pa\u0144stwami s\u0105 powszechne. Na \u015bwiecie istniej\u0105 sposoby, aby je rozwa\u017cy\u0107 i rozwi\u0105za\u0107 w cywilizowany spos\u00f3b. Ale w przypadku Polski jest jeden problem. To, co zacz\u0119\u0142o si\u0119 jako dyskusja o ochronie polskich rolnik\u00f3w przed nap\u0142ywem ukrai\u0144skiego zbo\u017ca, szybko osi\u0105gn\u0119\u0142o nowy poziom. I tak, zamiast praktycznego rozwi\u0105zania problemu, g\u0142o\u015bno zabrzmia\u0142y g\u0142osy polityk\u00f3w, kt\u00f3re wcale nie s\u0105 zwi\u0105zane z kwesti\u0105 ukrai\u0144skiego zbo\u017ca i ochrony polskiego rolnictwa. Kwestia ekonomiczna szybko sta\u0142a si\u0119 polityczna, a nawet geopolityczna. W ci\u0105gu kilku dni kryzysu pad\u0142o tyle nieprzyjemnych komplement\u00f3w pod adresem Ukrainy, tyle ostrze\u017ce\u0144 wyra\u017cano z elementami zawoalowanych gr\u00f3\u017ab, \u017ce zaczyna si\u0119 w\u0105tpi\u0107 w szczero\u015b\u0107 polskiej przyja\u017ani.<\/p>\n
Nagle punkt ci\u0119\u017cko\u015bci przesun\u0105\u0142 si\u0119 z problemu ukrai\u0144skiego eksportu na problem relacji mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Ukrain\u0105. Tymczasem istnieje wiele tajemnic i niezrozumia\u0142ych okoliczno\u015bci dotycz\u0105cych wej\u015bcia ukrai\u0144skiego zbo\u017ca na polskie rynki. Z jakiego\u015b powodu obie strony wol\u0105 milcze\u0107.<\/p>\n
Wed\u0142ug ekspert\u00f3w przez Polsk\u0119 przechodzi\u0142o oko\u0142o 10% ukrai\u0144skich produkt\u00f3w rolnych. Od marca 2022 r. do kwietnia 2023 r. Ukraina wyeksportowa\u0142a do Polski oko\u0142o 6-6,5 mln ton zbo\u017ca. Ziarno to by\u0142o przeznaczone na rynki zagraniczne. Ale z niewiadomych powod\u00f3w oko\u0142o 50% osiedli\u0142o si\u0119 w Polsce. Wywiera\u0142o to presj\u0119 na polskich rolnik\u00f3w, kt\u00f3rzy czekali na wiosn\u0119, maj\u0105c nadziej\u0119 na zyskown\u0105 sprzeda\u017c ubieg\u0142orocznych zbior\u00f3w. Jednak gdy nadesz\u0142a wiosna, ceny zbo\u017ca znacznie spad\u0142y z powodu nap\u0142ywu ukrai\u0144skiego zbo\u017ca. Wywo\u0142a\u0142o to protesty, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do wprowadzenia zakazu eksportu produkt\u00f3w rolnych z Ukrainy w kwietniu 2023 roku. Oczekiwano, \u017ce zakaz nie b\u0119dzie obowi\u0105zywa\u0142 na sta\u0142e, ale dop\u00f3ki kwestia nie zostanie rozwi\u0105zana merytorycznie i nie zostanie ustanowiony monitoring dostaw z Ukrainy. Jednak z jakiego\u015b powodu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie jest \u0142atwym zadaniem niezawodne zamkni\u0119cie polskiego rynku przed nap\u0142ywem ukrai\u0144skiego zbo\u017ca tranzytowego. Dlatego polskie w\u0142adze zdecydowa\u0142y si\u0119 dzia\u0142a\u0107 radykalnymi metodami i ca\u0142kowicie zakaza\u0142y eksportu ukrai\u0144skich produkt\u00f3w rolnych. A kiedy nadszed\u0142 czas na zniesienie zakazu od 15 wrze\u015bnia, odm\u00f3wi\u0142 tego.<\/p>\n
Nie ma jednoznacznych odpowiedzi, dlaczego ca\u0142e ukrai\u0144skie zbo\u017ce przeznaczone dla kraj\u00f3w trzecich nie zosta\u0142o wywiezione z Polski. Jak r\u00f3wnie\u017c ten, kt\u00f3ry importowa\u0142 go na terytorium s\u0105siedniego kraju. R\u00f3wnie\u017c ani strona polska, ani ukrai\u0144ska nie przedstawi\u0142y przejrzystych wyja\u015bnie\u0144, w jaki spos\u00f3b kilka milion\u00f3w ton pszenicy tranzytowej trafi\u0142o na polski rynek. Czy polskie firmy bra\u0142y udzia\u0142 w tym procesie, kupuj\u0105c ta\u0144sze ukrai\u0144skie zbo\u017ce w celu sprzeda\u017cy go na polskim rynku? Czy zainteresowani polscy urz\u0119dnicy im pomogli? By\u0107 mo\u017ce tak by\u0142o. W\u0105tpliwe jest, aby ukrai\u0144scy handlarze zbo\u017cem mogli samodzielnie wysy\u0142a\u0107 do 3 milion\u00f3w ton zbo\u017ca w obcym kraju. Ale nie ma odpowiedzi na te pytania. A mo\u017ce nie.<\/p>\n
Werbalna konfrontacja z oskar\u017ceniami przeciwko sobie mi\u0119dzy Kijowem a Warszaw\u0105 trwa\u0142a kilka dni. Niew\u0105tpliwie ten ton dyskusji g\u0142\u0119boko rozczarowa\u0142 wielu zar\u00f3wno w Polsce, jak i w Ukrainie. Przynios\u0142o to r\u00f3wnie\u017c wielk\u0105 przyjemno\u015b\u0107 Rosji. Jednak pod\u015bwiadomie obie strony zrozumia\u0142y, \u017ce przekraczanie linii jest niebezpieczne. Ostatecznie 21 wrze\u015bnia poinformowano, \u017ce ministrowie polityki rolnej Ukrainy i Polski zgodzili si\u0119 znale\u017a\u0107 rozwi\u0105zanie sytuacji konfliktowej dotycz\u0105cej eksportu zbo\u017ca. W rozmowie telefonicznej Myko\u0142a Solskyi i jego polski odpowiednik Robert Telus obiecali znale\u017a\u0107 rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re odpowiada\u0142oby zar\u00f3wno Ukrainie, jak i Polsce. Oczywi\u015bcie m\u00f3wimy o mechanizmie wsp\u00f3lnej koordynacji dostaw kilku rodzaj\u00f3w ziarna. W tym momencie mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce konflikt stopniowo si\u0119 wyczerpie i zaniknie. Ale nieprzyjemny posmak z niego pozosta\u0142. I mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na dynamik\u0119 relacji mi\u0119dzy oboma pa\u0144stwami.<\/p>\n
W tej sytuacji strona ukrai\u0144ska i ukrai\u0144ska dyplomacja nie dzia\u0142a\u0142y idealnie. Czasami wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce w og\u00f3le nie mamy jednej linii dyplomatycznej. A Ministerstwo Spraw Zagranicznych ma niewielki wp\u0142yw i istnieje jako dekoracja. Dlatego wypowiedzi wykraczaj\u0105ce daleko poza relacje czysto gospodarcze mog\u0105 by\u0107 \u0142atwo wypowiadane przez wiceministra gospodarki. Przem\u00f3wienie prezydenta Wo\u0142odymyra Ze\u0142enskiego na Zgromadzeniu Og\u00f3lnym ONZ r\u00f3wnie\u017c raczej nie b\u0119dzie uzasadnione. Cho\u0107 nie wspomina\u0142 wprost o Polsce, dla wszystkich by\u0142o ju\u017c jasne, do kogo skierowane s\u0105 s\u0142owa o „podwa\u017ceniu solidarno\u015bci w Europie i urz\u0105dzeniu teatru politycznego, zrobieniu thrillera z ziarna”. G\u0142owa pa\u0144stwa posz\u0142a jeszcze dalej i powiedzia\u0142a, \u017ce ci aktorzy „pomagaj\u0105 przygotowa\u0107 scen\u0119 dla moskiewskiego aktora”. Czy ukrai\u0144skie Prezydium powinno by\u0142o tak powiedzie\u0107?Na przyk\u0142ad w przypadku Bardzo w\u0105tpliwe.<\/p>\n
Z drugiej strony \u017ale, \u017ce Warszawa zn\u00f3w stosuje szanta\u017c, podnosz\u0105c stawk\u0119 i wychodz\u0105c poza konkretn\u0105 w\u0105sk\u0105 kwesti\u0119 gospodarcz\u0105. Gdy tylko strona ukrai\u0144ska wyrazi\u0142a niezadowolenie z decyzji Polski o przed\u0142u\u017ceniu moratorium na eksport zb\u00f3\u017c, polscy politycy natychmiast przeszli na wy\u017cszy poziom oskar\u017ce\u0144 politycznych. Na tle rozm\u00f3w o losie ukrai\u0144skiego zbo\u017ca zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 s\u0142owa o mo\u017cliwym wecie w sprawie akcesji Ukrainy do UE, znacznym zmniejszeniu wsparcia dla ukrai\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w od 2024 roku oraz o tym, \u017ce Polska nie ma ju\u017c dodatkowej broni dla Ukrainy. A prezydent Andrzej Duda por\u00f3wna\u0142 Ukrain\u0119 do kogo\u015b, kto tonie i desperacko wykorzystuje ka\u017cd\u0105 okazj\u0119. Oczywi\u015bcie takie wypowiedzi polskich polityk\u00f3w podsyca\u0142y antyukrai\u0144skie nastroje w Polsce. 19 wrze\u015bnia Konfederacja Wolno\u015bci i Niezale\u017cno\u015bci zorganizowa\u0142a przed ambasad\u0105 Ukrainy w Warszawie konferencj\u0119 prasow\u0105, podczas kt\u00f3rej „wystawi\u0142a rachunek” pa\u0144stwu ukrai\u0144skiemu za pomoc udzielon\u0105 przez Polsk\u0119 w zwi\u0105zku z rosyjsk\u0105 agresj\u0105. W kr\u00f3tkim momencie antyukrai\u0144ska retoryka sta\u0142a si\u0119 narz\u0119dziem kampanii wyborczej i metod\u0105 prowadzenia kampanii. Trudno sobie wyobrazi\u0107, by co\u015b podobnego dzia\u0142o si\u0119 w Ukrainie, gdzie nawet si\u0142y nacjonalistyczne opowiadaj\u0105 si\u0119 za rozwojem normalnych przyjaznych stosunk\u00f3w z Polsk\u0105 na zasadzie r\u00f3wno\u015bci i wzajemnego szacunku.<\/p>\n
Niestety, kryzys zbo\u017cowy mi\u0119dzy oboma krajami, kt\u00f3ry na chwil\u0119 sta\u0142 si\u0119 polityczny, odzwierciedla specyfik\u0119 polskiej polityki i pewne odzwierciedlenie polskiego stosunku do Ukrainy. Polskie w\u0142adze wcze\u015bniej wyg\u0142asza\u0142y wobec Ukrainy nieprawdziwe wypowiedzi, kt\u00f3re wykracza\u0142y poza konkretne problemy, gwa\u0142townie zwi\u0119kszaj\u0105c stopie\u0144 napi\u0119cia i nieporozumie\u0144. Typow\u0105 taktyk\u0105 Warszawy jest wykorzystanie historii jako instrumentu nowoczesnej polityki i nacisku na Kij\u00f3w. By\u0142y gro\u017aby ze strony Polski, takie jak to, \u017ce Ukraina nie dotrze do Europy z Bander\u0105 i UPA. Zalecono w\u0142a\u015bciwe zbadanie ukrai\u0144skiej historii i \u017c\u0105dano od Kijowa jednostronnego wzi\u0119cia na siebie winy za wydarzenia na Wo\u0142yniu, ignoruj\u0105c w\u0142asn\u0105 historyczn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 i win\u0119. Niestety, takie podej\u015bcie nie jest w stanie stworzy\u0107 prawdziwych, r\u00f3wnych, stabilnych i przyjaznych relacji. Raczej te relacje b\u0119d\u0105 przypomina\u0107 emocjonalnie zabarwione niestabilne fazy z boomem i rytmem. I nawet wojna na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 nie by\u0142a jeszcze w stanie wp\u0142yn\u0105\u0107 na istnienie takiej krzywej w stosunkach polsko-ukrai\u0144skich.<\/p>\n
Teraz wiele mo\u017cna przypisa\u0107 zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 wyborom parlamentarnym w Polsce. M\u00f3wi\u0105, \u017ce po 15 pa\u017adziernika pasje znikn\u0105, a stosunki ukrai\u0144sko-polskie zn\u00f3w stan\u0105 si\u0119 ciep\u0142e i przyjazne. Ale nie mo\u017cesz cofn\u0105\u0107 s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re wypowiadasz. I wiele ju\u017c powiedziano. Nieprzyjemny posmak nadal pozostanie. A Ukraina na wszelki wypadek nie musi zapomnie\u0107 o powiedzeniu, \u017ce ratowanie ton\u0105cych jest dzie\u0142em samych ton\u0105cych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Stosunki polsko-ukrai\u0144skie przechodz\u0105 kolejny okres och\u0142odzenia. Tym razem z powodu wzajemnych oskar\u017ce\u0144 obu stron dotycz\u0105cych problemu eksportu ukrai\u0144skich produkt\u00f3w rolnych. Konflikt zbo\u017cowy mi\u0119dzy oboma krajami narasta\u0142 od wiosny. Ale wybuch\u0142a tu\u017c przed wyborami do Sejmu i w czasie, gdy Ukraina cierpi z powodu blokady morskiej i rosyjskich atak\u00f3w na infrastruktur\u0119 portow\u0105. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, spory […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19396,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[329,1645,2497,330,54,469,176],"class_list":["post-19395","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-andrzej-duda","tag-glowne-wiadomosci","tag-piotr-gierasimienko","tag-polska","tag-pomoc-wojskowa-dla-ukrainy","tag-stosunki-ukrainsko-polskie","tag-wolodymyr-zelenski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19395"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19395\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}