Nieskuteczno\u015b\u0107 Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych, o kt\u00f3rej m\u00f3wi si\u0119 od dawna i cz\u0119sto, sta\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3lnie widoczna podczas wojny rosyjsko-ukrai\u0144skiej. Dlatego pomys\u0142 zreformowania albo ca\u0142ej ONZ, albo przynajmniej Rady Bezpiecze\u0144stwa tej organizacji, by\u0142 zg\u0142aszany z r\u00f3\u017cnych stron. Tak wi\u0119c prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki, Joe Biden, wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 swoj\u0105 propozycj\u0105. Ciekawa propozycja, ale w jakim stopniu b\u0119dzie w stanie wp\u0142yn\u0105\u0107 na prac\u0119 g\u0142\u00f3wnej struktury politycznej \u015bwiata?<\/p>\n
Biden zaproponowa\u0142 zwi\u0119kszenie liczby sta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ. (Stali cz\u0142onkowie to te kraje, kt\u00f3re maj\u0105 prawo weta wobec wszelkich decyzji). Wzrost a\u017c o pi\u0119\u0107 kraj\u00f3w. Co wi\u0119cej, na li\u015bcie pa\u0144stw, kt\u00f3re ameryka\u0144ski prezydent proponuje w\u0142\u0105czy\u0107 do rozszerzonej Rady Bezpiecze\u0144stwa, znalaz\u0142y si\u0119 nie tylko pa\u0144stwa G7 (Niemcy i Japonia), ale tak\u017ce przedstawiciele warunkowo antyzachodniego stowarzyszenia BRICS<\/em> \u2013 w rzeczywisto\u015bci wszystkie trzy, kt\u00f3re nie s\u0105 obecnie cz\u0142onkami sta\u0142ymi cz\u0142onkami Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ (Brazylia, Indie, a nawet Republika Po\u0142udniowej Afryki).<\/p>\n Sam pomys\u0142 jest ju\u017c rewolucyjny, bo na li\u015bcie Bidena widzimy oba kraje, kt\u00f3re zainicjowa\u0142y II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Przez d\u0142ugi czas sam pomys\u0142 przyznania dodatkowych praw Japonii, a zw\u0142aszcza Niemcom (ameryka\u0144skie bazy wojskowe wci\u0105\u017c znajduj\u0105 si\u0119 na terytorium obu tych kraj\u00f3w, a to, w przeciwie\u0144stwie do Polski czy kraj\u00f3w ba\u0142tyckich, jest dziedzictwem tamtej wielkiej wojny), wygl\u0105da\u0142o jak bunt. Ale min\u0119\u0142o prawie sto lat od II wojny \u015bwiatowej, sytuacja w tych krajach zmieni\u0142a si\u0119 dramatycznie, a wp\u0142yw zar\u00f3wno Niemiec, jak i Japonii na \u015bwiatow\u0105 gospodark\u0119 i polityk\u0119 jest do\u015b\u0107 powa\u017cny (dlatego s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Wielkiej Si\u00f3demki, a Niemcy s\u0105 faktycznie g\u0142\u00f3wnym krajem Unii Europejskiej). Dlatego taki krok wydaje si\u0119 ca\u0142kiem logiczny.<\/p>\n Ale odejd\u017amy od konkretnych nazwisk i porozmawiajmy o samym pomy\u015ble Bidena. Dlaczego zaproponowa\u0142 rozszerzenie Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ? Odpowied\u017a jest do\u015b\u0107 oczywista: wzrost liczby pa\u0144stw os\u0142abia wag\u0119 dw\u00f3ch pa\u0144stw autorytarnych obecnych na Bia\u0142orusi \u2013 Rosji i Chin. W rzeczywisto\u015bci pomys\u0142 ten nie jest nowy, zosta\u0142 z powodzeniem lub niezbyt skutecznie wykorzystany przez r\u00f3\u017cnych w\u0142adc\u00f3w \u015bwiata. Na przyk\u0142ad J\u00f3zef Stalin.<\/p>\n Na 19 Zje\u017adzie KPZR, bolszewickiej partii Zwi\u0105zku Radzieckiego (w\u00f3wczas przemianowanej na KPZR), Stalin zaproponowa\u0142 zwi\u0119kszenie liczby cz\u0142onk\u00f3w Biura Politycznego Komitetu Centralnego partii, jednocze\u015bnie zmieniaj\u0105c jego nazw\u0119 na Prezydium Komitetu Centralnego. W tym czasie przyw\u00f3dca ZSRR kierowa\u0142 si\u0119 prost\u0105 logik\u0105 – coraz wi\u0119cej cz\u0142onk\u00f3w Biura Politycznego w tym czasie stopniowo przechodzi\u0142o w ukryt\u0105 opozycj\u0119 wobec przyw\u00f3dcy, stwarzaj\u0105c powa\u017cne zagro\u017cenie dla jego ca\u0142kowicie uzasadnionego usuni\u0119cia. (Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, dok\u0142adnie w ten spos\u00f3b pr\u00f3bowali usun\u0105\u0107 \u00f3wczesnego szefa Komunistycznej Partii Zwi\u0105zku Radzieckiego i de facto mistrza ZSRR, Nikit\u0119 Chruszczowa, w 1957 r., A w 1964 r. ten „zamach stanu”, kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci by\u0142 zwyk\u0142\u0105 proceduraln\u0105 walk\u0105 o w\u0142adz\u0119 i to do\u015b\u0107 demokratyczn\u0105, cho\u0107 zamkni\u0119t\u0105 z oczywistych powod\u00f3w, powi\u00f3d\u0142 si\u0119).<\/p>\n Zwi\u0119kszaj\u0105c liczb\u0119 cz\u0142onk\u00f3w kolektywnego organu zarz\u0105dzaj\u0105cego Komunistycznej Partii Zwi\u0105zku Radzieckiego i ZSRR, Stalin przej\u0105\u0142 inicjatyw\u0119 dla siebie \u2013 poniewa\u017c wszyscy ci m\u0142odzi karierowicze, kt\u00f3rzy wzbili si\u0119 w przestworza (w\u015br\u00f3d nich w szczeg\u00f3lno\u015bci rodowity Ukrainiec Leonid Bre\u017cniew) zawdzi\u0119czali sw\u00f3j nieoczekiwany sukces przyw\u00f3dcy. I nie byli gotowi do buntu przeciwko niemu. Po prostu nie mieli powodu, aby to robi\u0107, w przeciwie\u0144stwie do „starej gwardii”.<\/p>\n Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, jeszcze przed formaln\u0105 \u015bmierci\u0105 Stalina, na pocz\u0105tku marca 1953 r., Ta „stara gwardia” podzieli\u0142a w\u0142adz\u0119 i natychmiast przywr\u00f3ci\u0142a liczb\u0119 cz\u0142onk\u00f3w Prezydium Komitetu Centralnego do stanu sprzed 19 Zjazdu Partii. Oznacza to, \u017ce Malenkow, Beria i sp\u00f3\u0142ka zabezpieczyli si\u0119 przed mo\u017cliw\u0105 wojn\u0105 z m\u0142odymi stalinowskimi nominatami. Potem, oczywi\u015bcie, zwyci\u0119zcy Stalina szybko si\u0119 ze sob\u0105 pok\u0142\u00f3cili, ale to ju\u017c inna historia.<\/p>\n W tym kontek\u015bcie interesuje nas fakt, \u017ce Joe Biden poszed\u0142 t\u0105 sam\u0105 drog\u0105. W\u0142\u0105czenie wielu kraj\u00f3w do Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ zwi\u0119ksza ich globalne znaczenie \u2013 i to s\u0105 one winne jemu, prezydentowi Stan\u00f3w Zjednoczonych. Przypuszczalnie w\u0142a\u015bnie tym kierowa\u0142 si\u0119 Biden, proponuj\u0105c dodanie Brazylii i Indii do Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ. S\u0105 to kraje globalnego Po\u0142udnia, kt\u00f3re maj\u0105 bliskie stosunki z Chinami. Dlatego taka „\u0142ap\u00f3wka” ze strony Stan\u00f3w Zjednoczonych jest do pewnego stopnia pr\u00f3b\u0105 sk\u0142onienia tych \u015bwiatowych demokracji do globalnego Zachodu, do \u015bwiatowej wsp\u00f3lnoty demokratycznej, oderwania ich od autorytarnej Rosji i Chin.<\/p>\n I w tym logika ameryka\u0144skiego prezydenta jest potencjalnie korzystna. Ale jest jeden niuans, kt\u00f3ry psuje ca\u0142e pi\u0119kno gry Josepha Bidena Jr. Jest to prawo weta wspomniane ju\u017c w artykule.<\/p>\n Poniewa\u017c wspomnieli\u015bmy ju\u017c o historii ZSRR, b\u0119dziemy nadal rysowa\u0107 analogie. Biuro Polityczne (Prezydium) Komitetu Centralnego KPZR nie mia\u0142o prawa weta. Nawet jego g\u0142\u00f3wny cz\u0142onek, sekretarz generalny Komitetu Centralnego. Na przyk\u0142ad pojawiaj\u0105 si\u0119 informacje, \u017ce decyzja o wys\u0142aniu „ograniczonego kontyngentu wojsk radzieckich” do Afganistanu nie zosta\u0142a podj\u0119ta jednomy\u015blnie, ale po dyskusjach. Co wi\u0119cej, jak wspominali p\u00f3\u017aniej ludzie zwi\u0105zani z \u00f3wczesnym rz\u0105dem, sam Leonid Bre\u017cniew w\u0105tpi\u0142 w t\u0119 decyzj\u0119 \u2013 i to bardzoOro by\u0142o mu \u017cal. Dlatego mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce gdyby wi\u0119kszo\u015b\u0107 w Biurze Politycznym by\u0142a przeciwna rozpocz\u0119ciu wojny afga\u0144skiej, nawet sekretarz generalny nie by\u0142by w stanie odwr\u00f3ci\u0107 fali na korzy\u015b\u0107 wprowadzenia wojsk. (Ten akapit nie zosta\u0142 napisany w celu pokazania demokratycznej natury rz\u0105du komunistycznego, w rzeczywisto\u015bci nie istnia\u0142, ale aby wyja\u015bni\u0107 mechanizmy, kt\u00f3re rz\u0105dzi\u0142y Zwi\u0105zkiem Radzieckim.)<\/p>\n A Rosja czy Chiny mog\u0105 zablokowa\u0107 ka\u017cd\u0105 decyzj\u0119 \u2013 w sprawie Ukrainy czy Regionu Autonomicznego Sinciang-Ujgur \u2013 nawet je\u015bli popr\u0105 j\u0105 wszyscy stali i niestali cz\u0142onkowie Rady Bezpiecze\u0144stwa. Dlatego w obecnym formacie prac Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ mechaniczne zwi\u0119kszenie liczby sta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w tej organizacji nie rozwi\u0105zuje g\u0142\u00f3wnego problemu \u2013 nieefektywno\u015bci i \u0142atwo\u015bci blokowania jej pracy.<\/p>\n Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, fraza o „obecnym formacie pracy” w tek\u015bcie nie jest przypadkowa. Bo mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce pomys\u0142 Bidena na reform\u0119 Rady Bezpiecze\u0144stwa nie sko\u0144czy si\u0119 na „stalinowskiej” ekspansji \u2013 a wci\u0105\u017c ma w zanadrzu pomys\u0142y, kt\u00f3re zmniejsz\u0105 wag\u0119 dw\u00f3ch azjatyckich dyktatur w Radzie Bezpiecze\u0144stwa ONZ, w ONZ i na ca\u0142ym \u015bwiecie. Mo\u017ce wi\u0119c nadal jeste\u015bmy w tej samej sytuacji, w kt\u00f3rej „nie pokazuj\u0105 po\u0142owy pracy g\u0142upcowi”. Ale, niestety, nie mo\u017cemy tego wiedzie\u0107.<\/p>\n Wiemy jednak na pewno, \u017ce skuteczno\u015b\u0107 Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ podczas wojny rosyjsko-ukrai\u0144skiej jest szczerze m\u00f3wi\u0105c niezadowalaj\u0105ca. I rozumie to nie tylko my, ale tak\u017ce prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2013 s\u0105dz\u0105c po tym, \u017ce podj\u0105\u0142 temat reformy Republiki Bia\u0142oru\u015b.<\/p>\n Miej wi\u0119c oko na Bidena i ONZ. Wygl\u0105da na to, \u017ce b\u0119dzie ciekawie. I jest gor\u0105co. Poniewa\u017c prawo weta jest jedynym legalnym mechanizmem mi\u0119dzynarodowym, kt\u00f3ry pozostaje w r\u0119kach W\u0142adimira Putina. I oczywi\u015bcie Xi Jinping.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nieskuteczno\u015b\u0107 Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych, o kt\u00f3rej m\u00f3wi si\u0119 od dawna i cz\u0119sto, sta\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3lnie widoczna podczas wojny rosyjsko-ukrai\u0144skiej. Dlatego pomys\u0142 zreformowania albo ca\u0142ej ONZ, albo przynajmniej Rady Bezpiecze\u0144stwa tej organizacji, by\u0142 zg\u0142aszany z r\u00f3\u017cnych stron. Tak wi\u0119c prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki, Joe Biden, wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 swoj\u0105 propozycj\u0105. Ciekawa propozycja, ale w jakim stopniu b\u0119dzie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19288,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1645,333,141,11,2560,9],"class_list":["post-19287","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-glowne-wiadomosci","tag-joseph-biden","tag-onz","tag-rosja","tag-stalinizm","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19287"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19287\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19288"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}