Ostatnio dwa wydarzenia zmusi\u0142y nas do powrotu do tematu poszukiwania „dobrych Rosjan” i po raz kolejny zada\u0107 sobie pytanie: czy tacy ludzie w og\u00f3le istniej\u0105?<\/p>\n
Pierwszym z nich jest publiczna, a jednocze\u015bnie nie mniej tajemnicza, \u015bmier\u0107 Jewgienija Prigo\u017cyna w katastrofie lotniczej dok\u0142adnie dwa miesi\u0105ce po tym, jak zorganizowa\u0142 zamieszki przeciwko Kremlowi (kolejne wci\u0105\u017c tajemnicze wydarzenie). W sieciach spo\u0142eczno\u015bciowych (przynajmniej w informacyjnej „ba\u0144ce mydlanej” autora tych s\u0142\u00f3w) byli nawet tacy, kt\u00f3rzy op\u0142akiwali zmar\u0142ego szefa PMC Wagnera, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce jest nadzieja, \u017ce nadal b\u0119dzie w stanie przewodzi\u0107 opozycji przeciwko Putinowi. A antyrz\u0105dowe protesty m\u00f3g\u0142 by\u0107 skuteczny dzi\u0119ki podleg\u0142ej mu istniej\u0105cej formacji wojskowej, a nawet dysponowaniu do\u015bwiadczeniem bojowym.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie \u015bwi\u0119ci wagnerowscy zapominaj\u0105, \u017ce wraz z regularnymi rosyjskimi si\u0142ami zbrojnymi r\u00f3wnie\u017c przybywali na ziemie ukrai\u0144skie w statusie okupant\u00f3w, w ten sam spos\u00f3b zabijali ukrai\u0144skich \u017co\u0142nierzy i cywil\u00f3w i zn\u0119cali si\u0119 nad naszymi je\u0144cami wojennymi.<\/p>\n
A co z tym, \u017ce oni, podobnie jak my, nazywaj\u0105 Bachmut Bachmutem, a nie Artiomowskiem? Zdekomunizujemy j\u0105 w warunkach niepodleg\u0142o\u015bci Ukrainy. A oni (zwolennicy Prigo\u017cyna), wierz\u0105c, \u017ce bolszewizm zaszkodzi\u0142 pa\u0144stwowo\u015bci rosyjskiej, pr\u00f3buj\u0105 powr\u00f3ci\u0107 do czas\u00f3w „przedrewolucyjnych” (przed 1917 r.), w kt\u00f3rych nie przewiduje si\u0119 pa\u0144stwowo\u015bci ukrai\u0144skiej (z wyj\u0105tkiem, w najlepszym razie, jakiej\u015b „Ma\u0142ej Rosji”).<\/p>\n
Drugim wydarzeniem jest sensacyjne ju\u017c wezwanie papie\u017ca Franciszka podczas telekonferencji z rosyjsk\u0105 m\u0142odzie\u017c\u0105 25 sierpnia, aby „nigdy nie rezygnowa\u0107 z dziedzictwa wielkiej Rosji” i patrze\u0107 na „wielkie” postacie w historii Rosji \u2013 Piotra I i Katarzyn\u0119 II. Po protestach ukrai\u0144skiego MSZ Watykan zacz\u0105\u0142 ju\u017c usprawiedliwia\u0107 si\u0119, \u017ce wiadomo\u015b\u0107 zosta\u0142a \u017ale zrozumiana, \u017ce zosta\u0142a przedstawiona w niew\u0142a\u015bciwym kontek\u015bcie, \u017ce zosta\u0142a przet\u0142umaczona w niew\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b i tak dalej.<\/p>\n
Fascynacja g\u0142owy Ko\u015bcio\u0142a katolickiego „wielk\u0105 kultur\u0105 rosyjsk\u0105” nie jest jednak niczym nowym. Nie min\u0105\u0142 nawet rok, odk\u0105d g\u0142owa Watykanu publicznie zastanawia\u0142a si\u0119 nad „rosyjskim humanizmem” i Dostojewskim (nie wspominaj\u0105c o nies\u0142awnych ju\u017c watyka\u0144skich „rosyjsko-ukrai\u0144skich” stacjach Drogi Krzy\u017cowej). I trudno wyja\u015bni\u0107 tu wszystko tylko chrze\u015bcija\u0144skimi d\u0105\u017ceniami do powszechnego pokoju i mi\u0142osierdzia. Oczywi\u015bcie jego pochodzenie z latynoameryka\u0144skiej Argentyny, kt\u00f3ra by\u0142a po prostu pe\u0142na lewicowych (cz\u0119sto otwarcie populistycznych) idei, bezpo\u015brednio wp\u0142yn\u0119\u0142o na \u015bwiatopogl\u0105d przysz\u0142ego papie\u017ca Franciszka (w\u00f3wczas Jorge Mario Bergoglio). St\u0105d jego dalsze zaanga\u017cowanie, ju\u017c w \u0142onie Ko\u015bcio\u0142a, przede wszystkim w chrze\u015bcija\u0144ski socjalizm.<\/p>\n
I kto, je\u015bli nie my, przedstawiciele spo\u0142ecze\u0144stwa postsowieckiego, nie powinien wiedzie\u0107, \u017ce podczas istnienia ZSRR, wraz z rozprzestrzenianiem si\u0119 idei „internacjonalizmu” i „przyja\u017ani narod\u00f3w”, narzucono ide\u0119, \u017ce rosyjski (w kinie, literaturze i kulturze w og\u00f3le) jest najlepszy, najszlachetniejszy i, oczywi\u015bcie, najbardziej ludzki. Nawet „przedrewolucyjny” Dostojewski, To\u0142stoj czy Lermontow (po II wojnie \u015bwiatowej, a zw\u0142aszcza po 1960 roku, nikt nie zwraca\u0142 uwagi na ich „bunt”, kt\u00f3rego wci\u0105\u017c pr\u00f3bowali szuka\u0107 w okresie mi\u0119dzywojennym).<\/p>\n
W Argentynie, z dala od Europy, wydaje si\u0119, \u017ce ca\u0142y ZSRR by\u0142 postrzegany niemal jako zwyk\u0142a identyfikacja z Rosj\u0105. I przekonanie, \u017ce mo\u017ce lokalne w\u0142adze cz\u0119sto „si\u0119 za daleko”, zw\u0142aszcza w czasach stalinowskich, ale co za wspaniali ludzie. Ludzki. I nie wszyscy byli za bolszewizmem! W zwi\u0105zku z tym zawsze istnia\u0142a nadzieja, \u017ce w g\u0142\u0119bi tej „tajemniczej rosyjskiej duszy” znajdzie si\u0119 co\u015b (lub kto\u015b) dobrego i poprowadzi Rosj\u0119 „naturaln\u0105” „humanitarn\u0105” \u015bcie\u017ck\u0105.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie obecna g\u0142owa Ko\u015bcio\u0142a katolickiego znalaz\u0142a si\u0119 w takim klubie „idealist\u00f3w” i nie by\u0142 osamotniony w swoich przekonaniach.<\/p>\n
W zachodnim dyskursie publicznym wiara w „dobrych Rosjan” mia\u0142a miejsce nawet wtedy, gdy oficjalna Moskwa by\u0142a tam postrzegana jako „wr\u00f3g nr 1” \u2013 w okresie istnienia ZSRR.<\/p>\n
W 1985 roku \u015bwiat muzyki zosta\u0142 uzupe\u0142niony jego debiutanckim albumem Sen niebieskich \u017c\u00f3\u0142wi<\/em> („The Dream of the Blue Turtles”) s\u0142ynnego przysz\u0142ego brytyjskiego artysty Stinga. W\u015br\u00f3d g\u0142\u00f3wnie lirycznych piosenek (dzi\u0119ki kt\u00f3rym w ko\u0144cu piosenkarka zyska\u0142a s\u0142aw\u0119), znalaz\u0142a si\u0119 jedna wydana wcze\u015bniej tego samego roku w formacie singla „The Russians”. Piosenka, jak wida\u0107 ju\u017c po tytule kompozycji, jest polityczna. W nim piosenkarz wyrazi\u0142 ostrze\u017cenia przed mo\u017cliw\u0105 wojn\u0105 nuklearn\u0105, zaprzeczy\u0142 tezie o „zwyci\u0119skiej wojnie”, w tek\u015bcie Reagan zosta\u0142 przedstawiony jako takie samo zagro\u017cenie dla ludzko\u015bci jak Chruszczow w swoim czasie, a sam wykonawca mia\u0142 nadziej\u0119, \u017ce Rosjanie te\u017c kochaj\u0105 swoje dzieci<\/em> („Rosjanie te\u017c kochaj\u0105 swoje dzieci”), \u017ce wszyscy razem mogliby\u015bmy zapobiec wzajemnej zag\u0142adzie ludzko\u015bci, poniewa\u017c Dzielimy t\u0119 sam\u0105 biologi\u0119, niezale\u017cnie od ideologii<\/em> („Mamy t\u0119 sam\u0105 natur\u0119, niezale\u017cnie od ideologii”). I wreszcie,Aby pokaza\u0107, \u017ce poj\u0119cie kultury rosyjskiej nie jest pustym frazesem, Sting wykorzysta\u0142 melodi\u0119 „Romansu” z suity „Porucznik Kizhe” rosyjskiego kompozytora Siergieja Prokofiewa w przej\u015bciach mi\u0119dzy wersami.<\/p>\n Wydaje si\u0119, \u017ce piosenka sta\u0142a si\u0119 swoist\u0105 apoteoz\u0105 \u00f3wczesnych my\u015bli zwyk\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w Europy (w\u0142a\u015bciwie Europy, a nie Stan\u00f3w Zjednoczonych). Nast\u0119pnie, na tle pocz\u0105tku pierestrojki, Europejczyk\u00f3w w ZSRR ogarn\u0119\u0142a nadzieja, \u017ce „rosyjski nied\u017awied\u017a” nadal zostanie uspokojony. Jednocze\u015bnie z europejskiego punktu widzenia wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce jest to dobra okazja do zaspokojenia apetyt\u00f3w nie tylko imperium sowieckiego, ale tak\u017ce Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n I, jak pokaza\u0142y wydarzenia nast\u0119pnych ponad trzech dekad, iluzje okaza\u0142y si\u0119 trwa\u0142e. W latach 1990. Zach\u00f3d, nawet w Stanach Zjednoczonych, uwierzy\u0142, \u017ce Rosja jest nast\u0119pc\u0105 Zwi\u0105zku Radzieckiego, wype\u0142nionym Snickersem, McDonaldem, ameryka\u0144skimi filmami akcji w salonach wideo i telewizji, i ostatecznie, z pomoc\u0105 prywatnego (cho\u0107 cz\u0119sto „dzikiego”) kapita\u0142u, w ko\u0144cu stanie si\u0119 demokratyczny. I b\u0119dzie mo\u017cna komunikowa\u0107 si\u0119 z nim na stanowiskach rz\u0105d\u00f3w prawa, a nie rz\u0105d\u00f3w si\u0142y, jak to mia\u0142o miejsce podczas zimnej wojny (witaj Fukuyam\u0119 z jego „Ko\u0144cem historii!”).<\/p>\n W rzeczywisto\u015bci okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Rosja tylko czeka\u0142a na posi\u0142ki. Przede wszystkim gospodarka. I „silna r\u0119ka” na czele pa\u0144stwa. Dwa czynniki „zbieg\u0142y si\u0119” na prze\u0142omie XX i XXI wieku. Potem ceny energii wzros\u0142y, a si\u0142y bezpiecze\u0144stwa FSB, na czele z Putinem, dosz\u0142y do w\u0142adzy w Federacji Rosyjskiej. W rezultacie, do po\u0142owy 2000 roku, scentralizowany aparat w\u0142adzy kierowany przez prezydenta zosta\u0142 zbudowany, suwerenno\u015b\u0107 republik w Rosji, kt\u00f3r\u0105 Jelcyn rozszerzy\u0142 do maksimum w 1990 roku, zosta\u0142a ograniczona, zasoby gazu i ropy zosta\u0142y skoncentrowane w r\u0119kach pa\u0144stwa, rosyjskich oligarch\u00f3w „r\u00f3wno” od wp\u0142ywu na Kreml, a tak\u017ce zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci medi\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce najkorzystniejsza sytuacja dla tworzenia dyktatury.<\/p>\n Tymczasem na Zachodzie wci\u0105\u017c wierzyli w cywilizowan\u0105 Rosj\u0119. I normalni Rosjanie. Nawet po rosyjskiej inwazji na Gruzj\u0119 w 2008 roku. Nawet po aneksji Krymu i zaj\u0119ciu cz\u0119\u015bci Donbasu wiosn\u0105 2014 roku. Nawet po tym, jak dzieci zabito przez bro\u0144 chemiczn\u0105 w Syrii. Nawet po inwazji Rosji w Ukrain\u0119 na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 w lutym 2022 r. kanclerz Niemiec Olaf Scholz pocz\u0105tkowo stwierdzi\u0142, \u017ce win\u0119 za wojn\u0119 ponosi przede wszystkim sam Putin, a nie Rosjanie.<\/p>\n Czy w Ukrainie nie by\u0142o takich z\u0142udze\u0144? W latach 1990. i 2000. zar\u00f3wno Rosja, jak i Ukraina lubi\u0142y ogl\u0105da\u0107 te same (i nie m\u00f3wimy o zachodnich) filmy, seriale telewizyjne i s\u0142ucha\u0107 tej samej muzyki. Wiemy wi\u0119cej o rosyjskich gwiazdach pop, aktorach i politykach ni\u017c o jakimkolwiek innym s\u0105siednim kraju.<\/p>\n „S\u0105 te\u017c normalni Rosjanie, po co k\u0142\u00f3ci\u0107 si\u0119 o aspekty polityczne”… Przyznaj si\u0119, czy kiedykolwiek s\u0142ysza\u0142e\u015b takie s\u0142owa od znajomych?<\/p>\n A kiedy Federacja Rosyjska zaatakowa\u0142a Ukrain\u0119 w 2014 roku, wielu wci\u0105\u017c by\u0142o przekonanych, \u017ce to wszystko „oczyszczanie polityk\u00f3w” i „zarabianie na krwi”, a tak\u017ce ze strony ukrai\u0144skiej. Ostatecznie, nawet uznaj\u0105c odpowiedzialno\u015b\u0107 strony rosyjskiej, istnia\u0142o z\u0142udzenie, \u017ce win\u0119 za to ponosi przede wszystkim obecny szef Kremla. A sytuacja w stosunkach rosyjsko-ukrai\u0144skich poprawi si\u0119 natychmiast nast\u0119pnego dnia po zmianie w\u0142adzy w Federacji Rosyjskiej. A najlepiej po doj\u015bciu do w\u0142adzy rosyjskich libera\u0142\u00f3w. Bo s\u0105 dobre.<\/p>\n Niestety, ta iluzja cz\u0119\u015bciowo utrzymuje si\u0119 do dzi\u015b. Co wi\u0119cej, w warunkach, w kt\u00f3rych rosyjski liberalizm (czy w og\u00f3le istnieje?) demonstrowa\u0142 swoj\u0105 amorficzno\u015b\u0107 nawet w ci\u0105gu ostatniego p\u00f3\u0142tora roku wojny rosyjsko-ukrai\u0144skiej na pe\u0142n\u0105 skal\u0119. Nie wspominaj\u0105c ju\u017c o buncie Prigo\u017cyna, kiedy przedstawiciele warunkowego obozu demokratycznego w Rosji byli na og\u00f3\u0142 zdezorientowani i po prostu ukrywali si\u0119, nie wiedz\u0105c, co robi\u0107 dalej. A w Ukrainie byli nawet „fani” Prigo\u017cyna, kt\u00f3rzy ju\u017c czekali, a\u017c ca\u0142y front na terytorium Ukrainy rozpadnie si\u0119 r\u00f3wnolegle z wydarzeniami w Rosji, rosyjskie wojsko opu\u015bci Ukrain\u0119 i wojna mia\u0142a si\u0119 zako\u0144czy\u0107 zwyci\u0119stwem Ukrainy.<\/p>\n Podczas gdy sieci spo\u0142eczno\u015bciowe nadal krytykuj\u0105 Franciszka (co jest cz\u0119\u015bciowo ca\u0142kiem uzasadnione) i \u017cartuj\u0105, \u017ce Prigo\u017cyn odrodzi\u0142 si\u0119 jako szef Stolicy Apostolskiej po jego \u015bmierci, warto pami\u0119ta\u0107, jak wielu Ukrai\u0144c\u00f3w wci\u0105\u017c codziennie przegl\u0105da regularne analizy analityk\u00f3w rosyjskiej opozycji (lub opozycji?), ekspert\u00f3w, dziennikarzy, a nawet pisarzy (a gdyby robili to krytycznie, to nie by\u0142by to taki problem). A ile czasu min\u0119\u0142o, odk\u0105d retoryka o pocz\u0105tku odrodzenia „rosyjskoj\u0119zycznego \u015bwiata demokratycznego, rynkowego i zachodniego” w Kijowie by\u0142a s\u0142yszana i widoczna z ukrai\u0144skich ekran\u00f3w?<\/p>\n Czy kto\u015b jeszcze pami\u0119ta „liberalne imperium” Anatolija Czubajsa? Do dzi\u015b nie jest obca cz\u0119\u015bci rosyjskiej my\u015bli spo\u0142eczno-politycznej (i tylko jej?).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ostatnio dwa wydarzenia zmusi\u0142y nas do powrotu do tematu poszukiwania „dobrych Rosjan” i po raz kolejny zada\u0107 sobie pytanie: czy tacy ludzie w og\u00f3le istniej\u0105? Pierwszym z nich jest publiczna, a jednocze\u015bnie nie mniej tajemnicza, \u015bmier\u0107 Jewgienija Prigo\u017cyna w katastrofie lotniczej dok\u0142adnie dwa miesi\u0105ce po tym, jak zorganizowa\u0142 zamieszki przeciwko Kremlowi (kolejne wci\u0105\u017c tajemnicze wydarzenie). […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18698,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1645,106,839,1051,2455,11,13,1898,9],"class_list":["post-18697","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-glowne-wiadomosci","tag-historia-ukrainy","tag-jewgienij-prigozyn","tag-papiez-franciszek","tag-pawel-artymyszyn","tag-rosja","tag-rosyjskie-zbrodnie-wojenne","tag-watykan","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18697"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18697\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}