Zapowiadane przez kanclerz RFN zmiany w polityce zagranicznej i bezpiecze\u0144stwa (przede wszystkim twardy kurs wobec putinowskiej Rosji, wzrost wsparcia militarnego dla Ukrainy oraz zwi\u0119kszenie zdolno\u015bci Bundeswehry w zakresie obrony terytorialnej i sojuszniczej) by\u0142y kluczowe, gdy\u017c radykalnie zmieni\u0142y narastaj\u0105cy od ko\u0144ca ubieg\u0142ego roku kurs Berlina w kierunku narastaj\u0105cych od ko\u0144ca ubieg\u0142ego roku napi\u0119\u0107 mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Ukrain\u0105.<\/p>\n
\u00ab<\/p>\n
Kr\u00f3tko przed 24 lutego 2022 r. nowo utworzony rz\u0105d koalicyjny (SPD\/Zieloni\/Libera\u0142owie) zdecydowanie pod\u0105\u017cy\u0142 za przebiegiem ostatniego gabinetu Merkel. Podobnie jak Merkel broni\u0142 stanowiska, \u017ce kryzys mo\u017cna rozwi\u0105za\u0107 dyplomatycznie, dystansowa\u0142 si\u0119 od propozycji wysuwanej w szczeg\u00f3lno\u015bci przez Stany Zjednoczone, by na\u0142o\u017cy\u0107 sankcje na Rosj\u0119 w przypadku podj\u0119cia agresywnych dzia\u0142a\u0144 wobec Kijowa, i ca\u0142kowicie odrzuci\u0142 pomoc wojskow\u0105 dla Ukrainy w postaci dostaw broni i sprz\u0119tu wojskowego.<\/p>\n
Nie by\u0142o w\u00f3wczas mowy o konieczno\u015bci wzmocnienia potencja\u0142u Bundeswehry w przypadku zwi\u0119kszonego zagro\u017cenia ze strony Moskwy. Wr\u0119cz przeciwnie: nowa szefowa Ministerstwa Obrony, Christina Lambrecht, rozpocz\u0119\u0142a swoj\u0105 prac\u0119 od odroczenia plan\u00f3w modernizacji armii, przygotowanych za jej poprzednika, i, jak donosi gazeta. Frankfurter Allgemeine Zeitung<\/em>, przez d\u0142ugi czas unika\u0142 omawiania z naczelnym dow\u00f3dztwem aktualnych potrzeb si\u0142 zbrojnych.<\/p>\n Kanclerz Scholz og\u0142osi\u0142 „epokow\u0105 zmian\u0119” (Zeitenwende<\/em>) jest szans\u0105 na rozw\u00f3j obrony terytorialnej i sojuszniczej. W przypadku Niemiec jest to obszar niezwykle wra\u017cliwy, co oczywi\u015bcie wynika w du\u017cej mierze z przyczyn historycznych, ale ze wzgl\u0119du na obecny konflikt jest r\u00f3wnie\u017c bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z tym, jak Niemcy postrzega\u0142y i postrzega\u0142y skal\u0119 zagro\u017cenia ze strony Moskwy.<\/p>\n W dzisiejszej niemieckiej polityce pojawiaj\u0105 si\u0119 jednak oznaki, \u017ce „epokowe zmiany” maj\u0105 charakter wybi\u00f3rczy, a w niekt\u00f3rych aspektach w\u0105tpliwe jest, aby rzeczywi\u015bcie nast\u0105pi\u0142y.<\/p>\n Nowy Russlandpolitik<\/em>?<\/strong><\/p>\n Jednym z najwa\u017cniejszych i jednocze\u015bnie najbardziej problematycznych wyzwa\u0144 dla RFN jest rewizja polityki wobec Rosji (Russlandpolitik<\/em>).<\/em> Wybuch wojny na Ukrainie ca\u0142kowicie obna\u017cy\u0142, jak b\u0142\u0119dny by\u0142 dotychczasowy kurs wobec Moskwy realizowany przez kolejne rz\u0105dy, z niewielkimi lub \u017cadnymi wi\u0119kszymi korektami.<\/p>\n G\u0142\u00f3wni architekci niemieckiego Russlandpolitik<\/em> za socjaldemokrat\u00f3w uwa\u017ca si\u0119 m.in. by\u0142ego kanclerza Gerharda Schroedera (ze wzgl\u0119du na bliskie relacje z W\u0142adimirem Putinem i dzia\u0142alno\u015b\u0107 w rosyjskich koncernach energetycznych) oraz obecnego prezydenta Niemiec Franka-Waltera Steinmeiera, kt\u00f3ry w przeciwie\u0144stwie do swojego by\u0142ego szefa partyjnego przyzna\u0142 ju\u017c, \u017ce \u017ale oceni\u0142 rosyjskiego prezydenta.<\/p>\n Rzeczywi\u015bcie, to socjaldemokraci w ostatnich latach kszta\u0142towali najwa\u017cniejsze koncepcje stosunk\u00f3w z Rosj\u0105. Wszystkie z nich, zaczynaj\u0105c od „zmiana przez handel” (Wandel durch Handel<\/em>), a nast\u0119pnie „zmiana poprzez komunikacj\u0119” (Wandel durch Verflechtung<\/em>), a ko\u0144cz\u0105c na „partnerstwie na rzecz modernizacji” (Modernisierungspartnerschaft<\/em>) w czasach pierwszego gabinetu Merkel, bezpo\u015brednio nawi\u0105zuj\u0105cego do koncepcji ukutej na pocz\u0105tku lat 1960. przez Egona Bara, kt\u00f3ry jest uwa\u017cany za g\u0142\u00f3wnego architekta nowej polityki wschodniej (Ostpolitik<\/em>) socjaldemokraci, formu\u0142y „zmiany przez zbli\u017cenie” (Wandel durch Ann\u00e4herung<\/em>).<\/p>\n Chadecy, kt\u00f3rzy pocz\u0105tkowo zaciekle zaprzeczali takiemu podej\u015bciu, zw\u0142aszcza podczas rz\u0105d\u00f3w socjalliberalnych gabinet\u00f3w Brandta i Schmidta, dostosowali je do w\u0142asnej polityki wobec Rosji po zako\u0144czeniu zimnej wojny. Socjaldemokraci robili to samo w kolejnych latach, ju\u017c w zbanalizowanej formie. Jeden z kluczowych element\u00f3w tej koncepcji zosta\u0142 ca\u0142kowicie zignorowany, a mianowicie zobowi\u0105zanie do ochrony praw cz\u0142owieka i obywatela, kt\u00f3re odegra\u0142o wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w negocjacjach Konferencji Bezpiecze\u0144stwa i Wsp\u00f3\u0142pracy w Europie w 1970 roku.<\/p>\n Zwolennicy zbli\u017cenia z Rosj\u0105 w Niemczech po upadku \u017celaznej kurtyny zdaj\u0105 si\u0119 lekcewa\u017cy\u0107 fakt, \u017ce sukces Wandel durch Ann\u00e4herung<\/em> a polityka odpr\u0119\u017cenia by\u0142a kombinacj\u0105 bod\u017ac\u00f3w i nacisk\u00f3w, ekonomii i moralno\u015bci, interes\u00f3w i warto\u015bci, nie tylko w pog\u0142\u0119bianiu stosunk\u00f3w gospodarczych. Przez ponad 30 lat aspekt ekonomiczny pozostawa\u0142 na pierwszym miejscu w rozwa\u017caniach niemieckiej elity rz\u0105dowej na temat relacji z Rosj\u0105, najwyra\u017aniej pod wp\u0142ywem silnego lobby biznesowego. Coraz mniej uwagi po\u015bwi\u0119cano Wandel \u2022<\/em> (zmiany) i brano pod uwag\u0119 tylko handel, handel i handel, lub, jak uj\u0105\u0142 to Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski w przem\u00f3wieniu w niemieckim Bundestagu 17 marca, Wirtschaft<\/em>, Wirtschaft<\/em>, Wirtschaft<\/em> (gospodarka).<\/p>\n Nawet gabinety ministr\u00f3w Kohla, kt\u00f3re zmienia\u0142y si\u0119 jeden po drugim, po w\u0142\u0105czeniu NRD do Republiki Federalnej Niemiec, trzyma\u0142y si\u0119 zwodniczego podej\u015bcia do Rosji, widz\u0105c Borysa Jelcyna jako przyw\u00f3dc\u0119 prodemokratycznych zmian. Berlin przymyka\u0142 oko na rozproszenie demokratycznie wybranego parlamentu i ignorowa\u0142 doniesienia o zbrodniach wojennych podczas pierwszej wojny w Czeczenii. Tak jak poprzednio uwa\u017cano, \u017ce polityka Jelcyna ma na celu zbli\u017cenie Rosji do \u015bwiata warto\u015bci i standard\u00f3w Zachodu, a Moskwa zacz\u0119\u0142a by\u0107 postrzegana jako wa\u017cny partner w globalnej polityce bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3ry powinien uczestniczy\u0107 we wsp\u00f3lnym kszta\u0142towaniu porz\u0105dku europejskiego i \u015bwiatowego.<\/p>\n Po zako\u0144czeniu ery Jelcyna ta sama iluzja rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 na W\u0142adimira Putina, „krystalicznie czystego demokrat\u0119”, wed\u0142ug Schroedera. Rok po tym, jak jako szef niemieckiego rz\u0105du wyrazi\u0142 takie przekonanie wobec rosyjskiego prezydenta w jednym z niemieckich program\u00f3w telewizyjnych, podpisano umow\u0119 w sprawie Nord Stream, a wkr\u00f3tce potem, w 2005 roku, Schroeder, jako by\u0142y kanclerz, zosta\u0142 przewodnicz\u0105cym rady nadzorczej konsorcjum odpowiedzialnego za budow\u0119 gazoci\u0105gu.<\/p>\n W ci\u0105gu szesnastu lat rz\u0105d\u00f3w Angeli Merkel kurs polityczny wobec Rosji nie uleg\u0142 zasadniczy wi\u0119kszym zmianom. Moskwa wci\u0105\u017c by\u0142a traktowana jako wa\u017cny gracz w globalnym bezpiecze\u0144stwie, a przedstawiciele Berlina postrzegani byli na Kremlu jako uleg\u0142i petenci.<\/p>\n Na przyk\u0142ad podczas wizyty w Soczi w 2018 roku Merkel, pozyskuj\u0105c poparcie Putina dla Syrii, powiedzia\u0142a na wsp\u00f3lnej konferencji z nim, \u017ce Niemcy „b\u0119d\u0105 m\u00f3wi\u0107 jeszcze intensywniej i poprosi\u0107 Rosj\u0119” o wykorzystanie swoich wp\u0142yw\u00f3w na re\u017cim Assada. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w kontek\u015bcie polityki bezpiecze\u0144stwa i trwaj\u0105cej wojny na Ukrainie socjaldemokratom cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 zdanie z ich programu wyborczego, \u017ce „bezpiecze\u0144stwo w Europie jest mo\u017cliwe tylko z Rosj\u0105, a nie przeciwko niej”. Has\u0142o to wielokrotnie powtarza\u0142a sama Merkel.<\/p>\n Podobnie jak w latach ubieg\u0142ych, gdy Rosja podejmowa\u0142a wrogie dzia\u0142ania wobec s\u0105siad\u00f3w, Berlin wyra\u017ca\u0142 krytyczne opinie, co doprowadzi\u0142o do chwilowego och\u0142odzenia stosunk\u00f3w dwustronnych z Kremlem, ale nigdy nie towarzyszy\u0142a temu pr\u00f3ba rewizji. Russlandpolitik<\/em>. Aneksja Krymu przez Rosj\u0119 i inspirowane przez ni\u0105 oddzia\u0142y samozwa\u0144czych „DRL” i „\u0141RL” r\u00f3wnie\u017c odby\u0142y si\u0119 bez wi\u0119kszej reakcji ze strony Berlina. Cho\u0107 Niemcy ostro je krytykowali i popierali na\u0142o\u017cenie sankcji na Rosj\u0119 przez UE, ponownie nie towarzyszy\u0142a temu nawet pr\u00f3ba g\u0142\u0119bszej refleksji nad weryfikacj\u0105 podej\u015bcia do relacji niemiecko-rosyjskich.<\/p>\n Obserwuj\u0105c reakcj\u0119 niemieckiego rz\u0105du na rosyjsk\u0105 agresj\u0119 na Ukrainie, wida\u0107, \u017ce Berlin wci\u0105\u017c cz\u0119\u015bciowo porusza si\u0119 po torze dawnego kursu w kierunku Moskwy. Dotyczy to przede wszystkim socjaldemokrat\u00f3w, na czele z kanclerzem Scholzem. Najbardziej krytyczne stanowisko wobec Rosji Zieloni, wraz z libera\u0142ami z FDP wyra\u017anie wskazuj\u0105 na konieczno\u015b\u0107 zmiany nastawienia do Putinowskiej Rosji i aktywniejszego udzia\u0142u Niemiec w pomocy wojskowej dla Ukrainy.<\/p>\n Tymczasem niemiecki premier i cz\u0119\u015b\u0107 jego partii wykazuj\u0105 ograniczon\u0105 gotowo\u015b\u0107 do ponownego rozwa\u017cenia swojego stanowiska wobec Moskwy. Nadal uwa\u017caj\u0105, \u017ce konflikt mo\u017cna rozwi\u0105za\u0107 tylko w drodze negocjacji dyplomatycznych, aby Rosja mog\u0142a wyj\u015b\u0107 z sytuacji z „zachowan\u0105 twarz\u0105”. W tym kontek\u015bcie znamienne s\u0105 ostatnie wypowiedzi kanclerz, w kt\u00f3rych unika on sformu\u0142owa\u0144 o mo\u017cliwym zwyci\u0119stwie Ukrainy i za kt\u00f3re jest ostro krytykowany przez media i chadek\u00f3w. Podczas debaty generalnej 1 czerwca w Bundestagu przewodnicz\u0105cy CDU Friedrich Merz zapyta\u0142 wprost Scholza: „Dlaczego tego nie powiesz? Czy jest tu drugie dno?”<\/p>\n Niew\u0105tpliwie dyskusja o rewizji polityki RFN wobec Rosji b\u0119dzie jednym z g\u0142\u00f3wnych temat\u00f3w debaty politycznej w najbli\u017cszych miesi\u0105cach. Wa\u017cnym w\u0105tkiem w tym przypadku b\u0119dzie analiza kursu wobec Moskwy, kt\u00f3ry funkcjonowa\u0142 do niedawna. Pomys\u0142 powo\u0142ania specjalnej komisji do tej sprawy w Bundestagu pojawi\u0142 si\u0119 kilka tygodni temu. Nie nale\u017cy si\u0119 jednak spodziewa\u0107, \u017ce w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci dojdzie do powa\u017cnego porozumienia politycznego w tej sprawie. Russlandpolitik<\/em>, a z pewno\u015bci\u0105 socjaldemokraci nie zajm\u0105 znacz\u0105cego miejsca w tym procesie.<\/p>\n Nie mo\u017cna te\u017c kojarzy\u0107 zbyt wysokich oczekiwa\u0144 z prac\u0105 nad nowym Ostpolitik<\/em>, co zapowiedzia\u0142o kierownictwo SPD.<\/p>\n Wsparcie wojskowe dla Ukrainy<\/strong><\/p>\n Powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci co do „epokowego” charakteru zmian w polityce Berlina budzi tak\u017ce kwestia wsparcia militarnego dla Ukrainy. I tutaj stanowisko kanclerza Scholza mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 najwi\u0119ksz\u0105 frustracj\u0119. Od czasu do czasu podkre\u015bla, \u017ce Niemcy s\u0105 jedn\u0105 z pi\u0119ciu najwi\u0119kszychi zapowiada nowe partie broni i sprz\u0119tu wojskowego na Ukrainie.<\/p>\n Ostatnia wypowied\u017a dotyczy\u0142a przekazania ukrai\u0144skiej stronie systemu obrony powietrznej IRIS-T \u2013 najnowocze\u015bniejszego tego typu sprz\u0119tu, jakim dysponuj\u0105 Niemcy. Kr\u00f3tko po tym, jak kanclerz wyg\u0142osi\u0142a t\u0119 wypowied\u017a w Bundestagu, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jego obietnica nie zosta\u0142a uzgodniona z Ministerstwem Obrony, a tak\u017ce powiedziano, \u017ce o\u015bwiadczenie to by\u0142o zaskoczeniem dla Egiptu, kt\u00f3ry wcze\u015bniej z\u0142o\u017cy\u0142 zam\u00f3wienie na dostaw\u0119 tej broni. Wed\u0142ug doniesie\u0144 niemieckich medi\u00f3w Kair mia\u0142 przekaza\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 sprz\u0119tu kijowi, ale to i tak nie b\u0119dzie mia\u0142o wi\u0119kszego znaczenia dla potrzeb ukrai\u0144skich si\u0142 zbrojnych, gdy\u017c IRIS-T nie b\u0119dzie gotowy do u\u017cytku do ko\u0144ca roku. Przyk\u0142ad\u00f3w takich sytuacji jest znacznie wi\u0119cej.<\/p>\n Wsparcie wojskowe og\u0142oszone przez gabinet Scholza poprzez wymian\u0119 broni z sojusznikami z zapasami radzieckiej broni, kt\u00f3ra mo\u017ce zosta\u0107 przekazana ukrai\u0144skiej armii wystarczaj\u0105co szybko i bez potrzeby dodatkowego szkolenia, nie wygl\u0105da lepiej. Berlin prowadzi\u0142 rozmowy na ten temat, w szczeg\u00f3lno\u015bci z Grecj\u0105, Czechami, Polsk\u0105 i S\u0142oweni\u0105. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w g\u0142\u00f3wnym problemem jest to, \u017ce Niemcy nie s\u0105 w stanie szybko dostarczy\u0107 swoim partnerom broni, kt\u00f3rej oczekiwaliby w zamian za po\u015bwi\u0119cenie swoich zasob\u00f3w dla Ukrainy.<\/p>\n Abstrahuj\u0105c od z\u0142o\u017cono\u015bci realizacji konkretnych dostaw uzbrojenia, udzia\u0142 Berlina w pomocy wojskowej dla Ukrainy jest ograniczony, a jego skala nie odpowiada wypowiedziom w\u0142adz. Wed\u0142ug danych zebranych przez Kilo\u0144ski Instytut Gospodarki \u015awiatowej Niemcy zajmuj\u0105 dopiero pi\u0105te miejsce na li\u015bcie darczy\u0144c\u00f3w pomocy wojskowej. O\u015bwiadczenie zawiera koszt sprz\u0119tu wojskowego i \u015brodki przekazane na zakup broni. Koszt broni i sprz\u0119tu wojskowego przekazanego przez Niemcy na Ukrain\u0119 mi\u0119dzy 24 lutego a 10 maja szacowany jest przez centrum na 590 mln euro, w por\u00f3wnaniu do 14 mld euro ze Stan\u00f3w Zjednoczonych, kt\u00f3re zajmuj\u0105 pierwsze miejsce, i 1,52 mld euro z Polski, kt\u00f3ra zajmuje trzecie miejsce.<\/p>\n 100 mld dla Bundeswehry<\/strong><\/p>\n Nazywanie zmian w niemieckiej polityce obronnej rewolucyjnymi jest problematyczne. 27 lutego w Bundestagu Scholz zapowiedzia\u0142 utworzenie specjalnego funduszu na doposa\u017cenie niemieckich si\u0142 zbrojnych w wysoko\u015bci 100 mld euro. Z tego powodu wzrost wydatk\u00f3w na si\u0142y zbrojne, jak powiedzia\u0142a kanclerz 30 maja w wywiadzie dla gazety Stuttgarter Zeitung<\/a><\/em>Niemcy „wkr\u00f3tce b\u0119d\u0105 mia\u0142y najwi\u0119ksz\u0105 konwencjonaln\u0105 armi\u0119 w Europie w ramach NATO”. Instrument ten b\u0119dzie do dyspozycji, zostanie zapisany w ustawie zasadniczej Niemiec i b\u0119dzie finansowany z po\u017cyczek pa\u0144stwowych.<\/p>\n W Niemczech i w\u015br\u00f3d komentator\u00f3w w innych krajach kwota ta zrobi\u0142a ogromne wra\u017cenie. Przedstawiciele Partii Lewicy krytycznie wypowiadali si\u0119 na temat remilitaryzacji na du\u017c\u0105 skal\u0119. Niekt\u00f3rzy obserwatorzy w Polsce \u2013 np. S\u0142awomir Sierakowski na \u0142amach publikacji Krytyka Polityczna<\/em> \u2013 przewidywa\u0142 militaryzacj\u0119 Niemiec.<\/p>\n W rzeczywisto\u015bci 100 mld euro nie oznacza remilitaryzacji na du\u017c\u0105 skal\u0119 i nie wskazuje na d\u0142ugofalowe zmiany w podej\u015bciu RFN do polityki obronnej. \u015arodki te pozwol\u0105 Bundeswehrze zaspokoi\u0107 niekt\u00f3re z najpilniejszych potrzeb, poniewa\u017c od wielu lat zmaga si\u0119 z niewystarczaj\u0105cym finansowaniem i brakiem dobrego zarz\u0105dzania. W po\u015bcie na LinkedIn<\/em> w dniu rosyjskiej inwazji na Ukrain\u0119 opinia dow\u00f3dcy niemieckich wojsk l\u0105dowych gen. Alphonse’a Maysa, \u017ce Bundeswehra „jest praktycznie naga” w kontek\u015bcie zdolno\u015bci RFN do wspierania sojusznik\u00f3w z NATO, nie by\u0142a przesad\u0105.<\/p>\n Wed\u0142ug niemieckich ekspert\u00f3w kwota 100 mld euro mniej wi\u0119cej odpowiada potrzebom finansowym Niemiec w zakresie finansowania zam\u00f3wie\u0144 publicznych, kt\u00f3rych potrzebuj\u0105 do wype\u0142nienia swoich zobowi\u0105za\u0144 wobec NATO. Zdaniem Patricka Zensburga, przewodnicz\u0105cego Bundeswehry Stowarzyszenia Rezerwist\u00f3w, kwota, kt\u00f3ra znacz\u0105co wzmocni\u0142aby potencja\u0142 niemieckich si\u0142 zbrojnych, powinna by\u0107 trzykrotnie wi\u0119ksza.<\/p>\n Przebieg negocjacji w sprawie utworzenia specjalnego funduszu dla Bundeswehry oraz porozumienia w sprawie finansowanych z niego projekt\u00f3w mi\u0119dzy koalicj\u0105 rz\u0105dow\u0105 a chadekami pokazuj\u0105, \u017ce stosunek RFN do polityki obronnej, a przede wszystkim \u015bwiadomo\u015b\u0107 znaczenia si\u0142 zbrojnych pozostaje niepewna. SPD, Zieloni i FDP potrzebowa\u0142y poparcia CDU i CSU, poniewa\u017c same nie mia\u0142y niezb\u0119dnej wi\u0119kszo\u015bci w parlamencie do zatwierdzenia odpowiednich kwestii.<\/p>\n Jednym z g\u0142\u00f3wnych temat\u00f3w sporu by\u0142a kwestia podzia\u0142u \u015brodk\u00f3w. Zieloni domagali si\u0119 wykorzystania tego narz\u0119dzia do finansowania pomocy wojskowej dla kraj\u00f3w partnerskich oraz do zwi\u0119kszenia zdolno\u015bci RFN w zakresie cyberbezpiecze\u0144stwa, a tak\u017ce do rozwoju zdolno\u015bci Bundeswehry.<\/p>\n Chadecy opowiedzieli si\u0119 za wykorzystaniem funduszy wy\u0142\u0105cznie na wzmocnienie sojuszniczych i terytorialnychrealny potencja\u0142 obronny si\u0142 zbrojnych. W rezultacie zdecydowano, \u017ce kwota 100 mld euro zostanie wydana tylko na doposa\u017cenie Bundeswehry. Z uzgodnionej listy projekt\u00f3w zbrojeniowych, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 finansowane z funduszu, wynika, \u017ce partie koalicji rz\u0105dz\u0105cej zosta\u0142y zmuszone do znacz\u0105cych ust\u0119pstw wobec chadek\u00f3w. W praktyce jednym z g\u0142\u00f3wnych beneficjent\u00f3w funduszu b\u0119d\u0105 niemieckie koncerny zbrojeniowe, w szczeg\u00f3lno\u015bci zarz\u0105dzany od wielu lat przez CSU przemys\u0142 lotniczy w Bawarii.<\/p>\n Dlatego po raz kolejny w ostatnich latach w rozwi\u0105zywaniu wa\u017cnych kwestii zwi\u0105zanych z Bundeswehr\u0105 ponownie przewa\u017cy\u0142y wzgl\u0119dy czysto polityczne, a nie realne potrzeby si\u0142 zbrojnych. Federalne Ministerstwo Obrony nie przewidzia\u0142o odpowiednio zaplanowania wykorzystania dodatkowej puli \u015brodk\u00f3w na doposa\u017cenie Bundeswehry. Wed\u0142ug doniesie\u0144 niemieckich medi\u00f3w prace nad funduszem w ministerstwie przebiega\u0142y chaotycznie, jak w przypadku organizacji wsparcia militarnego dla Ukrainy.<\/p>\n