Przed szczytem NATO w Wilnie, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by otworzy\u0107 Ukrainie drzwi do nowej rzeczywisto\u015bci geopolitycznej, Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski odby\u0142 ma\u0142\u0105 podr\u00f3\u017c po krajach, kt\u00f3rych nie mo\u017cna nazwa\u0107 takimi zwolennikami Ukrainy, ale to nie czyni ich mniej wa\u017cnymi dla naszej euroatlantyckiej drogi. Dotyczy to zw\u0142aszcza Turcji, kt\u00f3ra jest nie tylko cz\u0142onkiem NATO (czyli w ka\u017cdym razie b\u0119dziemy musieli uzyska\u0107 zgod\u0119 Ankary na wej\u015bcie do Sojuszu, kiedykolwiek i w jakim formacie to akcesja nast\u0105pi), ale jest tak\u017ce jednym z gwarant\u00f3w „umowy zbo\u017cowej”, a tak\u017ce kontroluje strategicznie wa\u017cne \u2013 a dla rosyjskiego kontyngentu okupacyjnego \u2013 cie\u015bniny mi\u0119dzy Morzem \u015ar\u00f3dziemnym a Morzem Czarnym. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, jest to gracz, kt\u00f3rego opinia powinna by\u0107 zawsze brana pod uwag\u0119.<\/p>\n
I to w\u0142a\u015bnie w Turcji mia\u0142y miejsce dwa niezwykle symboliczne wydarzenia. Po pierwsze, s\u0105 to s\u0142owa prezydenta Turcji Recepa Tayyipa Erdogana, \u017ce Ukraina zas\u0142uguje na cz\u0142onkostwo w NATO. (Rosjanie, oczywi\u015bcie, nie mogli omin\u0105\u0107 tego zwrotu, przekr\u0119caj\u0105c je na „ma prawo do\u0142\u0105czy\u0107” zgodnie ze starym sowieckim zwyczajem. Poczujcie r\u00f3\u017cnic\u0119 w zwyk\u0142ym prawie do przy\u0142\u0105czenia si\u0119 \u2013 i sytuacji, w kt\u00f3rej zas\u0142u\u017cyli\u015bcie na to prawo, co wi\u0119cej, wszyscy rozumiemy, jak heroiczna walka.) Po drugie, jest to pozwolenie na powr\u00f3t w Ukrain\u0119 \u2013 a w\u0142a\u015bciwie sam powr\u00f3t \u2013 ukrai\u0144skich \u017co\u0142nierzy, dow\u00f3dc\u00f3w garnizonu azowskiego, internowanych w Turcji od zesz\u0142ego roku po rosyjskiej niewoli.<\/p>\n
Rosjanie, zar\u00f3wno zwykli ludzie, jak i propagandy\u015bci, byli szczeg\u00f3lnie oburzeni tym drugim wydarzeniem. Podczas gdy oficjalny Kreml szuka\u0142 przynajmniej kilku s\u0142\u00f3w, aby to skomentowa\u0107, w rosyjskich sieciach spo\u0142eczno\u015bciowych nast\u0105pi\u0142a prawdziwa eksplozja emocji. Obywatele kraju agresora przeklinali zar\u00f3wno s\u0142abego Putina, jak i podst\u0119pnego Erdogana, i oczywi\u015bcie Ukrain\u0119 (tu raczej z przyzwyczajenia). Ale pomimo wszystkich przekle\u0144stw g\u0142\u00f3wne pytanie „Jak Erdogan to zrobi\u0142?” pozosta\u0142o nierozwi\u0105zane dla Rosjan.<\/p>\n
Ale w rzeczywisto\u015bci nie ma w tej sprawie nic skomplikowanego. Zw\u0142aszcza je\u015bli jest poprawnie sformu\u0142owany. Ju\u017c w szkole uczono nas, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzi jest sformu\u0142owana w samym pytaniu. Tak wi\u0119c w naszym przypadku \u2013 poprawnie skonstruowane pytanie daje bezpo\u015bredni\u0105 wskaz\u00f3wk\u0119. Sformu\u0142ujmy to poprawnie: jak Erdogan m\u00f3g\u0142 to zrobi\u0107? I dostajemy podpowied\u017a w postaci czasownika „m\u00f3g\u0142by”.<\/p>\n
Erdogan zdecydowa\u0142 si\u0119 na ten krok, poniewa\u017c m\u00f3g\u0142 o tym zdecydowa\u0107. Owszem, wci\u0105\u017c istniej\u0105 pytania o motywacj\u0119 \u2013 przypuszczalnie zewn\u0119trzn\u0105 (jak na przyk\u0142ad w tym samym porozumieniu ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie samolot\u00f3w F-16, kiedy Joe Biden wprost zasugerowa\u0142 tureckiemu przyw\u00f3dcy, \u017ce Szwecja powinna wst\u0105pi\u0107 do NATO, wbrew pewnym twierdzeniom Turcji), ale tak naprawd\u0119 nie jest to na tyle wa\u017cne, by budowa\u0107 wok\u00f3\u0142 tego konstrukcje inferencyjne z niehipotetyczn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wpadni\u0119cia w otch\u0142a\u0144 spisku. A Rosjanie, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, r\u00f3wnie\u017c nie byli zbytnio zainteresowani tym, czym kierowa\u0142 si\u0119 Erdogan \u2013 byli bardziej oburzeni tym, jak m\u00f3g\u0142 zdradzi\u0107 porozumienie z Putinem.<\/p>\n
Albo m\u00f3g\u0142 z jednego prostego powodu. Teraz to nie Turcja zale\u017cy od Rosji, ale Rosja zale\u017cy od Turcji. I to nie tyle samej Ankarze, ile zbiorowemu Zachodowi. W\u0142adimir Putin, rozpoczynaj\u0105c inwazj\u0119 na pe\u0142n\u0105 skal\u0119, spodziewa\u0142 si\u0119 bowiem reakcji konglomeratu G7\u2013UE\u2013NATO podobnej do tej, jaka mia\u0142a miejsce po pierwszej cz\u0119\u015bci obecnej wojny rosyjsko-ukrai\u0144skiej. (Klasyczny przyk\u0142ad tego, jak „genera\u0142owie zawsze przygotowuj\u0105 si\u0119 do przesz\u0142ych wojen”). Ale \u2013 mo\u017cemy ju\u017c o tym m\u00f3wi\u0107 do\u015b\u0107 wyra\u017anie \u2013 Zach\u00f3d zareagowa\u0142 zupe\u0142nie inaczej. Mimo wszystkich przeszk\u00f3d stwarzanych przez r\u00f3\u017cnych cz\u0142onk\u00f3w tego konglomeratu (notabene nie tylko W\u0119gry), reakcja ta by\u0142a naprawd\u0119 bolesnym ciosem dla rosyjskiej gospodarki. Pewnego dnia rosyjska waluta, kt\u00f3ra zesz\u0142ego lata zdo\u0142a\u0142a powr\u00f3ci\u0107 do kursu „02\/23\/22”, przekroczy\u0142a jeden symboliczny znak \u2013 100 za euro. A w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci przekroczy t\u0119 sam\u0105 lini\u0119 dolara. Przemys\u0142 naftowo-gazowy \u2013 g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o zape\u0142niania bud\u017cetu pa\u0144stwa (czyli obecnie wojskowego) \u2013 przynosi coraz mniejsze zyski. Sytuacja gospodarcza Rosji z ka\u017cdym dniem si\u0119 komplikuje.<\/p>\n
W tej sytuacji Turcja pozostaje jednym z niewielu okien na \u015bwiat, kt\u00f3re nie zosta\u0142o jeszcze zamkni\u0119te dla Kremla. I z czego re\u017cim Putina mo\u017ce nie by\u0107 zadowolony, ale aktywnie korzysta, poniewa\u017c nie ma wielu innych skutecznych opcji, delikatnie m\u00f3wi\u0105c.<\/p>\n
A Recep Tayyip Erdogan \u2013 jako osoba, w przeciwie\u0144stwie do Putina, jest bardzo do\u015bwiadczona geopolitycznie \u2013 ten czynnik po prostu nie m\u00f3g\u0142 nie wykorzysta\u0107. Oznacza to, \u017ce dzi\u0119ki pot\u0119\u017cnej presji Zachodu, presji, kt\u00f3rej, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, sam Erdogan nie zawsze popiera\u0142, dosta\u0142 wyj\u0105tkow\u0105 okazj\u0119 do dyktowania Putinowi tych warunk\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 korzystne przede wszystkim dla niego. I sam Putin te\u017c to rozumia\u0142.<\/p>\n
Czy wiesz, z czego mo\u017cesz zobaczy\u0107? Z reakcji Kremla. Zamiast, jak poprzednio, stylowo wzywa\u0107 w\u0142adze tureckie Telegram<\/em>– Kana\u0142 Dmitrija Miedwiediewa, zamiast zakaza\u0107 lot\u00f3w lub tureckich pomidor\u00f3w – Kreml poradzi\u0142 sobie tylko \u017ca\u0142o\u015bniec\u00f3\u017c, wypowied\u017a Dmitrija Pieskowa, kt\u00f3ra odnios\u0142a si\u0119 do „bezpo\u015brednich narusze\u0144 umowy”, „wszystko rozumiemy”, „nikogo nie upi\u0119ksza” i…<\/p>\n I to wszystko. Oznacza to, \u017ce Rosja, uznaj\u0105c, \u017ce Turcja bezpo\u015brednio naruszy\u0142a porozumienie o internowaniu ukrai\u0144skich \u017co\u0142nierzy, tylko zbeszta\u0142a Erdogana, m\u00f3wi\u0105c, jak to jest, Recep-aha, obieca\u0142e\u015b…<\/p>\n Ta reakcja jest niczym innym jak uznaniem geopolitycznej impotencji dzisiejszej Rosji. Ta sama Rosja, kt\u00f3ra 24 lutego 2022 r. uwa\u017ca\u0142a si\u0119 za niemal r\u00f3wn\u0105 Stanom Zjednoczonym Ameryki i marzy\u0142a o rz\u0105dzeniu „swoj\u0105” („sowieck\u0105”) po\u0142ow\u0105 \u015bwiata. A teraz Turcja \u2013 kt\u00f3ra, jak pami\u0119tamy, w czasie kolejnego powa\u017cnego zaostrzenia, kryzysu karaibskiego, by\u0142a tylko przedmiotem negocjacji (wtedy ZSRR za\u017c\u0105da\u0142, aby Stany Zjednoczone wycofa\u0142y stamt\u0105d rakiety balistyczne Jowisz<\/em>) \u2013 dyktuje w\u0142asne regu\u0142y gry temu nie-supermocarstwu. A sama Rosja zni\u017cy\u0142a si\u0119 do tego stopnia, \u017ce pr\u00f3buje (bezskutecznie, oczywi\u015bcie, jak wszystko, co robi „wielki strateg, kt\u00f3ry ogra\u0142 wszystkich”) zminimalizowa\u0107 straty w sankcjach za pomoc\u0105 bardzo mikroskopijnej w\u0119gierskiej szachownicy geopolitycznej.<\/p>\n Ale to s\u0105 problemy Rosji. Powinni\u015bmy, dzi\u0119kuj\u0105c Erdoganowi za krok w kierunku Ukrainy, nie zapomina\u0107, kto da\u0142 mu tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u2013 przekr\u0119ci\u0107 obietnice z\u0142o\u017cone Kremlowi, jak chce. I kt\u00f3ry w du\u017cej mierze zapewnia teraz istnienie Ukrainy w tej trudnej i, jak chc\u0119 wierzy\u0107, ostatniej wojnie o jej istnienie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przed szczytem NATO w Wilnie, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by otworzy\u0107 Ukrainie drzwi do nowej rzeczywisto\u015bci geopolitycznej, Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski odby\u0142 ma\u0142\u0105 podr\u00f3\u017c po krajach, kt\u00f3rych nie mo\u017cna nazwa\u0107 takimi zwolennikami Ukrainy, ale to nie czyni ich mniej wa\u017cnymi dla naszej euroatlantyckiej drogi. Dotyczy to zw\u0142aszcza Turcji, kt\u00f3ra jest nie tylko cz\u0142onkiem NATO (czyli w ka\u017cdym razie b\u0119dziemy musieli […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17242,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1379,2176,333,258,11,557,175,9,176],"class_list":["post-17241","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-aktualnosci","tag-azowskiego","tag-joseph-biden","tag-nato","tag-rosja","tag-turcja","tag-wladimir-putin","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska","tag-wolodymyr-zelenski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17241"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17241\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}