Wiersz i zbi\u00f3r Paw\u0142a Tychyny o tym samym tytule odegra\u0142y wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu ukrai\u0144skiej to\u017csamo\u015bci sowieckiej. W tym czasie niezwykle wa\u017cna by\u0142a potrzeba stworzenia narodowego w formie, ale sowieckiego w tre\u015bci ludu. Dlatego pracowali nad stworzeniem poczucia ca\u0142kowitej wewn\u0119trznej solidarno\u015bci ludno\u015bci Ukrai\u0144skiej SRR. Potrzebowali\u015bmy pozytywnych przyk\u0142ad\u00f3w z przemys\u0142owego Donbasu i kolorowej Bukowiny, z rekreacyjnej Odessy i rekreacyjnych Karpat. System sowiecki pracowa\u0142 niestrudzenie, aby stworzy\u0107 now\u0105 historyczn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 \u2013 nar\u00f3d radziecki.<\/p>\n
Ale co za grzech ukrywa\u0107, sowiecka propaganda dzia\u0142a\u0142a r\u00f3wnie\u017c zgodnie z metod\u0105 opozycji. Antytez\u0119 wszystkiego, co sowieckie, wybra\u0142 ca\u0142y ukrai\u0144ski ruch narodowy. Dlatego ca\u0142a machina propagandowa Ukrai\u0144skiej SRR i ZSRR pracowa\u0142a nad oczernieniem tego ruchu i \u015bpiewa\u0142a socjalistyczne osi\u0105gni\u0119cia w ka\u017cdy mo\u017cliwy spos\u00f3b.<\/p>\n
Z biegiem lat Ukraina uzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, a paradygmat konfrontacji ukrai\u0144sko-ukrai\u0144skiej zosta\u0142 obalony przez rosyjskich propagandyst\u00f3w i ich politycznych satelit\u00f3w na Ukrainie. Historia zamieni\u0142a si\u0119 w najostrzejsz\u0105 bro\u0144. W tej grze si\u0142y by\u0142y dalekie od r\u00f3wnych. Z jednej strony istnieje hojnie finansowana gigantyczna rosyjska machina propagandowa, wzmocniona sowieck\u0105 interpretacj\u0105 przesz\u0142o\u015bci zakorzenion\u0105 w masowej \u015bwiadomo\u015bci. Z drugiej strony ukrai\u0144scy patrioci, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie cz\u0119sto byli niezale\u017cni w swoim intelektualnym wyborze, poniewa\u017c wyszli z sowieckiej przesz\u0142o\u015bci, wyostrzyli si\u0119 pod k\u0142amstwami. I nie mniej zale\u017cne od finansowania. Wsparcie pa\u0144stwa dla sfery akademickiej by\u0142o minimalne. Nie by\u0142a to si\u0142a, kt\u00f3ra integrowa\u0142a si\u0119 z takim baga\u017cem z zachodni\u0105 nauk\u0105.<\/p>\n
Pozosta\u0142y dwie drogi \u2013 wsparcie grantowe Ze strony Fundacji Sorosa („Renesans”) czy niepubliczna pomoc ze strony ukrai\u0144skiej diaspory, kt\u00f3ra nie tylko dysponowa\u0142a pot\u0119\u017cnym zapleczem finansowym, ale tak\u017ce domaga\u0142a si\u0119 pewnego rodzaju pos\u0142usze\u0144stwa, by pozosta\u0107 w swojej politycznej wizji przesz\u0142o\u015bci. Gdzie g\u0142\u00f3wn\u0105 zasad\u0105 nie by\u0142a akademicko\u015b\u0107, ale gloryfikacja i wybielanie dzia\u0142alno\u015bci OUN i UPA. A w niekt\u00f3rych miejscach nawet formacje w Wehrmachcie i SS.<\/p>\n
Tak wi\u0119c nieprzejednani przeciwnicy spotkali si\u0119 w pojedynku, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 dos\u0142ownie rozrywa\u0107 ukrai\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo na kawa\u0142ki. Nikt nie chcia\u0142 si\u0119 podda\u0107. Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce strona rosyjska d\u0105\u017cy\u0142a do takiego roz\u0142amu. Wyra\u017anie \u015bwiadczy o tym najnowsza historia. Patrioci, kt\u00f3rzy przy ka\u017cdej okazji pr\u00f3bowali narzuci\u0107 w\u0142asn\u0105 wersj\u0119 historii metodami dyrektywnymi, nie gardzili \u017cadn\u0105 okazj\u0105. Zmuszanie ca\u0142ej Ukrainy do uhonorowania swoich bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, nie wszyscy mieli nienagann\u0105 biografi\u0119. Da\u0142o to Rosjanom i ich politycznym „awatarom” na Ukrainie dobr\u0105 okazj\u0119 do skutecznego promowania konfrontacji w kraju a\u017c do najostrzejszego antagonizmu.<\/p>\n
Lamenty na temat nazist\u00f3w, faszyst\u00f3w, niemieckich kolaborant\u00f3w, zwolennik\u00f3w Hitlera i „Bandery”, kt\u00f3rzy mieli przyj\u015b\u0107 i zabi\u0107 dla j\u0119zyka rosyjskiego, by\u0142y bardzo cz\u0119sto u\u017cywane. A po przeciwnej stronie, czy to naprawd\u0119 op\u0142acani agenci, czy zwykli polityczni szabrownicy, kt\u00f3rzy chcieli zosta\u0107 wybrani do w\u0142adzy na podstawie nadu\u017cycia historii, ch\u0119tnie grali razem z Rosjanami. Dosz\u0142o do tego, \u017ce wymiana kulturowa i ludzka mi\u0119dzy regionami wzros\u0142a do minimum lub przesun\u0119\u0142a si\u0119 do poziomu dzia\u0142ania z negatywnymi wzajemnymi stereotypami.<\/p>\n
Pocz\u0105tkowo politycy z r\u00f3\u017cnych grup partyjno-politycznych w jak najwi\u0119kszym stopniu w\u0142\u0105czali si\u0119 w t\u0119 sytuacj\u0119. Nawet od czasu wybor\u00f3w prezydenckich, w kt\u00f3rych wygra\u0142 Leonid Kuczma, Ukraina i Ukrai\u0144cy zacz\u0119li by\u0107 podst\u0119pnie dzieleni na odmiany. Potem postawili tez\u0119, \u017ce nie s\u0142ysz\u0105 Donbasu w Kijowie. Specjali\u015bci od PR Kuczmy, Janukowycza i Partii Region\u00f3w bezwstydnie rysowali mapy z trzema odmianami obywateli, przypisuj\u0105c „ludziom Zachodu” poczucie wy\u017cszo\u015bci. „Mieszka\u0144cy Wschodu” wk\u0142adaj\u0105 do g\u0142owy przekonanie, \u017ce s\u0105 niesamowitymi robotnikami, kt\u00f3rzy karmi\u0105 ca\u0142y kraj, a „ludzie Zachodu” sprytnie korzystaj\u0105 z wynik\u00f3w swojej pracy. A wszystko to w imi\u0119 prostej, ale skutecznej mobilizacji wyborc\u00f3w.<\/p>\n
Wyobra\u017a sobie, \u017ce nie ma potrzeby reform, nie ma potrzeby informowania o wynikach swojej dzia\u0142alno\u015bci politycznej i kierowniczej. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce wr\u00f3g nie przejdzie i nie oddamy was „Banderze”, bo znowu „czerwoni dyrektorzy” i najnowsi feudalni panowie stali si\u0119 na szczycie hierarchii administracji publicznej.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie w \u015brodowisku patriotycznym, kt\u00f3re w przypadku Ukrainy wyra\u017anie pokrywa\u0142o si\u0119 z regionem zachodnim, historia by\u0142a wykorzystywana nie mniej instrumentalnie. Po upadku Ludowego Ruchu Ukrainy zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 si\u0142y polityczne, kt\u00f3re \u015bci\u015ble \u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 z formacjami z odleg\u0142ej przesz\u0142o\u015bci. R\u00f3\u017cnego rodzaju OUN, OUN na Ukrainie, Kongres Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w \u2013 stara\u0142y si\u0119 nie tylko postawi\u0107 znak r\u00f3wny sobie nawzajem i starym OUN(b) i OUN(m). Nie tylko wspierany finansowo przez odpowiednie struktury diaspory, ale tak\u017ce przeni\u00f3s\u0142 na Ukrain\u0119 stary konflikt mi\u0119dzy „Bander\u0105” a „Melnykytsi”.<\/p>\n
Rosyjskie s\u0142u\u017cby specjalne r\u00f3wnie\u017c nie spa\u0142y. Aktywnie „pomagali” w tworzeniu organizacji paramilitarnych, takich jak UNA-UNSO. S\u0105 one r\u00f3wnie\u017c wyra\u017anie przymocowanea\u017c do utworzenia tzw. Socjal-Narodowej Partii Ukrainy, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a przemianowana na Og\u00f3lnoukrai\u0144ski Zwi\u0105zek „Swoboda”. SNPU, ze swoimi symbolami i akcesoriami pod rz\u0105dami nazistowskiej NSDAP, mia\u0142a wywo\u0142a\u0107 g\u0142upi podziw na Zachodzie oraz strach i nienawi\u015b\u0107 na wschodzie kraju. Formacje te, poprzez swoje istnienie i dzia\u0142alno\u015b\u0107, przyczyni\u0142y si\u0119 w jak najwi\u0119kszym stopniu do rosyjskiej propagandy w zakresie kszta\u0142towania wizerunku neonazistowskiego stracha na wr\u00f3ble z Ukrainy. Pracowali nad tym, aby nigdy nie by\u0142o harmonii mi\u0119dzy Ukrai\u0144cami. Aby nie mogli si\u0119 zjednoczy\u0107 nawet w obliczu egzystencjalnego zagro\u017cenia dla ich pa\u0144stwa. Aby s\u0105siedzi nigdy nie przyszli im z pomoc\u0105. Takie dzia\u0142ania konsekwentnie prowadzi\u0142y do ostatecznej defragmentacji Ukrainy, a nawet jej znikni\u0119cia.<\/p>\n
Po niepowodzeniu takich „nacjonalistycznych” formacji, kt\u00f3re gorliwie eksploatowa\u0142y map\u0119 historycznych bohater\u00f3w, pojawi\u0142y si\u0119 nowe, programowo bardziej umiarkowane si\u0142y polityczne. Nie stronili jednak od \u0142atwych metod zdobywania sympatii wyborczych. Uciekali si\u0119 nie tylko do mia\u017cd\u017c\u0105cej krytyki swoich konkurent\u00f3w, ale tak\u017ce do oskar\u017ce\u0144 o „nies\u0142uszno\u015b\u0107” milion\u00f3w Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy pozwolili sobie g\u0142osowa\u0107 na innego kandydata. Z uw\u0142aczaj\u0105cymi cechami, oczernianiem i przekle\u0144stwami niekt\u00f3rzy Ukrai\u0144cy atakowali znacznie wi\u0119ksz\u0105 grup\u0119, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a sobie g\u0142osowa\u0107 na kandydata nie ze starej klatki politycznej.<\/p>\n
Trwaj\u0105ce od ponad trzech lat Bachanalia nie zosta\u0142y powstrzymane nawet przez rosyjsk\u0105 agresj\u0119 i krwaw\u0105 wojn\u0119 z Ukrain\u0105. Co ciekawe, we wszystkich przypadkach wewn\u0119trznej konfrontacji w spo\u0142ecze\u0144stwie nawet rozum pa\u0144stwowy szed\u0142 na odleg\u0142y plan, o kt\u00f3ry walczyli, pracowali i do czego d\u0105\u017cyli. Maksymalna si\u0142a i energia nie by\u0142y rzucane na pozytywne zmiany, ale na wzajemne obelgi i piel\u0119gnowanie nienawi\u015bci.<\/p>\n
Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce dywidendy polityczne z powodu roz\u0142amu w spo\u0142ecze\u0144stwie by\u0142y niestrudzenie ci\u0119te zar\u00f3wno przez Rosjan, jak i ukrai\u0144skich „regionalnych” oraz przedstawicieli segmentu patriotycznego. Pewien rodzaj ci\u0105g\u0142o\u015bci politycznej ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy zmonopolizowali prawo do historycznych bohater\u00f3w, a nawet do w\u0142asnej wersji patriotyzmu. Ci politycy i postacie zawsze trzymali si\u0119 na powierzchni, rozrzucaj\u0105c Ukrai\u0144c\u00f3w mi\u0119dzy sob\u0105, czy to na podstawie historii, czy na temat j\u0119zyka. Rozumieli, \u017ce konsolidacja Ukrai\u0144c\u00f3w z pewno\u015bci\u0105 doprowadzi do zwyci\u0119stwa. \u017be po wojnie b\u0119dzie odnowiony kraj, w kt\u00f3rym nie b\u0119dzie miejsca dla ca\u0142ej tej camarilli.<\/p>\n
Dlatego nawet w warunkach zaci\u0119tej wojny pr\u00f3buj\u0105 zasia\u0107 roz\u0142am. Za ka\u017cdym razem wymy\u015blane s\u0105 nowe „zdrady”, gro\u017aby i ryzyko. Na przyk\u0142ad otwarcie prowokacyjne historie s\u0105 wrzucane w przestrze\u0144 informacyjn\u0105, aby zasia\u0107 nienawi\u015b\u0107 mi\u0119dzy osobami wewn\u0119trznie przesiedlonymi a „lud\u017ami Zachodu”. M\u00f3wi\u0105c o nietypowych praktykach behawioralnych imigrant\u00f3w, staraj\u0105 si\u0119 postawi\u0107 ich w pozycji zaydy i sk\u0142adaj\u0105cego petycj\u0119. A u „ludzi Zachodu” tworz\u0105 poczucie bezpodstawnej wy\u017cszo\u015bci, do tego stopnia, \u017ce niekt\u00f3rzy ludzie maj\u0105 przekonanie, \u017ce s\u0105 lepsi i bardziej poprawni. Rozpowszechniali podst\u0119pne tezy, \u017ce osadnicy nios\u0105 ze sob\u0105 „rosyjski \u015bwiat” i agresj\u0119 Putina tylko dlatego, \u017ce m\u00f3wi\u0105 po rosyjsku. Oskar\u017caj\u0105 osadnik\u00f3w o to, \u017ce nie broni\u0105 swoich miast i ziem, ale uciekaj\u0105 na stosunkowo ciche i spokojne wydarzenie.<\/p>\n
W tej manipulacji „ludzie Zachodu” \u015bwiadomie pozycjonuj\u0105 si\u0119 gdzie\u015b na poziomie Niemc\u00f3w czy Polak\u00f3w. Oznacza to, \u017ce symuluj\u0105 sytuacj\u0119 z przybyciem prawie zagranicznych uchod\u017ac\u00f3w do zamo\u017cnego i spokojnego innego kraju. S\u0105 postrzegani jako rodzaj darmozjad\u00f3w, z kt\u00f3rymi b\u0119d\u0105 musieli si\u0119 dzieli\u0107. W rzeczywisto\u015bci dramat tej sytuacji polega na tym, \u017ce w spo\u0142ecze\u0144stwie nie ma zrozumienia, \u017ce wszyscy jeste\u015bmy obywatelami Ukrainy. \u017be ka\u017cdy ma prawo ewakuowa\u0107 si\u0119 spod pocisk\u00f3w i bomb do spokojniejszego miejsca w swoim stanie. \u017be „mieszka\u0144cy Wschodu” nie mieli szcz\u0119\u015bcia nie dlatego, \u017ce s\u0105 rosyjskoj\u0119zyczni. Ich miasta sta\u0142y si\u0119 pierwsz\u0105 ofiar\u0105 rosyjskiej agresji, nie z powodu sympatii dla Rosji, ale dlatego, \u017ce znajduj\u0105 si\u0119 w bezpo\u015brednim wkroczeniu artylerii lufowej. A rosyjskie pociski docieraj\u0105 w r\u00f3wnym stopniu do \u015bwiadomego narodowo Lwowa i rosyjskoj\u0119zycznej Odessy.<\/p>\n
Innym aspektem stereotypowego postrzegania siebie przez Ukrai\u0144c\u00f3w jest m\u00f3wienie o obronie i walce. Do\u015b\u0107 cz\u0119sto mo\u017cna us\u0142ysze\u0107, \u017ce podobno m\u0119\u017cczy\u017ani ze wschodu nie chc\u0105 walczy\u0107, ale pochowani w sanatoriach w Karpatach. Fakt, \u017ce pewna kategoria m\u0119\u017cczyzn nie chce lub nie mo\u017ce walczy\u0107, nie jest zaskakuj\u0105cy. S\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy po prostu nie s\u0105 zaopatrzeni w sprawy wojskowe i mog\u0105 zrobi\u0107 znacznie wi\u0119cej, aby wygra\u0107 na ty\u0142ach. Ale w rzeczywisto\u015bci mieszka\u0144cy podziemia „karpackiego” nie mog\u0105 sobie wyobrazi\u0107 liczby odwa\u017cnych ludzi, kt\u00f3rzy gorliwie broni\u0105 swojego pa\u0144stwa na p\u00f3\u0142nocy, wschodzie i po\u0142udniu. Nie chc\u0105 widzie\u0107 d\u0142ugich kolejek do wojskowych biur rejestracyjnych i poborowych w Kijowie. Nadal \u017cyj\u0105 faktem, \u017ce tylko oni s\u0105 prawdziwymi patriotami, poniewa\u017c urodzili si\u0119 na zachodzie kraju, m\u00f3wi\u0105 po ukrai\u0144sku, honoruj\u0105 konkretnych bohater\u00f3w historycznych i nie g\u0142osowali na tego prezydenta.<\/p>\n
Takie stereotypowe wyobra\u017cenia o sobie i reszcie Ukrainy cz\u0119sto prowadz\u0105 do groteskowych, a jeszcze cz\u0119\u015bciej do niebezpiecznych sytuacji. Co w szczeg\u00f3lno\u015bci zosta\u0142o wyra\u017anie wykazane przez histori\u0119 z obron\u0105 terytorialn\u0105 Lwowa. Gdzie zarejestrowa\u0142 si\u0119 stos ludzi z przekonaniem, \u017ce b\u0119d\u0105 musieli broni\u0107 Lwowa i obwodu lwowskiego. A kiedy po zmianie odpowiedniego prawa zostali wrzuceni do piek\u0142a wojny, aby broni\u0107 Ukrainy, niekt\u00f3rzy poprosili o powr\u00f3t do domu. A ich kobiety zorganizowa\u0142y prawdziwe zamieszki. Logika, kiedy mieszka\u0144cy Charkowa musieli broni\u0107 swojego miasta, mieszka\u0144cy Melitopola, a mieszka\u0144cy Lwowa musieli spokojnie czeka\u0107, a\u017c wr\u00f3g b\u0119dzie walczy\u0142 o Poltv\u0119, jest szkodliwa i niezwykle niebezpieczna. Poniewa\u017c odrzuca rozumienie Ukrainy jako jednego organizmu. I tylko jedno\u015b\u0107, konsolidacja si\u0142 i brak wzajemnych atak\u00f3w i roszcze\u0144 s\u0105 gwarancj\u0105 zwyci\u0119stwa.<\/p>\n
Ataki na polityczne kierownictwo pa\u0144stwa, pr\u00f3by wbicia klina mi\u0119dzy nie a Si\u0142y Zbrojne, sianie wzajemnej wrogo\u015bci mi\u0119dzy Ukrai\u0144cami, wyrzucanie ich na podstawie j\u0119zyka i historii s\u0105 tym, czego wr\u00f3g rozpaczliwie potrzebuje. Ale ca\u0142kowita konsolidacja i poczucie jednej rodziny nie tylko zapewni\u0105 zwyci\u0119stwo Ukrainie, ale tak\u017ce pos\u0142u\u017c\u0105 jako zach\u0119ta do radykalnych zmian w stanie przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wiersz i zbi\u00f3r Paw\u0142a Tychyny o tym samym tytule odegra\u0142y wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu ukrai\u0144skiej to\u017csamo\u015bci sowieckiej. W tym czasie niezwykle wa\u017cna by\u0142a potrzeba stworzenia narodowego w formie, ale sowieckiego w tre\u015bci ludu. Dlatego pracowali nad stworzeniem poczucia ca\u0142kowitej wewn\u0119trznej solidarno\u015bci ludno\u015bci Ukrai\u0144skiej SRR. Potrzebowali\u015bmy pozytywnych przyk\u0142ad\u00f3w z przemys\u0142owego Donbasu i kolorowej Bukowiny, z rekreacyjnej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1443,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[154,489,20,423,11,76,13,29,197,488],"class_list":["post-1442","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-jezyk-rosyjski","tag-leonid-kuczma","tag-najwazniejsze-wiadomosci","tag-przestrzen-informacyjna","tag-rosja","tag-rosyjska-agresja","tag-rosyjskie-zbrodnie-wojenne","tag-stosunki-ukrainsko-rosyjskie","tag-wasyl-rasewycz","tag-wiktor-janukowycz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1442","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1442"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1442\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}