Moja babcia zosta\u0142a zgwa\u0142cona przez kilku radzieckich \u017co\u0142nierzy w wieku 14 lat. Inna, dowiedziawszy si\u0119, \u017ce id\u0119 pracowa\u0107 w Rosji, chodzi\u0142a do ko\u015bcio\u0142a codziennie o 6 rano i modli\u0142a si\u0119, aby „rosyjskie \u017cmije” nie skrzywdzi\u0142y jej najstarszego wnuka. A jednak w ci\u0105gu 10 lat pracy nad artyku\u0142ami o naszym wschodnim s\u0105siedzie stara\u0142em si\u0119 zrozumie\u0107 Rosjan i pokaza\u0107 polskim czytelnikom rosyjskie uczucia, fobie i obsesje, a tak\u017ce ich \u015bwi\u0119te rzeczy i r\u00f3\u017cnic\u0119 w naszych punktach widzenia. Moj\u0105 intencj\u0105 nie by\u0142o o\u015bwiecanie nikogo rosyjskimi argumentami na rzecz aneksji Krymu, przedstawianie narracji o tym, \u017ce Rosjanie s\u0105 zabijani w Donbasie, historycznych k\u0142amstw Putina itp. \u2013 o tym nie dyskutowano \u2013 ale rosyjsko\u015b\u0107 by\u0142a bliska mojemu sercu. Zawsze czu\u0142em si\u0119 bardziej wykszta\u0142cony przez literatur\u0119 rosyjsk\u0105 ni\u017c polsk\u0105, przedk\u0142adaj\u0105c ironicznie ponur\u0105 powag\u0119 rosyjskich my\u015bli i film\u00f3w nad \u0142atw\u0105 dobr\u0105 natur\u0119 Polak\u00f3w. Mi\u0119dzykontynentalne, holistyczne spojrzenie Rosjan na \u015bwiat wydawa\u0142o mi si\u0119 atrakcyjniejsze ni\u017c ograniczona polska zachodniocentryczno\u015b\u0107.<\/p>\n
Nigdy nie narzeka\u0142am na brak pracy, bo stereotypy o Rosjanach s\u0105 mocno zakorzenione w polskiej \u015bwiadomo\u015bci, wsp\u00f3\u0142czesna rosyjska sztuka i popkultura s\u0105 z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w zupe\u0142nie nieznane Polakom, a zmiany spo\u0142eczne takie jak emancypacja rosyjskich kobiet, westernizacja mieszka\u0144c\u00f3w du\u017cych miast, dzia\u0142alno\u015b\u0107 ciekawych organizacji pozarz\u0105dowych i wielu medi\u00f3w pozarz\u0105dowych pozostaj\u0105 w Polsce niemal niewidoczne.<\/p>\n
M\u00f3g\u0142bym kontynuowa\u0107, ale to bez sensu, poniewa\u017c 24 lutego 2022 roku W\u0142adimir Putin przekre\u015bli\u0142 dekady mojej pracy. I nie tylko moje. W Polsce jest co najmniej kilka os\u00f3b, kt\u00f3re pisz\u0105 o Rosji nie z punktu widzenia azjatyckiego stepu, ale o Rosjanach jako dzieciach Czyngis-chana. Przesta\u0142o to jednak mie\u0107 znaczenie, bo rosyjski prezydent przekierowa\u0142 wszystko, co wypracowali\u015bmy, na tory statystycznego polskiego postrzegania: \u017ce jest to kraj, z kt\u00f3rego nic nie wychodzi poza przemoc\u0105, gwa\u0142tem i agresj\u0105. \u017be Rosja powinna si\u0119 ba\u0107 i prewencyjnie bi\u0107 Rosjanina w g\u0142ow\u0119 m\u0142otkiem, w przeciwnym razie „rosyjskie wnuki” przyjd\u0105 do ciebie i zabior\u0105 tw\u00f3j kraj, depcz\u0105c i rabuj\u0105c wszystko na swojej drodze.<\/p>\n
A co ludzie tacy jak ja maj\u0105 teraz do powiedzenia? Co w tym z\u0142ego? Niestety na wiele lat stracili\u015bmy do tego mandat. Jak r\u00f3wnie\u017c ich w\u0142asne przekonania.<\/p>\n
Banalno\u015b\u0107 Milosa<\/strong><\/p>\n Adam Michnik niemal ca\u0142e \u017cycie m\u00f3wi\u0142, \u017ce jest antysowieckim rusofilem. Przez prawie ca\u0142e moje \u017cycie czu\u0142em straszn\u0105 niech\u0119\u0107 do tego terminu, poniewa\u017c m\u00f3g\u0142bym r\u00f3wnie\u017c nazwa\u0107 siebie „antyputinowskim rusofilem”. Ale co to znaczy, je\u015bli W\u0142adimir Putin nie upad\u0142 na g\u0142owy Rosjan jako deus ex machina<\/em>i czy jest to produkt tego narodu i spo\u0142ecze\u0144stwa? Do pewnego stopnia uosabia ich i jest projekcj\u0105 ich aspiracji, l\u0119k\u00f3w i charakteru. W ko\u0144cu Rosjanie lubi\u0105 jego szelki i si\u0142\u0119. Lubi\u0105 jego cyniczne, brutalne poczucie humoru i uliczne rozmowy w sytuacjach, w kt\u00f3rych zabrania tego etykieta polityczna. Podoba im si\u0119 jego brawura i gotowo\u015b\u0107 do podejmowania ryzyka w stosunkach mi\u0119dzynarodowych. Podoba im si\u0119, \u017ce jest strasznie dumny z Rosji i, jak m\u00f3wi rosyjska ulica, „nie jest dumny ze swojej ojczyzny i rodak\u00f3w, w przeciwie\u0144stwie do krajowych libera\u0142\u00f3w z lat 1990.”<\/p>\n Dlatego wierzy\u0142em, \u017ce kiedy lubi\u0119 Rosj\u0119 i Rosjan, jak mog\u0119 by\u0107 antyputinowskim rusofilem, je\u015bli Wo\u0142odia jest przez nich wykuwana? Czy powinienem, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskiej inteligencji” \u2013 zada\u0142em sobie pytanie \u2013 kocha\u0107 tylko rosyjskich profesor\u00f3w i artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105, tak jak ja, kt\u00f3rzy stanowi\u0105 tylko fragment spo\u0142ecze\u0144stwa? Czy ja, jak wielu Polak\u00f3w, patrzy\u0142bym z g\u00f3ry na tak zwanego biednego Rosjanina: taks\u00f3wkarza, sprzedawczyni\u0119 ze sklepu mi\u0119snego, pijaka i „babci\u0119” ze wsi, kt\u00f3ra patrzy na Putina jak na ikon\u0119?<\/p>\n „Nie, kurva, nie” – odpowiedzia\u0142 sobie.<\/p>\n Nikt nie wymaga od polskich ekspert\u00f3w i dziennikarzy, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 z Afganistanem, Chinami czy Turcj\u0105 \u2013 w ko\u0144cu tak\u017ce niezbyt mi\u0142ych kraj\u00f3w \u2013 ch\u0119ci demokratyzacji tych kraj\u00f3w i westernizacji ich spo\u0142ecze\u0144stw, a nawet zmiany tam re\u017cimu, czy w ko\u0144cu przyja\u017anienia si\u0119 tylko z demokratycznymi pisarzami, patrzenia z g\u00f3ry na bezbronn\u0105, cz\u0119sto archaiczn\u0105 ludno\u015b\u0107. Dlatego upiera\u0142em si\u0119, \u017ce nie mog\u0119 oddzieli\u0107 Putina od Rosjan i kocha\u0107 go lub nie, poniewa\u017c on sam jest projekcj\u0105 i przedstawicielem interes\u00f3w Rosjan.<\/p>\n Czes\u0142aw Mi\u0142osz przyzna\u0142 kiedy\u015b, \u017ce popad\u0142 w typowo polsk\u0105 bana\u0142: lubi Rosjan, ale nie lubi rosyjskich w\u0142adz. Chcia\u0142em za wszelk\u0105 cen\u0119 unikn\u0105\u0107 banalno\u015bci Milosa. Ale po 24 lutego sta\u0142o si\u0119 to niemo\u017cliwe. Ka\u017cdy przyzwoity cz\u0142owiek, kt\u00f3ry zajmuje si\u0119 Rosj\u0105, nie ma innego wyj\u015bcia, jak porzuci\u0107 neutraln\u0105, zoologiczn\u0105 obserwacj\u0119 zwierz\u0119cia Putina i wpa\u015b\u0107 w banalno\u015b\u0107 Milosa. C\u00f3\u017c, gdybym mia\u0142 ca\u0142\u0105 t\u0119 trafy, w \u015brodku mojego \u017cycia sta\u0142em si\u0119 antyputinowskim rusofilem i zacz\u0105\u0142em szczerze nie lubi\u0119 rosyjskich w\u0142adz. Adamie Michniku, nie przepraszaj za nic!<\/p>\n Ale potem pojawi\u0142 si\u0119 drugi problem. W szczytowym momencie wojny banalno\u015b\u0107 Milosa przesta\u0142a by\u0107 banalno\u015bci\u0105, poniewa\u017c sympatia do Rosjan, kt\u00f3rych wci\u0105\u017c kocha\u0142em, przesta\u0142a by\u0107 oczywista. Nie mamy jeszcze wiarygodnych danych na temat stosunku rosyjskiego spo\u0142ecze\u0144stwa do wojny, poniewa\u017c trudno uzna\u0107 za takie badania opinii publicznej przeprowadzone przez pa\u0144stwowy instytut Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego, kt\u00f3re pokazuj\u0105, \u017ce ponad 70% Rosjan popiera „rosyjsk\u0105 operacj\u0119 wojskow\u0105”. Ale ju\u017c co\u015b wiemy. Niezale\u017cny projekt badawczy „Czy chcesz rosyjskich wojen?” donosi \u2013 na podstawie wywiad\u00f3w telefonicznych z respondentami i badania sieci spo\u0142eczno\u015bciowych \u2013 \u017ce 59% doros\u0142ych Rosjan popiera agresj\u0119 swojego kraju na Ukrain\u0119.<\/p>\n W zwi\u0105zku z tym nawet osoba taka jak ja, kt\u00f3ra zna szerok\u0105 rosyjsk\u0105 dusz\u0119 \u2013 jej ciemno\u015b\u0107, g\u0142\u0119bi\u0119 i blask \u2013 kt\u00f3ra do\u015bwiadczy\u0142a wielu rozm\u00f3w z Rosjanami przy w\u00f3dce, w poci\u0105gach i na wycieczkach, w parkach i na demonstracjach, w pubach i podczas wywiad\u00f3w, wci\u0105\u017c zadaje sobie jedno pytanie. Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce w 2022 roku, dzi\u0119ki powszechnemu dost\u0119powi do Internetu, Rosjanie w wi\u0119kszo\u015bci mog\u0105 wspiera\u0107 strzelanie do czo\u0142g\u00f3w do ludzi, z kt\u00f3rymi \u017cyli przez kilkaset lat w jednym pa\u0144stwie i w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych \u017cyj\u0105 miliony ich krewnych? Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o nazywaniu Ukrai\u0144c\u00f3w braterskim narodem, bo to brzmi jak okrucie\u0144stwo. W takich momentach wielu ludziom, w tym mnie, prawdopodobnie trudno jest wznie\u015b\u0107 si\u0119 nawet do poziomu „banalno\u015bci” Milosa. Pomimo powtarzania wewn\u0119trznych mantr, takich jak „nie mo\u017cna wini\u0107 ca\u0142ego narodu” lub „nie mo\u017cna wrzuci\u0107 wszystkich Rosjan do jednego worka”.<\/p>\n Nawet je\u015bli odzyskam r\u00f3wnowag\u0119, poczuj\u0119 si\u0119 jak anegdota o cz\u0142owieku, kt\u00f3ry zosta\u0142 niesprawiedliwie oskar\u017cony o kradzie\u017c \u2013 przedmiot zosta\u0142 znaleziony, ale osad pozosta\u0142. Przez d\u0142ugi, d\u0142ugi czas nie pozb\u0119d\u0119 si\u0119 mojej niech\u0119ci do Rosjan, chocia\u017c za wszelk\u0105 cen\u0119 unikn\u0119 nienawi\u015bci nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zanej z obiema moimi babciami. Kr\u00f3lestwo jest dla nich niebia\u0144skie.<\/p>\n Kokaina nie uratuje Ci\u0119 przed depresj\u0105<\/strong><\/p>\n Nawet nie trac\u0105c sympatii, a mo\u017ce raczej sentymentu do Rosjan, \u017caden przyzwoity cz\u0142owiek nie mo\u017ce traktowa\u0107 ich lepiej ni\u017c rodzic, kt\u00f3ry z mi\u0142o\u015bci do dziecka uzale\u017cnionego od narkotyk\u00f3w wyrzuca go z domu i wysy\u0142a na rehabilitacj\u0119. Niestety, sankcje demokratycznych kraj\u00f3w \u015bwiata maj\u0105 i s\u0105 zobowi\u0105zane uderzy\u0107 w ka\u017cdego Rosjanina, nawet takiego, kt\u00f3ry nie jest niczemu winny. Po pierwsze, aby zabra\u0107 Rosjanom imperialn\u0105 kokain\u0119, kt\u00f3r\u0105 w\u0105chaj\u0105 co kilka lat. Po aneksji Krymu ci\u0105gn\u0119li go tak bardzo, \u017ce spuch\u0142y im nosy. W\u0105chaj\u0105 imperialny narkotyk nawet nie po to, aby si\u0119 dobrze bawi\u0107, ale po to, aby nie musieli trze\u017awo rozgl\u0105da\u0107 si\u0119 i zadawa\u0107 pyta\u0144 o siebie. I w ko\u0144cu musz\u0105 to zrobi\u0107 bez chemii, kt\u00f3ra p\u0142ynie w ich krwi. W przeciwnym razie wpadaj\u0105 w p\u0119tl\u0119 z pracy Kukona i Julii Mikuli:<\/p>\n Lubisz akty mi\u0142o\u015bci z odrobin\u0105 agresji<\/em><\/p>\n Kokaina nie pomaga ci w depresji<\/em><\/p>\n Zasypiamy, popijam pigu\u0142\u0119 Pepsi<\/em><\/p>\n Obiecuj\u0119, \u017ce nowy dzie\u0144 b\u0119dzie lepszy.<\/em><\/p>\n („Kochasz akty mi\u0142o\u015bci z odrobin\u0105 agresji<\/em><\/p>\n Kokaina nie uratuje Ci\u0119 przed depresj\u0105<\/em><\/p>\n Zasypiam, po\u0142ykam pigu\u0142k\u0119 Pepsi.<\/em><\/p>\n Obiecuj\u0119, \u017ce nowy dzie\u0144 b\u0119dzie lepszy”).<\/em><\/p>\n Po drugie, chodzi o zniszczenie strefy wygodnej oboj\u0119tno\u015bci Rosjan, kt\u00f3ra zawsze pozwala\u0142a im powiedzie\u0107: „Tutaj stoimy, zwykli ludzie, i stoi pot\u0119\u017cny rz\u0105d, na kt\u00f3ry nie mamy wp\u0142ywu. To ona podejmuje decyzje za nas”. Nigdy nie podziela\u0142em opinii, \u017ce m\u00f3zgi Rosjan s\u0105 myte przez propagand\u0119. Nigdy. W ZSRR najlepsze anegdoty o pierwszych sekretarzach, w tym Stalinie, zosta\u0142y wymy\u015blone i opowiedziane przez zwyk\u0142ych Rosjan w kolejce po papier toaletowy. Doskonale rozumieli, w jakim kraju \u017cyj\u0105 i co si\u0119 wok\u00f3\u0142 nich dzieje, po prostu nie chcieli i\u015b\u0107 na rehabilitacj\u0119. Ci ludzie na Zachodzie uwierzyli, \u017ce Rosjanie nic nie rozumiej\u0105 i \u017ce w\u0142adze s\u0105 w stanie zmia\u017cd\u017cy\u0107 ich ka\u017cdym nonsensem. A Rosjanie po prostu grali razem! Zero odpowiedzialno\u015bci i czyste niebia\u0144skie \u017cycie, bo Putin jest winny wszystkiemu.<\/p>\n Podczas gdy Zach\u00f3d wierzy\u0142, \u017ce Rosjanie wierz\u0105 w putinizmy, duginizmy, eurazjatyzmy i konserwatyzmy, rozdzierali brzuchy ze \u015bmiechu, poniewa\u017c nie narodzi\u0142a si\u0119 jeszcze osoba zdolna do nawr\u00f3cenia ich na jak\u0105\u015b ideologi\u0119. Zdrowy rozs\u0105dek i oboj\u0119tno\u015b\u0107 Rosjan zap\u0142odni\u0142y ich przeciwko wszelkim rodzajom izm\u00f3w. Ich uk\u0142ad odporno\u015bciowy jest tak samo skutecznie broniony przed liberalizmem, jak i przed putinizmem, a wcze\u015bniej przed stalinizmem, komunizmem, caratem i ka\u017cdym innym g\u0142upot\u0105. Putin, Chruszczow i inni mog\u0105 czyta\u0107 sobie raporty w obfito\u015bci, og\u0142asza\u0107 odwil\u017ce i pierestrojk\u0119 lub, odwrotnie, dokr\u0119ca\u0107 orzechy, kolektywizowa\u0107, wprowadza\u0107 pi\u0119cioletnie plany i s\u0105 na w\u0142asnych umys\u0142ach.<\/p>\n Pisarz Wiktor Jerofiejew nazwa\u0142 to „poh-zm”, co oznacza, \u017ce w\u0142adze o czym\u015b m\u00f3wi\u0105, ale mnie to nie obchodzi. Ale patologicznym przeciwie\u0144stwem „poh-zmu” jest mniej lub bardziej oczywista bezsilno\u015b\u0107 wobec w\u0142adz. R\u00f3wnie\u017c tenctual, w naramiennikach. W\u0142adze bombarduj\u0105 ukrai\u0144skie miasta, a Rosjanie nie dbaj\u0105 o to pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem, bo mimo to, jak twierdz\u0105, nie mog\u0105 nic zrobi\u0107. Sankcje, kt\u00f3re uderz\u0105 w ka\u017cdego Rosjanina, powinny wyprowadzi\u0107 ich z wygodnego stanu li\u015bcia nap\u0119dzanego wiatrem, udowadniaj\u0105c im, \u017ce s\u0105 odpowiedzialni za swojego przyw\u00f3dc\u0119, kt\u00f3ry jest wierzcho\u0142kiem rosyjskiej g\u00f3ry lodowej. Dla dobra Europy i samej Rosji sankcje powinny po\u0142o\u017cy\u0107 kres zasadzie „to nie my, potem nasza w\u0142adza”, kt\u00f3ra jest staro\u017cytn\u0105 filozofi\u0105 Rosjan, ich wolno\u015bci\u0105 i wolno\u015bci\u0105 od. Ich malowana niewinno\u015b\u0107 polega na tym, \u017ce Putin lub pierwszy sekretarz bior\u0105 na siebie wszystkie zbrodnie, nonsensy i grzechy, za kt\u00f3re Rosjanie pozwalaj\u0105 mu robi\u0107, co chce, w tym istnie\u0107 w kokonie w\u0142adzy tak d\u0142ugo, jak chce. Zamiast „inwazja na Ukrain\u0119, i przepraszam..”, Rosjanin powinien powiedzie\u0107 „inwazja na Ukrain\u0119 jest bardzo x-yov”. C\u00f3\u017c, Putin, oczywi\u015bcie, „x-lo”.<\/p>\n Martwe dusze<\/strong><\/p>\n Podobnie jak wspomniany Jerofiejew, wierzy\u0142em i wierzy\u0142em, \u017ce pierwsza dekada rz\u0105d\u00f3w Putina przynios\u0142a Rosjanom wolno\u015b\u0107 prywatno\u015bci. W wywiadzie udzielonym mi w styczniu 2015 roku pisarz powiedzia\u0142: „Wyja\u015bni\u0142em Zachodowi, \u017ce Putin zdoby\u0142 poparcie Rosjan, poniewa\u017c po raz pierwszy w historii Rosji powiedzia\u0142: w\u0142adza to ja, a za p\u0142otem r\u00f3b, co chcesz. Teraz w\u0142adze pr\u00f3buj\u0105 ograniczy\u0107 wolno\u015b\u0107 prywatno\u015bci (taka pr\u00f3ba jest na przyk\u0142ad ofensyw\u0105 Cerkwi prawos\u0142awnej), ale nikt jej zasadniczo nie narusza. Co wi\u0119cej, zosta\u0142 podniesiony na fladze protest\u00f3w. Kiedy cz\u0142owiek jest wolny za p\u0142otem, chce by\u0107 wolny i obok swojego domu, a nast\u0119pnie na swojej ulicy, w swoim mie\u015bcie. W ten spos\u00f3b uruchomiono mechanizm tego, co we frankistowskiej Hiszpanii nazywano „s\u0105siedni\u0105 demokracj\u0105”.<\/p>\n Ja, Kuba B., my\u015bla\u0142em, \u017ce jak tylko Putin pozwoli na wdro\u017cenie rosyjskiej wersji polskiego powiedzenia wolno\u0107 Tomku w swoim domku<\/em> („Tomek, b\u0105d\u017a wolny we w\u0142asnym domu”), Rosjanie, prze\u017cywszy stalinowski totalitaryzm i kilkadziesi\u0105t lat komunistycznej dyktatury, w ko\u0144cu b\u0119d\u0105 oddycha\u0107 swobodnie. Nawet przy ograniczeniach demokracji, oligarch\u00f3w w wi\u0119zieniach, czekistowskiej dumie i propagandzie antygejowskiej \u2013 w ko\u0144cu na przyk\u0142ad w Korei Po\u0142udniowej demokracja i kapitalizm zosta\u0142y zbudowane przez wojsko znacznie brutalniej \u2013 ale bez wojen, rewolucji i gwa\u0142townych przemian politycznych. Zostawi\u0105 wi\u0119c za sob\u0105 swoj\u0105 okrutn\u0105 histori\u0119, znajd\u0105 pok\u00f3j i wzgl\u0119dny dobrobyt, a zatem za 30-40 lat rozwin\u0105 si\u0119 we w\u0142asnym euro-rosyjskim, ale pokojowym kierunku. Odrzuc\u0105 imperialne fetysze i bigoteri\u0119, mi\u0142o\u015b\u0107 do pas\u00f3w naramiennych i sianie strachu si\u0142\u0105 militarn\u0105. W ko\u0144cu nie musz\u0105 od razu zgadza\u0107 si\u0119 na rol\u0119 wykastrowanej Kanady; ich potencja\u0142 nuklearny b\u0119dzie wystarczaj\u0105cym argumentem do twardej gry we w\u0142asnym interesie. (Do tej opinii, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, popycha\u0142a mnie g\u0142upota i zbrodnie Zachodu: inwazja na Irak, ustanowienie niepodleg\u0142o\u015bci Kosowa i poparcie dla „arabskiej wiosny”. Demokratyczny pocisk, kt\u00f3ry spada na iracki szpital, zabija tyle samo, co autorytarny, kt\u00f3ry uderzy\u0142 w szpital w Charkowie. a Rosjanie mieli racj\u0119 co do Bliskiego Wschodu, zachodnie interwencje doprowadzi\u0142y tylko do chaosu i \u015bmierci.)<\/p>\n Ale przeliczy\u0142em si\u0119.<\/p>\n W drugiej dekadzie wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b, czego si\u0119 nie spodziewa\u0142em. Nadszed\u0142 Krym i wojna w Donbasie, a wraz z nimi pot\u0119\u017cna machina propagandowa, kt\u00f3ra snu\u0142a ponure scenariusze rosyjskiej historii. Przede wszystkim militaryzacja, mobilizacja telewizyjna i gotowo\u015b\u0107 do walki z wrogiem, broni\u0105cym zewsz\u0105d ojczyzny. A potem pope\u0142ni\u0142em kolejny b\u0142\u0105d. Jeszcze wi\u0119kszy. Wiedzia\u0142em, \u017ce to coraz bardziej patologizuje kraj i spo\u0142ecze\u0144stwo, ale postrzega\u0142em to jako „prost\u0105” kontynuacj\u0119 legitymizacji i podnoszenie oceny poparcia dla w\u0142adzy autorytarnej. Nie wierzy\u0142em, \u017ce jakikolwiek inny przyw\u00f3dca \u2013 Nawalny, Iwanow, Miedwiediew, ktokolwiek inny \u2013 broni\u0142by w inny spos\u00f3b interes\u00f3w narodowych pa\u0144stwa cierpi\u0105cego na b\u00f3l fantomowy. Jak si\u0119 okaza\u0142o, nie czyta\u0142em dobrze Putina, nie docenia\u0142em stopnia jego determinacji, kt\u00f3ra zmusza go do pope\u0142niania jakichkolwiek zbrodni w imi\u0119 ponadnarodowych cel\u00f3w i zada\u0144 historycznych, kt\u00f3re najwyra\u017aniej sobie wyznaczy\u0142.<\/p>\n W moich najgorszych koszmarach nie \u015bni\u0142o mi si\u0119 inwazja na Ukrain\u0119 na pe\u0142n\u0105 skal\u0119, bombardowanie ukrai\u0144skich miast, zniszczenie Kijowa i Charkowa, zabijanie cywil\u00f3w i polowanie na ukrai\u0144skiego prezydenta, kt\u00f3rego Rosjanie mogli chcie\u0107 zabi\u0107 na Majdanie. Ale nie marzy\u0142em o dyktaturze wojskowej, kt\u00f3ra jest teraz ustanowiona w Rosji. To, co widz\u0119 teraz i co b\u0119dzie si\u0119 tylko nasila\u0107, wydaje mi si\u0119 przera\u017caj\u0105c\u0105 dystopi\u0105 podobn\u0105 do „Dnia Oprichnika”: militaryzacja codziennego \u017cycia, blokowanie Na Facebooku<\/em>, \u015awiergot<\/em> i wszystkie niezale\u017cne media, cynkowe trumny powracaj\u0105ce do Rosji tysi\u0105cami, masowe represje, kt\u00f3re powoduj\u0105 odp\u0142yw Rosjan, jak po rewolucji bolszewickiej, wreszcie izolacja kraju od \u015bwiata zachodniego.<\/p>\n Zawsze by\u0142em blisko niemieckiego podej\u015bcia do Rosji, co oznacza, \u017ce z Moskw\u0105 trzeba rozmawia\u0107 i prowadzi\u0107 z ni\u0105 interesy, aby zwi\u0105za\u0107 j\u0105 ze sob\u0105 gospodarczo i zr\u00f3wna\u0107 bojowe odruchy pa\u0144stwa nuklearnego z kompleksem weimarskim. Z dat\u0105 24 lutego obr\u00f3ci\u0142em si\u0119 o 180 stopni. Uwa\u017cam, \u017ce W\u0142adimir Putin i Rosja powinni zosta\u0107 pokonani wszelkimi mo\u017cliwymi \u015brodkami na rzecz Ukrainy, Europy i samej Rosji. A Rosja musi zas\u0142ugiwa\u0107 na wi\u0119zi gospodarcze z Europ\u0105, uprzednio przechodz\u0105c bolesn\u0105 psychoterapi\u0119 i wiwisekcj\u0119 rosyjskiej duszy, kt\u00f3ra j\u0105 wyleczy. W przeciwnym razie niech moja Rosja i moi Rosjanie zostan\u0105 nieodwo\u0142alnie zmia\u017cd\u017ceni przez ich w\u0142asny ci\u0119\u017car. Dla Rosji imperialna kokaina w\u0142a\u015bnie si\u0119 sko\u0144czy\u0142a, jak w piosence Gogola grupy Leningrad.<\/p>\n I martwe dusze na naszej pustyni. <\/em><\/p>\n To jest ostatni krzyk rosyjskiej duszy!<\/em><\/p>\n Nie pami\u0119tam wi\u0119cej grzech\u00f3w. Ja, kurva, \u017ca\u0142uj\u0119 ich wszystkich.<\/p>\n T\u0142umaczenie z j\u0119zyka polskiego<\/em><\/p>\n Tekst ukaza\u0142 si\u0119 w ramach projektu wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy nami a polskim magazynem Nowa Europa Wschodnia.<\/em><\/p>\n Poprzednie artyku\u0142y projektu: Ukraina – UE: gor\u0105cy finisz negocjacji, Ukraina – ucieczka od wyboru, Partnerstwo Wschodnie po rewolucjach arabskich, W krzywym lustrze, Pogardzany, \u0141ukaszenka idzie na wojn\u0119 z Putinem, Mi\u0119dzy Moskw\u0105 a Kijowem, Kie\u0142basa to kie\u0142basa, M\u00f3j Lw\u00f3w, Putin na galerach, P\u00f3\u0142wysep strachu, Ukraina wymy\u015blona na Wschodzie, Nowe stare odkrycie, I powinno by\u0107 tak pi\u0119knie, Noworoczny prezent dla Rosji, Czy rozmawia\u0107 o historii, impasie w Mi\u0144sku<\/em><\/p>\n