Ludmi\u0142a Wietoszko (fot. Oksana Seyfulina dla „Women’s Perspectives”)<\/span><\/p>\nWo\u0142nowacha by\u0142a jednym z miejsc, w kt\u00f3rych toczy\u0142y si\u0119 ci\u0119\u017ckie walki w regionie Doniecka. Ci\u0105gle s\u0142ycha\u0107 by\u0142o tam wybuchy, by\u0142y znaczne zniszczenia. Rodzina Ludmi\u0142y Wietoszko opu\u015bci\u0142a miasto rankiem 27 lutego.<\/p>\n
„Wyszli\u015bmy rano i mieli\u015bmy czas na nalot. Mieli\u015bmy ju\u017c walki w mie\u015bcie, wybuchy. Ale tego ranka by\u0142o cicho. Mamy tylko jedno wyj\u015bcie z miasta przez most. Podje\u017cd\u017cam do \u017co\u0142nierzy, p\u0142acz\u0119 i pytam, co robi\u0107. Jeden z \u017co\u0142nierzy pokazuje r\u0119k\u0119 w kierunku i m\u00f3wi: „Nie id\u017a tam, zostaniesz tam zastrzelony. Tylko przez wioski i pola, przez Vuhledar mo\u017cesz jeszcze odej\u015b\u0107.”<\/p>\n
Jestem w histerii, nie mog\u0119 powstrzyma\u0107 \u0142ez i m\u00f3wi\u0119 mu: „Ch\u0142opcy, dbajcie o siebie, prosz\u0119”. A ten \u017co\u0142nierz m\u00f3wi mi: „Spotkamy si\u0119, na pewno. Tam spotkamy wszystkich (a on podni\u00f3s\u0142 oczy do nieba)” \u2013 wspomina Ludmi\u0142a Wietoszko i dodaje: „Pami\u0119tam dwie twarze wojska, to byli bardzo m\u0142odzi faceci. Wiedzieli, \u017ce umr\u0105. Wo\u0142nowacha, podobnie jak Mariupol, trzymali sw\u00f3j czas”.<\/p>\n
Ucieczka przed wojn\u0105<\/span><\/strong><\/p>\n27 lutego Ludmi\u0142a Vetoshko i jej rodzina przybyli do Pokrowa, aby odwiedzi\u0107 krewnych. Wspomina, \u017ce mia\u0142a tylko jedno pragnienie: odej\u015b\u0107 jak najdalej od wojny. Ludmi\u0142a nie chcia\u0142a wyje\u017cd\u017ca\u0107 za granic\u0119, dla siebie postanowi\u0142a zosta\u0107 w Ukrainie, ale w bezpiecznym miejscu.<\/p>\n
Potem przypomnia\u0142a sobie Mart\u0119 Chumalo, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielk\u0119 organizacji „Women’s Perspectives”, z kt\u00f3r\u0105 zna\u0142a si\u0119 wcze\u015bniej, poniewa\u017c Ludmi\u0142a kierowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c organizacj\u0105 publiczn\u0105. Wspomina, \u017ce Marta Chumalo natychmiast kaza\u0142a im jecha\u0107 do Lwowa.<\/p>\n
W tym czasie organizacja nie mia\u0142a wyposa\u017conych schronisk dla przesiedle\u0144c\u00f3w, a przez cztery miesi\u0105ce, do lipca 2022 r., Rodzina Ludmi\u0142y Wietoszko mieszka\u0142a w biurze „Perspektyw Kobiet”, organizacji publicznej, kt\u00f3ra wspiera kobiety, kt\u00f3re do\u015bwiadczy\u0142y przemocy, zapewnia pomoc prawn\u0105 i psychologiczn\u0105.<\/p>\n
Rodzina Ludmi\u0142y Vetoshko by\u0142a jedn\u0105 z pierwszych rodzin, kt\u00f3re schroni\u0142y „Kobiece pi\u00f3ra”widowiska”. W ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni we Lwowie Ludmi\u0142a i jej m\u0105\u017c poszli do pracy na kolei. W tym czasie kobieta pracowa\u0142a niestrudzenie i nie da\u0142a sobie mo\u017cliwo\u015bci prze\u017cycia emocji, przez kt\u00f3re przesz\u0142a.<\/p>\n
„Powiedziano mi: „Jeste\u015b teraz silny, ale za sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy mo\u017cesz by\u0107 bardzo zakryty”. Od ko\u0144ca jesieni zacz\u0105\u0142em mie\u0107 ataki paniki, wcze\u015bniej si\u0119 trzyma\u0142em. By\u0107 mo\u017ce z powodu chwili, w kt\u00f3rej nic mi nie zosta\u0142o” \u2013 zastanawia si\u0119 migrant.<\/p>\n
Teraz ca\u0142e \u017cycie ich czteroosobowej rodziny zmie\u015bci\u0142o si\u0119 w samochodzie, kt\u00f3ry kupili przed inwazj\u0105 na pe\u0142n\u0105 skal\u0119, wydaj\u0105c swoje oszcz\u0119dno\u015bci. Kobieta przyznaje, \u017ce nawet nie wyci\u0105gaj\u0105 niekt\u00f3rych rzeczy z samochodu, poniewa\u017c wynajmowane mieszkanie jest bardzo zat\u0142oczone. W Volnovakha opu\u015bcili w\u0142asny dom i mieszkanie, przed rozpocz\u0119ciem wojny w 2014 roku rodzina kupi\u0142a r\u00f3wnie\u017c mieszkanie w Doniecku, planowa\u0142a naprawy, ale nie mog\u0142a tam zbudowa\u0107 \u017cycia.<\/p>\n
„Nazywam je bohaterkami”<\/strong><\/span><\/p>\nTeraz Ludmi\u0142a Wetoszko pracuje jako administrator w jednym ze schron\u00f3w „Kobiecych perspektyw” i pomaga innym kobietom, kt\u00f3re uciek\u0142y przed wojn\u0105 do Lwowa, w adaptacji. Schronisko to znajduje si\u0119 w samym centrum Lwowa na placu Soborny. Na drugim pi\u0119trze budynku naprzeciwko pomnika kr\u00f3la Dany\u0142o Halickiego znajdowa\u0142 si\u0119 kiedy\u015b hostel, obecnie pomieszczenia s\u0105 wynajmowane na schronienie 15 os\u00f3b.<\/p>\n
Kiedy\u015b ci ludzie mieli w\u0142asne mieszkanie lub dom, plany na przysz\u0142o\u015b\u0107, a teraz wszyscy stali si\u0119 s\u0105siadami, kt\u00f3rych \u0142\u0105czy wsp\u00f3lny smutek. Dziel\u0105 \u017cycie i mieszkaj\u0105 we wsp\u00f3lnych pokojach. Najm\u0142odszy mieszkaniec schroniska ma zaledwie cztery lata. To jest Igorchik, on i jego matka i babcia s\u0105 dwukrotnie osiedleni, poniewa\u017c dwukrotnie uciekli przed wojn\u0105. Najpierw z \u0141uga\u0144ska, a potem z Kramatorska.<\/p>\n
Schronisko jest domem dla os\u00f3b w ka\u017cdym wieku, od 20-letnich studentek po emerytki. Maj\u0105 zapewnion\u0105 woln\u0105 przestrze\u0144 do \u017cycia, wsp\u00f3ln\u0105 kuchni\u0119, \u0142azienk\u0119 i wszystkie niezb\u0119dne podstawowe rzeczy. Wszyscy mieszka\u0144cy maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 udania si\u0119 do psychologa, w razie potrzeby otrzymuj\u0105 pomoc prawn\u0105.<\/p>\n
W tym schronisku niekt\u00f3rzy ludzie ju\u017c znale\u017ali prac\u0119 i aktywnie anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w wolontariat. W ten spos\u00f3b chc\u0105 podzi\u0119kowa\u0107 \u017co\u0142nierzom i organizacji, dzi\u0119ki kt\u00f3rej maj\u0105 dach nad g\u0142ow\u0105. Kobiety tkaj\u0105 siatki maskuj\u0105ce, zbieraj\u0105 puszki na \u015bwiece okopowe, pakuj\u0105 zestawy humanitarne i zajmuj\u0105 si\u0119 dzie\u0107mi.<\/p>\n
Ludmi\u0142a Vetoshko doskonale rozumie ludzi, kt\u00f3rzy stracili domy z powodu wojny, nazywa mieszka\u0144c\u00f3w schroniska bohaterkami i entuzjastycznie opowiada o sukcesie swoich dziewcz\u0105t. „Traktujemy si\u0119 nawzajem jak rodzin\u0119. Niech to b\u0119dzie tymczasowe, ale rodzinne \u2013 powiedzia\u0142a Ludmi\u0142a mieszka\u0144com schroniska.<\/p>\n
Kobiety staraj\u0105 si\u0119 wspiera\u0107 w tym trudnym czasie, wsp\u00f3lnie \u015bwi\u0119towa\u0107 urodziny, je\u017adzi\u0107 na wycieczki i wyst\u0119py, chodzi\u0107 po Lwowie i dzi\u0119kowa\u0107 za to, \u017ce pozostali\u015bcie przy \u017cyciu.<\/p>\n
„Kiedy m\u00f3wi\u0105, \u017ce stracili\u015bmy wszystko, odpowiadam: b\u0105d\u017amy pozytywni. Wszystko jest wtedy, gdy stracili \u017cycie. Stracili\u015bmy materia\u0142, ale nadal mamy duchowo\u015b\u0107” \u2013 m\u00f3wi Ludmi\u0142a z u\u015bmiechem.<\/p>\n
„Wa\u017cne jest, aby utrzyma\u0107 ludzi na nogach”<\/strong><\/span><\/p>\nOd pierwszych dni inwazji na pe\u0142n\u0105 skal\u0119 ludzie masowo podr\u00f3\u017cowali na zachodni\u0105 Ukrain\u0119 i za granic\u0119, uciekaj\u0105c przed wojn\u0105, wybuchami i gro\u017ab\u0105 \u015bmierci, poniewa\u017c ludno\u015b\u0107 cywilna od samego pocz\u0105tku by\u0142a celem okupant\u00f3w. Rosyjskie wojsko ostrzeliwa\u0142o dzielnice mieszkalne, otwiera\u0142o ogie\u0144 na przystankach komunikacji miejskiej, kolejkach po chleb, kolumnach ewakuacyjnych… Ludzie zebrali swoje \u017cycie w plecaku lub kilku walizkach i odjechali.<\/p>\n
Lw\u00f3w zacz\u0105\u0142 przyjmowa\u0107 migrant\u00f3w od pierwszych dni inwazji na pe\u0142n\u0105 skal\u0119, ludzie zostali umieszczeni w szko\u0142ach, sanatoriach, hotelach, obywatele zg\u0142osili si\u0119 na ochotnika, aby osiedli\u0107 migrant\u00f3w w swoich domach za darmo. Wraz z pocz\u0105tkiem inwazji „kobiece perspektywy” zacz\u0119\u0142y szuka\u0107 lokali i wyposa\u017ca\u0107 schronienia do przesiedlenia.<\/p>\n
„By\u0142 przypadek, kiedy przyszli\u015bmy wynaj\u0105\u0107 pok\u00f3j na ulicy. Zielony. Kiedy\u015b by\u0142o przedszkole, potem sklep. Kiedy tam dotarli\u015bmy, spotkali\u015bmy si\u0119 z w\u0142a\u015bcicielami i powiedzieli\u015bmy nam, \u017ce chcemy zrobi\u0107 schronienie, zapewniono nam lokal za darmo. I od oko\u0142o roku go u\u017cywamy. Taka solidarno\u015b\u0107 robi ogromne wra\u017cenie \u2013 m\u00f3wi Marta Chumalo, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka Women’s Perspectives i psycholog.<\/p>\n
Women’s Perspectives ma obecnie siedem schronisk dla przesiedle\u0144c\u00f3w. Marta Chumalo m\u00f3wi, \u017ce staraj\u0105 si\u0119 nie osiedla\u0107 wi\u0119cej ni\u017c czterech os\u00f3b w jednym pokoju, poniewa\u017c rozumiej\u0105, jak wa\u017cne jest, aby ka\u017cda osoba mia\u0142a w\u0142asn\u0105 przestrze\u0144 i stref\u0119 prywatno\u015bci.<\/p>\n
„Ka\u017cda rezydentka ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 uczestniczenia w spotkaniach psychoterapeutycznych, mo\u017ce te\u017c skorzysta\u0107 z porad doradc\u00f3w zawodowych, dost\u0119pu do baz aktualnych wolnych miejsc. Mamy zintegrowane podej\u015bcie. Staramy si\u0119, aby to traumatyczne do\u015bwiadczenie nie cofn\u0119\u0142o ich do tak dziecinnej pozycji, kiedy osoba zwija si\u0119 w k\u0142\u0119bek i musi by\u0107 podawana, karmiona trzy razy dziennie. Pomagamy z produktami, je\u015bli jest taka potrzeba, ale nie dajemy gotowego jedzenia. Ludzie maj\u0105Poruszaj\u0105 si\u0119, podejmuj\u0105 decyzje w swoim \u017cyciu, musi by\u0107 dynamika. Bardzo wa\u017cne jest, aby ludzie stan\u0119li na nogi \u2013 m\u00f3wi Marta Chumalo.<\/p>\n
Schroniska s\u0105 domem dla ludzi w ka\u017cdym wieku, z r\u00f3\u017cnymi losami, urazami i mo\u017cliwo\u015bciami. Je\u015bli dana osoba ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy, organizacja bardzo temu sprzyja.<\/p>\n
W pierwszych miesi\u0105cach wojny w pobli\u017cu stacji dzia\u0142a\u0142 tymczasowy schron dla „Kobiecych Perspektyw”, do kt\u00f3rego przyj\u0119to kilka tysi\u0119cy os\u00f3b, kt\u00f3re przebywa\u0142y tam przez kilka dni. Kolejne 400 doros\u0142ych i dzieci znalaz\u0142o schronienie dzi\u0119ki organizacji na d\u0142u\u017cszy okres czasu. Marta Chumalo zauwa\u017ca, \u017ce istnieje dobra dynamika zatrudnienia os\u00f3b wewn\u0119trznie przesiedlonych, poniewa\u017c oko\u0142o 50 mieszka\u0144c\u00f3w znalaz\u0142o prac\u0119 i zacz\u0119\u0142o wynajmowa\u0107 mieszkania. W sumie w schroniskach organizacji mo\u017ce mieszka\u0107 jednocze\u015bnie oko\u0142o 150 doros\u0142ych i dzieci.<\/p>\n
M\u00f3wi\u0105c o przesiedleniach, Marta Chumalo zauwa\u017ca, \u017ce istnieje z\u0142o\u017cona trauma, to znaczy cz\u0119sto nie chodzi o jeden uraz, ale o kilka r\u00f3\u017cnych, kt\u00f3re si\u0119 nak\u0142adaj\u0105. Ludzie widzieli wybuchy, tortury, s\u0142yszeli krzyki ludzi, kt\u00f3rzy padli ofiar\u0105 przemocy, na ich oczach kto\u015b m\u00f3g\u0142 umrze\u0107, albo widzieli zw\u0142oki ludzi.<\/p>\n
„Kompleksowa traumatyzacja wymaga innego podej\u015bcia do opieki, wi\u0119c zdecydowanie mamy terapi\u0119 skoncentrowan\u0105 na traumie, kt\u00f3ra pomaga ludziom zintegrowa\u0107 traumatyczne do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re mieli” – m\u00f3wi Marta Chumalo.<\/p>\n
Wed\u0142ug psychologa najwa\u017cniejsz\u0105 rzecz\u0105, jak\u0105 mo\u017cna przekaza\u0107 osobie, kt\u00f3ra ma traumatyczne prze\u017cycia zwi\u0105zane z wojn\u0105, jest poczucie bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
„Kiedy dana osoba rozumie, \u017ce \u015brodowisko jest bezpieczne, \u017ce nikt nie jej, czego do\u015bwiadczy\u0142a, nie jest zabierana na policj\u0119, aby zeznawa\u0107, ale po prostu oferuje bezpiecze\u0144stwo i wsparcie, wtedy jej psychika jest do\u015b\u0107 elastyczna. Dajemy sobie dobr\u0105 rad\u0119, je\u015bli mamy bezpiecze\u0144stwo, pok\u00f3j i wsparcie. Ale je\u015bli nie udzielamy sobie porad (wyst\u0119puj\u0105 problemy ze snem, wysoki poziom l\u0119ku lub inne obra\u017cenia), wa\u017cne jest, aby zrozumie\u0107, \u017ce mo\u017cesz poprosi\u0107 o pomoc. P\u00f3j\u015bcie do psychologa dotyczy pozycji doros\u0142ego, nie powiniene\u015b si\u0119 tego wstydzi\u0107. Osoba potrzebuje pomocy i jej szuka. To budzi szacunek dla takich krok\u00f3w \u2013 m\u00f3wi Marta Chumalo.<\/p>\n
w Ukrainie istniej\u0105 r\u00f3\u017cne projekty wsparcia psychologicznego, w szczeg\u00f3lno\u015bci mo\u017cesz skontaktowa\u0107 si\u0119 z infolini\u0105 Narodowego Towarzystwa Psychologicznego (0-800-100-102), je\u015bli do\u015bwiadczy\u0142e\u015b przemocy domowej, mo\u017cesz r\u00f3wnie\u017c zadzwoni\u0107 na gor\u0105c\u0105 lini\u0119 organizacji pozarz\u0105dowej „La Strada-Ukraina” (0 800 500 335 lub 116 123) .<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rok 2022 by\u0142 dla wielu Ukrai\u0144c\u00f3w punktem zwrotnym. Pociski przelatywa\u0142y nad naszymi g\u0142owami, pociski niszczy\u0142y domy i ca\u0142e miasta, a strach osiad\u0142 w oczach bliskich – o nas samych, bliskich, kraj i przysz\u0142o\u015b\u0107. Ukrai\u0144cy uratowali swoje \u017cycie przed przemoc\u0105 i \u015bmierci\u0105. Podczas gdy m\u0119\u017cczy\u017ani bronili si\u0119 masowo, ukrai\u0144skie kobiety i dzieci szuka\u0142y schronienia w bezpiecznych […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13122,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1379,1895,123,1896,1897,87,92,9],"class_list":["post-13121","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wojna","tag-aktualnosci","tag-centrum-zachodnioukrainskie-kobiece-perspektywy","tag-dzieci","tag-ludmila-wetoszko","tag-marta-chumalo","tag-pomoc","tag-uchodzcow","tag-wojna-rosyjsko-ukrainska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13121"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13121\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruwar.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"YAk](\"https:\/\/razvedka.info\/pl\/media\/2023\/03\/Jak-migrantka-z-Wolnowachy-pomaga-kobietom-ktore-uciekly-przed-wojna.jpg\" "\\"Jak")